VIII SA/Wa 5/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-26
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wnioskodawca ma obowiązek udokumentowania swojej sytuacji majątkowej, a sąd ocenia przedstawione okoliczności. W przypadku skarżącej, która jest osobą samotną z niewielką emeryturą, uiszczenie wpisu od skargi mogłoby stanowić barierę nie do przezwyciężenia, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca S K złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R dotyczącą ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżąca podniosła, że jest osobą samotną, utrzymującą się z emerytury w wysokości uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą S K od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S K o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: zwolnić od kosztów sądowych
We wniosku o przyznanie prawa pomocy S K podniosła, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł.
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym– gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s..a).
Przystępując do rozpoznania wniosku skarżącej, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Według złożonego oświadczenia skarżąca jest osobą samotną z niewielką emeryturą, która wystarcza na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. W tej sytuacji uiszczenie wpisu od skargi, mogłoby stanowić barierę nie do przezwyciężenia.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło