VIII SA/Wa 50/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2008 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nadania uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2007 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] października 2007 r. odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 1993 roku, nr [...]. W dniu 29 sierpnia 2007 r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynęło pismo J.K. - dalej skarżącego z wnioskiem "o wydanie zaświadczenia w celu przedłożenia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w sprawie otrzymania legitymacji osoby represjonowanej". W dniu 21 września 2007 roku organ wezwał skarżącego do sprecyzowania pisma, poprzez wskazanie, czy żąda wzruszenia wydanej w jego sprawie decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 1993 roku, nr [...] w trybie art. 145 § 1 kpa, art. 155 kpa, czy też art. 156 § 1 kpa. Przedmiotowe pismo, po jego uzupełnieniu zakwalifikowano jako wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej "kpa". Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] wydaną w trybie art. 145 § 1 pkt 5, art. 148 § 1 w związku z art. 149 § 3 kpa, Kierownik Urzędu odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzja ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 1993 roku, nr [...], na podstawie której potwierdzono skarżącemu uprawnienia kombatanckie przyznane z mocy decyzji b. ZBoWID z tytułu pełnienia służby w Armii Krajowej w latach 1943 -1945. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, m.in., iż strona nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne przemawiające za wznowieniem postępowania. Nie zgadzając się z tak podjętym rozstrzygnięciem skarżący pismem z dnia 15 listopada 2007 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po przeanalizowaniu dokumentów przedstawionych przez skarżącego, Kierownik Urzędu zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 26 października 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ ponownie wskazał, iż strona nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne przemawiające za wznowieniem postępowania w przedmiotowej sprawie. Powołując się na treść art. 16 § 1 kpa wyrażającego zasadę trwałości decyzji ostatecznych, podkreślono, iż wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach ściśle określonych przepisami prawa, stanowiących wyjątki od powyższej zasady. Powołując się na treść art. 145 § 1 kpa organ stwierdził, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek, enumeratywnie wymienionych w przytoczonym artykule. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki oraz, czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Organ wskazał, iż okoliczność pobytu skarżącego w obozie pracy przymusowej nie może stanowić przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, albowiem okoliczność ta była znana organowi wydającemu decyzję. Kierownik Urzędu uzasadniając wydane rozstrzygnięcie podniósł ponadto, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 kpa. Wnioskodawca do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dołączył dokumenty datowane na dzień 28 luty 2001 roku i 30 maja 2005 roku, natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 17 sierpnia 2007 roku. Wniosek strony został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu z art. 148 § 1 kpa, co skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania - art. 149 § 3 kpa. Pismem z dnia 7 lutego 2008 roku skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżący w całości podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Opisał w skardze stan faktyczny sprawy i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i "wydanie mu legitymacji osoby represjonowanej". W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone między innymi przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami) sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego , a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając zaskarżoną decyzję pod tym kątem, Sąd stwierdził naruszenie przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 26 października 2007 roku, jednak z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, iż materialnoprawną podstawą roszczenia w sprawie niniejszej jest przepis art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ,t.j. ), który stanowi o obowiązku wydania przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odpowiedniego zaświadczeniana na podstawie decyzji o przyznaniu przez Kierownika uprawnień określonych w ustawie. Decyzją z dnia [...] grudnia 1993 roku Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potwierdził skarżącemu uprawnienia określone w wyżej cytowanej ustawie i postanowił zaliczyć okres od grudnia 1943 do stycznia 1945 roku działalności w Armii Krajowej, to jest łącznie rok i jeden miesiąc działalności kombatanckiej - decyzja k. 16 verte akt administracyjnych. Skarżący w swym wniosku z dnia 29 sierpnia 2007 roku inicjującym niniejsze postępowanie powołuje się na fakt pobytu w obozie pracy przymusowej przez okres czterech miesięcy razem ze swoim ojcem i bratem. Okoliczność ta podnoszona była już uprzednio przez skarżącego zarówno w jego deklaracji członkowskiej, jak i w życiorysie, a także wynika ona z zeznań świadków : J.D., J.F.. Nie przesądzając o merytorycznej zasadności wniosku stwierdzić należy iż, aby możliwym było wydanie skarżącemu zaświadczenia stwierdzającego podleganiu represjom polegającym na pobycie w obozie pracy przymusowej niezbędnym jest wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej rozstrzygającej o uprawnieniach kombatanckich przy zastosowaniu nadzwyczajnego trybu postępowania. Na system nadzwyczajnej weryfikacji rozstrzygnięć administracyjnych składają się : postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oraz postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej. W przedmiotowej sprawie możliwość wzruszenia decyzji z dnia [...] grudnia 1993 roku przy zastosowaniu dwóch pierwszych z wyżej wymienionych trybów jest czysto teoretyczna w świetle treści art. 146 § 1 i art. 156 § 2 kpa, bowiem od daty doręczenia decyzji upłynęło 10 lat. Pouczanie w tej sytuacji skarżącego o możliwości wzruszenia decyzji również przy zastosowaniu tych trybów wydaje się być bezprzedmiotowe, pozostające w sprzeczności z zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego - art. 9 kpa oraz z zasadą wynikającą z treści art. 8 kpa. Wobec powyższego zdaniem Sądu Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wyjaśnił w sposób pełny i prawidłowy trybu, w jakim strona chciałaby aby jej sprawa została rozpoznana. Do kwestii wyjaśnienia intencji strony co do trybu rozpoznania jej sprawy należało podejść ze szczególną pieczołowitością biorąc pod uwagę fakt, że skarżący jest osoba starszą, o złym stanie zdrowia i jak wynika z akt sprawy nieporadną w zakresie formułowania wniosków składanych w postępowaniu administracyjnym. Nie wyjaśnienie wyżej wskazanych, ważnych dla sprawy okoliczności stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. Orzeczenie, jak w pkt 2 wydano w oparciu o przepis art. 152 cytowanej ustawy. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wydane zostało na podstawie art. 200 ppsa.