VIII SA/Wa 500/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-27
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Artur Kot, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku, gdy właściciel nieruchomości złożył deklaracje wygaszające ten obowiązek, ale organy administracji ustaliły, że nieruchomość była faktycznie zamieszkiwana?Ratio decidendi
Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża właściciela nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, niezależnie od złożonych deklaracji o wygaszeniu tego obowiązku, jeśli organy administracji ustaliły faktyczne zamieszkiwanie. Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wiąże obowiązek opłaty z faktem zamieszkiwania, a nie z deklaracjami właściciela, a dowody takie jak zużycie mediów czy odbiór odpadów mogą potwierdzać bytowanie ludzi na nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący złożył deklaracje wygaszające obowiązek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okresy od lutego 2014 r. do sierpnia 2017 r., twierdząc, że nie zamieszkiwał nieruchomości. Organy administracji, opierając się na dowodach takich jak zużycie wody, odbiór odpadów i informacje od Straży Miejskiej, ustaliły, że nieruchomość była zamieszkiwana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło częściowo decyzję organu I instancji, określając opłatę za lipiec 2017 r. jako dla jednoosobowego gospodarstwa domowego, a w pozostałym zakresie utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły faktyczne zamieszkiwanie nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami oddala skargę.
Decyzją z [...] maja 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium" lub "SKO"), działając m.in. na podstawie
art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (tj. Dz. U. z 2018r, poz.800 ze zm.; dalej: "Op"), w wyniku rozpatrzenia odwołania A. L. (dalej: "skarżący") od decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji" lub "Prezydent") z [...] marca 2018 r.
w przedmiocie określenia skarżącemu miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za: luty 2014 r. w wysokości [...] zł, lipiec, sierpień 2014 r. i luty 2015 r.
w wysokości [...] zł miesięcznie, za marzec, kwiecień, lipiec, sierpień 2015 r., luty, marzec, lipiec, sierpień 2016 r., marzec i kwiecień 2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, za lipiec 2017 r. w wysokości [...] zł miesięcznie i za sierpień 2017 r.
w wysokości [...] zł miesięcznie - uchylił pkt 4 zaskarżonej decyzji i określił miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lipiec 2017 r. w wysokości [...] zł,
w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z [...] marca 2018 r. Prezydent określił skarżącemu jako właścicielowi nieruchomości zamieszkałej, położonej w R. przy ul. [...] miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wskazane w decyzji miesiące lat 2014 – 2017. W uzasadnieniu podał, że skarżący w dniu [...] lipca 2013 r. jako właściciel nieruchomości przy ul. [...] złożył do Prezydenta Miasta R. deklarację i określił opłatę dla wieloosobowego gospodarstwa domowego prowadzonego w lokalu o pow. powyżej [...] m2, gromadzącego odpady
w sposób selektywny. W okresie od lutego 2014 r. do sierpnia 2017 r. złożył deklaracje wygaszające obowiązek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ze względu na brak zamieszkiwania za miesiące: luty 2014 r., lipiec, sierpień 2014 r., luty, marzec, kwiecień 2015 r., lipiec, sierpień 2015 r., luty, marzec 2016 r., lipiec, sierpień 2016 r., marzec, kwiecień 2017 r., lipiec, sierpień 2017 r. Wobec tego, iż w okresie, w którym zgłoszono zaprzestanie zamieszkiwania na nieruchomości dokonano odbioru odpadów komunalnych (w dniu [...] lipca 2017 r.) organ I instancji podjął czynności sprawdzające. Na podstawie uzyskanych w jego toku informacji ustalił, że nieruchomość, o której mowa jest zamieszkała przez dwie osoby (informacja przekazana przez Straż Miejską), w okresie od czerwca 2013 r. do czerwca 2017 r., występowało stałe zużycie wody, także w okresach wygaszenia obowiązku opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (informacja przekazana przez Wodociągi Miejskie w R.) oraz, że
w ww. okresach [...] razy dokonano odbioru odpadów komunalnych (analiza odbioru odpadów komunalnych). Ostatecznie, organ I instancji przyjął, iż w spornych okresach nieruchomość była zamieszkała i prowadzone było jednoosobowe gospodarstwo domowe, z wyjątkiem lipca 2017 r., kiedy to w ocenie organu I instancji było prowadzone gospodarstwo wieloosobowe. Uwzględniając powyższe ustalenia organ
I instancji określił skarżącemu decyzją z dnia [...] marca 2018 r. stosowne opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W odwołaniu od tej decyzji, skarżący podniósł, że jest ona prawnie wadliwa
i oparta na wątpliwych ustaleniach faktycznych. Wniósł zatem o jej uchylenie. Podał, że we wskazanych w decyzji miesiącach zawiesił realizację obowiązku z art. 6h i 6i pkt 1
z uwagi na wystąpienie okoliczności niezamieszkiwania na posiadanej nieruchomości przez okres pełnego miesiąca kalendarzowego lub więcej. Termin zamieszkiwanie zdaniem skarżącego oznacza realne zamieszkiwanie przez daną osobę i realizację funkcji życiowych, co skutkuje powstawaniem odpadów komunalnych na danej nieruchomości. Nie oznacza to miejsca zamieszkania (miejsca stałego zameldowania) danej osoby, jak przyjął organ. Zamieszkanie ma charakter faktyczny i nie może być utożsamiane z zamieszkaniem w rozumieniu Kodeksu Cywilnego. Skarżący podniósł,
iż zawiesił realizację obowiązku odprowadzania odpadów w związku ze zmianą miejsca pobytu i realizacją funkcji życiowych poza posiadaną nieruchomością w R.. Syn wraz z żoną od dwóch lat mieszka w W., na dowód czego przedłożył umowę najmu lokalu z [...] czerwca 2017 r. Wskazał, iż wbrew twierdzeniom organu I instancji Straż Miejska nie stwierdziła faktu zamieszkiwania skarżącego w lipcu 2017 r., ani też obecności syna. Zużycie wody było stałe, ale nierównomierne w poszczególnych miesiącach. Występowało także w okresach wygaszenia obowiązku, co wiązało się
z faktem nawadniania ogrodu. Twierdzenie organu I instancji o tym, że z nieruchomości odprowadzano odpady także w okresie wygaszenia skarżący uznał za kuriozalne
i wątpliwe, z uwagi na wystawiane śmieci wzdłuż ogrodzenia przez sąsiadów, brak rzetelności firm odbierających śmieci oraz brak weryfikacji przez pracowników Wydziału Ochrony Środowiska skarg mieszkańców na powyższe. W ocenie skarżącego zebrany materiał dowodowy i argumentacja prawna budzą poważne wątpliwości.
Decyzją z [...] maja 2018 r., wskazaną na wstępie i zaskarżoną w niniejszej sprawie Kolegium uchyliło pkt 4 zaskarżonej decyzji i określiło miesięczną opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lipiec 2017 r. w wysokości [...] zł.
W pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu przedstawiło na wstępie dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Stwierdziło, że podniesione w odwołaniu zarzuty i przedstawione dowody (umowa najmu lokalu w W. przez syna skarżącego), dały podstawę do zmiany decyzji organu I instancji w pkt 4 w odniesieniu do opłaty za lipiec 2017r. i określenia prawidłowej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od jednoosobowego gospodarstwa domowego za ten miesiąc w wysokości [...] zł.
W pozostałym zakresie SKO nie znalazło podstaw do zmiany decyzji organu I instancji.
Wyjaśniło, że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wysokość tej opłaty wynika z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zauważyło, że wnioskodawca taką deklarację złożył [...] lipca 2013r. Dodało, że opłata wynikająca z deklaracji płatna jest bez wezwania na rachunek gminy. W sytuacji złożenia przez właściciela nieruchomości deklaracji
o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, organy gminy nie wydają decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty ani w sprawie obowiązku jej poniesienia. Obowiązek uiszczenia opłaty jest związany z samym posiadaniem, na podstawie określonego tytułu nieruchomości zamieszkałej. Jest on niezależny od faktu powstawania odpadów. Cecha ta - powstanie obowiązku opłatowego z posiadaniem nieruchomości - czyni opłatę podobną do podatków lokalnych. W przypadku deklarowania mamy bowiem do czynienia z wykazywaniem obowiązku i zobowiązania
z góry, jeszcze przed ich powstaniem. Deklaracja ma charakter bezterminowy, wykazuje się w niej miesięczną wysokość opłaty, która obowiązuje aż do zaistnienia okoliczności rzutujących na jej wysokość, z czym powinno się wiązać złożenie nowej deklaracji.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy dostrzegło, że skarżący złożył deklaracje wygaszające obowiązek opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi w miesiącach: lipiec, sierpień 2014r., luty, marzec, kwiecień, lipiec, sierpień 2015r., luty, marzec, lipiec, sierpień 2016r., marzec, kwiecień, lipiec i sierpień 2016r., marzec, kwiecień, lipiec i sierpień 2017r. W postępowaniu ustalono, że na nieruchomości przy ul. [...] w okresie od lipca 2013 zamieszkują dwie osoby, to jest właściciel A. L. i jego syn T. L.. W okresie wygaszenia przez skarżącego obowiązku opłatowego w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, na nieruchomości zamieszkiwał syn skarżącego T. L.. Kolegium wskazało, iż organ I instancji uwzględnił okoliczność wygaszania obowiązku opłatowego wobec skarżącego i określił opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla jednoosobowego gospodarstwa domowego. Kolegium wskazało,
iż dostępnymi środkami dowodowymi, takimi jak: dane o zużyciu wody na nieruchomości, dane z Urzędu Skarbowego, zużycie energii elektrycznej, dane meldunkowe, dane firmy wywozowej "[...]" odbierającej odpady, ustalił, że nieruchomość była zamieszkała również w okresie wygaszenia obowiązku opłatowego. Dodało, iż zarzuty podnoszone w odwołaniu nie zostały potwierdzone
w toku postępowania podatkowego. Właściciele sąsiednich nieruchomości zamieszkałych nie wskazali ogrodzenia skarżącego jako miejsca odbioru wytwarzanych przez nich odpadów komunalnych. Z danych firmy wywozowej wynika zaś, że odpady
z przedmiotowej nieruchomości nie zawsze są wystawiane nawet w terminach zamieszkiwania skarżącego na nieruchomości. SKO powołało się następnie na art. 6c ust. 1 i 2 oraz art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r., poz. 1289 ze zm.). Wskazało, iż obowiązek ponoszenia opłaty powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec i nie jest uzależniony od przekazania przez mieszkańca odpadów komunalnych. Pobieranie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest czynnością mieszczącą się w sferze publicznoprawnej, w wykonywaniu, której gmina występuje w roli organu władzy publicznej. Opłata ta jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Ustawodawca ustanowił domniemanie, że na zamieszkałych nieruchomościach powstają odpady, co jest zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym. Podmioty zobowiązane do uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności odstąpienia od jej pobierania. Elementy te określa ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie. Podniosło także, iż pojęcie nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy w kontekście zorganizowania odbioru odpadów komunalnych, dotyczy też nieruchomości zamieszkałych nieregularnie, sezonowo. Nieruchomości tak zamieszkałe nie odpowiadają cywilistycznemu rozumieniu zamieszkania. Jednak nieruchomości zamieszkałe sezonowo, nieregularnie też są uznawane, w świetle art. 6c ust. 1 i 2 ustawy, za nieruchomości zamieszkałe.
Wyjaśniło również, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt określa w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 60 ustawy). W niniejszej sprawie skarżący składał deklaracje wygaszające obowiązek opłatowy za różne okresy
w danym roku, co zrodziło zdaniem Kolegium wątpliwości co do danych zawartych
w deklaracji. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego wystąpiły podstawy do określenia wysokości opłaty w drodze decyzji. Deklaracje wygaszające obowiązek opłatowy z uwagi na brak zamieszkania nie wskazywały, że wszystkie osoby zamieszkujące przedmiotową w sprawie nieruchomość nie zamieszkują na niej we wskazanych okresach. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie była wnoszona w okresach wskazanych w decyzji. Dodało, że wysokość opłaty została określona według stawki jak dla gospodarstwa jednoosobowego, dla odpadów zbieranych w sposób selektywny od gospodarstwa domowego zajmującego lokal
o powierzchni powyżej [...] m2 w zabudowie jednorodzinnej. Metoda ustalania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty wynikają natomiast z uchwał Rady Miejskiej w R. obowiązujących
w poszczególnych okresach, za które jest określana opłata. Uznało w konsekwencji, że organ I instancji prawidłowo określił opłatę za poszczególne miesiące, o których mowa w decyzji. Podkreśliło jednocześnie, że skarżący stawek opłaty ani też jej wysokości nie zakwestionował w sprawie, za wyjątkiem lipca 2017r., który to zarzut został uwzględniony w decyzji Kolegium.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która ma charakter opisowy, skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji organów obydwu instancji stwierdził, że wydane w sprawie decyzje są wadliwe.
Zdaniem skarżącego, organy pominęły bowiem podnoszoną konsekwentnie okoliczność, że w związku ze zmianą miejsca pobytu i realizacją funkcji życiowych poza posiadaną nieruchomością w R. po stronie skarżącego nie istniał obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za wskazane w decyzji okresy, o czym świadczy złożenie deklaracji aktualizacyjnej. Dodał, że organy błędnie wywiodły, iż pojęcie zameldowania jest tożsame z pojęciem miejsca zamieszkania. Tymczasem zamieszkiwanie ma charakter faktyczny i realny. Nie może być utożsamiane z definicją tego pojęcia wskazaną w kodeksie cywilnym. Poddał
w wątpliwość prawidłowość ustaleń o zamieszkiwaniu nieruchomości w oparciu
o stwierdzenie Straży Miejskiej, czy informacje o zużyciu wody. Skarżący powtórzył także swoje twierdzenia zawarte w odwołaniu, dotyczące zabierania worków ze śmieciami spod ogrodzenia posesji skarżącego oraz zastrzeżeń co do prawidłowości świadczonych usług odbioru śmieci i braku należytej kontroli w tej mierze ze strony uprawnionego organu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło
o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 2188), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "ppsa"), sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu może zaś nastąpić wówczas, gdy zostanie spełniona przynajmniej jedna z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 ppsa.
Rozpatrując sprawę w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wydanie zaskarżonej decyzji nie nastąpiło
z naruszeniem prawa w stopniu, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z ustaleń orzekających w sprawie organów skarżący [...] lipca 2013r. jako właściciel nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...] złożył stosowną deklarację i określił opłatę z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. W okresie od lutego 2014r. do sierpnia 2017r., w odniesieniu do miesięcy: luty 2014 r., lipiec, sierpień 2014 r., luty, marzec, kwiecień 2015 r., lipiec, sierpień 2015 r., luty, marzec 2016 r., lipiec, sierpień 2016 r., marzec, kwiecień 2017 r., lipiec, sierpień 2017 r. skarżący złożył deklaracje wygaszające obowiązek opłaty, o której mowa.
Orzekające w sprawie organy, wbrew twierdzeniom skarżącego uznały, że
w miesiącach, co do których skarżący złożył deklaracje wygaszające obowiązek opłaty (spornych w niniejszej sprawie) nieruchomość była zamieszkiwana. W ocenie organu odwoławczego we wszystkich spornych miesiącach nieruchomość przy ul. [...] była zamieszkiwana przez jedną osobę.
Skarżący twierdzi zaś, że ww. okresach przebywał poza ww. nieruchomością. Syn od dwóch lat także zamieszkuje poza R., na dowód czego skarżący przedstawił umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w W., zawartą przez syna w dniu [...] czerwca 2017 r.
Wskazać w tym miejscu wypada, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r., poz. 1289 ze zm.). W świetle tej ustawy właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku między innymi przez zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie - od 1 lutego 2015 r. -
i w przepisach wydanych na podstawie art. 4a (art. 5 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy), oraz pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z jej przepisami i przepisami odrębnymi (art.
5 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy). Korelatem tego obowiązku jest ciążący na gminie obowiązek zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 ustawy, o której mowa).
Z kolei właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, są
w związku z tym zobowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o czym stanowi art. 6h ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości,
o których mowa w art. 6c ust. 1 – za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec (art. 6i ust. 1 pkt 1 ww. ustawy).
W związku z powyższym właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (art. 6m ust. 1 ww. ustawy). Istotne przy tym jest, że podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od niej oraz terminu zapłaty. Elementy te określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie (art. 6k i art. 6I ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach).
Zgodnie z art. 6o ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym do 1 lutego 2015 r.,
w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki,
w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach
o podobnym charakterze. Brzmienie art. 6o ust. 1 ustawy, obowiązujące od dnia
1 lutego 2015 r. wskazuje, iż w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Zgodnie z art. 6q ust. 1 ustawy, o której mowa, w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego.
Jak wynika, z przywołanych przepisów, na gruncie obowiązującej ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustanowiono obowiązek złożenia deklaracji i uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, który co do zasady obciąża właściciela nieruchomości (art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy). W sytuacji niezłożenia deklaracji, o wysokości opłaty za gospodarowanie tymi odpadami lub też uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, właściwy organ określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Obowiązek ponoszenia opłaty w przypadku nieruchomości mieszkalnych jest przywiązany do zamieszkiwania w niej mieszkańca (mieszkańców).
Tym samym istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy nieruchomość położona w R. przy ul. [...], która jak wynika ze składanych przez skarżącego deklaracji jest w całości mieszkalna, w spornych miesiącach była zamieszkiwana.
Jak wynika z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U.
z 2018 r., poz. 1025 j.t., dalej "Kc") miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Brzmienie powyższego przepisu wskazuje w sposób niewątpliwy, iż miejsce zamieszkania powiązane w pobytem i zamiarem stałości tego pobytu jest przejawem stanu faktycznego. Zauważyć jednak należy, iż ustawa o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach nie posługuje się pojęciem "miejsca zamieszkania", ale pojęciami "zamieszkanie", "mieszkaniec". Tym samym w przypadku "zamieszkania" w rozumieniu przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie ma znaczenia, czy dana osoba ma zamiar i wolę stałego pobytu na danej nieruchomości. Istotne jest jedynie, że dana nieruchomość w danym miesiącu jest miejscem, w którym koncentruje się jej aktywność życiowa. Powyższe wynika z celu regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, którym jest zapewnienie odbioru odpadów komunalnych z tych nieruchomości, na których faktycznie przebywają (bytują) ludzie,
a w związku z tym przebywaniem powstają odpady komunalne. Tym samym ustalenia dokonywane w oparciu o dane dotyczące miejsca zameldowania nie mogą samodzielnie stanowić podstawy do dokonywania tego rodzaju ustaleń. W tych okolicznościach w przypadku sporu co do zamieszkiwania nieruchomości na gruncie ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego istotne jest zbadanie czy na nieruchomości występują przejawy bytowania ludzi, do których należy zaliczyć powstawanie odpadów komunalnych, czy korzystanie
z mediów niezbędnych do zwykłego egzystowania, jak energia elektryczna, woda. Trafnie zatem orzekające w sprawie organy zwróciły uwagę na okoliczność, iż także
w deklarowanych przez skarżącego okresach wygaszenia obowiązku uiszczenia opłaty były odbierane odpady. Ustaliły też, że miało miejsce zużycie energii elektrycznej
i wody. W aktach administracyjnych znajdują się także notatki służbowe sporządzone przez pracownika organu I instancji, z których wynika, iż odpady były oddawane (z dnia [...] lipca 2017 r.) lub przygotowane do oddania (z dnia [...] lipca 2017 r.), także
w miesiącu co do którego skarżący twierdzi, iż nieruchomość nie była zamieszkiwana.
Jak zatem słusznie przyjęły organy, postępowanie wyjaśniające wykazało, że
w okresach wskazanych w decyzji nieruchomość wbrew deklaracjom skarżącego
o wygaszeniu obowiązku uiszczenia opłaty była zamieszkana. W tej sytuacji wystąpiły przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 6o ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach. Zauważyć jednocześnie należy, iż organ odwoławczy ostatecznie orzekł od obowiązku ponoszenia przez skarżącego opłaty należnej od jednoosobowego gospodarstwa domowego, zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 5 ust. 2 lit. c uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] kwietnia 2013 r.
w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty na terenie Gminy Miasta R. zmienianej uchwałami Rady Miejskiej w R.: Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. za miesiąc luty 2014 r., i Nr [...] z 23 grudnia 2013 r. za miesiące lipiec 2014 r., sierpień 2014 r. i luty 2015 r. oraz na podstawie § 3 ust. 1 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w R. z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki tej opłaty na terenie Gminy Miasta R. za pozostałe sporne miesiące. Opłatę określono według stawki dla odpadów zbieranych w sposób selektywny od powierzchni gospodarstwa domowego pow. [...] m2 / [...] m2, tak jak to wynika z deklaracji składanych przez skarżącego. Nie zostały przy tym naruszone regulacje z art. 6i ust. 1 pkt 1 i art. 6h ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach.
Tym samym mimo, iż Sąd podziela argumentację skarżącego co do tego, iż na potrzeby niniejszego postępowania nie można wywodzić, że fakt zameldowania
w lokalu przy ul. [...] w R. jest równoznaczny pojęciem zamieszkiwania w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jak również, że pojęcia tego nie można wprost odnosić do pojęcia miejsca zamieszkania na gruncie Kodeksu cywilnego, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Zauważyć bowiem należy, iż organy nie poprzestały na odniesieniu się do okoliczności zameldowania skarżącego, ale poczyniły ustalenia faktyczne, z których wynika, iż nieruchomość skarżącego była w spornych miesiącach zamieszkiwana. Tym samym skarżącego, jako jej właściciela obciąża obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunlanymi.
W ocenie Sądu skarżący nie podważył skutecznie tych ustaleń. Skarżący podnosi w szczególności, iż w spornych okresach przebywał u siostry w G.
w związku z pracami przygotowawczymi do budowy domu jednorodzinnego na działce, której jest właścicielem. Nie udokumentował jednak tego faktu poza własnymi twierdzeniami i oświadczeniem siostry, które wraz z kserokopią aktu notarialnego dołączył do skargi. Z kserokopii tego aktu wynika zaś, iż skarżący nabył grunt rolny,
z przeznaczeniem na utworzenie gospodarstwa rolnego. W deklaracji wygaszającej obowiązek uiszczenia opłaty z dnia [...] stycznia 2015 r. wskazał "wyjazd służbowy".
W odwołaniu datowanym na [...] marca 2018 r. skarżący wskazuje, iż syn zamieszkuje od dwóch lat w W., jednak z kopii umowy najmu wynika, iż została ona zawarta w dniu [...] czerwca 2017 r. Z zestawienia powyższych twierdzeń wynika, iż występują
w nich sprzeczności, albo brakuje okolicznościom z nich wynikającym potwierdzenia. Powyższe ma wpływ na brak wiarygodności skarżącego co do faktu, iż nieruchomość
w spornych okresach nie była przez nikogo zamieszkana. Co istotne w okolicznościach niniejszej sprawy opłata za sporne okresy została określona od jednoosobowego gospodarstwa domowego, to jest najmniejszej liczy osób, których bytowanie sprawia, że powstają odpady. Ich powstawanie i odbiór wynika niewątpliwie z dowodów zgromadzonych w postępowaniu. Brak jest jednocześnie podstaw do stwierdzenia, że zużycie wody w spornych okresach, w tym w miesiącach zimowych było spowodowane podlewaniem ogrodu. Wykonywanie prac remontowych także drobnych, czy prac porządkowych nie świadczy też o opuszczeniu nieruchomości, ale przeciwnie dbałości o jej stan i jest źródłem powstawania odpadów. Z ustaleń orzekających w sprawie organów wynika, iż odpady powstawały i były oddawane, co daje podstawę do ponoszenia z tego tytułu opłaty. Brak też jest podstaw do stwierdzenia, iż odpady odebrane od skarżącego należały do jego sąsiadów. Zastrzeżenia skarżącego co do prawidłowości realizowania przez Gminę, czy firmę odbierającą śmieci ich obowiązków pozostają poza oceną dotyczącą obowiązku ponoszenia opłaty, o której mowa
w niniejszej sprawie. Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądy prawne, w świetle których uznać należy, że podmioty zobowiązane do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mają swobody kształtowania treści stosunku prawnego, w szczególności wysokości opłaty, ewentualnego jej obniżenia lub odstąpienia od jej pobrania. Elementy te, określa bowiem ustawa oraz akt prawa miejscowego w zakresie wskazanym w ustawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z 12 kwietnia 2017r., sygn. akt I SA/Sz 1062/16). Źródłem obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest sam fakt zamieszkiwania na danej nieruchomości, a nie sposób gospodarowania na tej nieruchomości, w tym w zakresie powstających w związku z tym odpadów (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 20 marca 2018r., sygn. akt I SA/Rz 121/18). Opłata za wywóz odpadów komunalnych ma charakter obowiązkowy i mieszkaniec gminy nie jest zwolniony od jej płacenia nawet wtedy, gdy gmina niewłaściwie organizuje odbiór opadów (por. wyrok WSA w Łodzi z 7 marca 2018r., sygn. akt I SA/Łd 50/18).
W tych okolicznościach wobec tego, iż Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa
w stopniu dającym podstawę do uwzględnienia skargi, zarówno wskazywanych
w skardze, jak i branych pod uwagę z urzędu, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło