VIII SA/Wa 504/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. uchyla zaskarżoną decyzję. 1. Decyzją z [...] kwietnia 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej: "skarżący"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "Kolegium", "SKO" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza I. (dalej: "organ I instancji" lub "Burmistrz") z [...] grudnia 2016 r. Przedmiotem tych decyzji była zmiana wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. Jako podstawę prawną swojej decyzji Kolegium wskazało między innymi art. 233 § 1 pkt 1 i art. 254 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: "Op"). 2. Stan faktyczny i przebieg postępowania podatkowego. 2.1. Burmistrz w wyniku ponownego rozpoznania sprawy ustalił, że wystąpiły przesłanki do zmiany jego decyzji ostatecznej z [...] lutego 2016 r. ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną wskazał art. 254 Op. Jako podstawę faktyczną wskazał okoliczności wynikające z "zawiadomienia o zmianie" dotyczącego rozbieżności w danych o gruncie (sprostowanie oczywistej omyłki popełnionej przy modernizacji gruntów w 2006 r. w zakresie powierzchni i oznaczenia działki gruntu), sporządzonego [...] marca 2016 r. z upoważnienia Starosty R.. Wyjaśnił, że zmianie (zmniejszeniu z 3,0428 ha na 1,71 ha) uległa powierzchnia gruntów wchodzących w skład nieruchomości należącej do skarżącego (udział ½) i M. C. (udział ½). Wystąpiły zatem podstawy do zwiększenia łącznego zobowiązania pieniężnego, czyli zamiast kwoty [...] zł ustalono zobowiązanie na kwotę [...] zł w miejsce kwoty [...] zł, która wynika z decyzji Burmistrza o zmianie wydanej [...] maja 2016 r., uchylonej przez SKO decyzją z [...] października 2016 r.). 2.2. W odwołaniu skarżący wyraził swoje niezadowolenie związane ze sposobem działania Burmistrza, który po raz kolejny wydaje decyzję o zmianie decyzji ustalającej łączny wymiar zobowiązania pieniężnego na podstawie niejasnych okoliczności. 2.3. SKO utrzymując w mocy decyzję Burmistrza przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i zakreśliło jej ramy prawne, cytując art. 254 Op. Wywiodło, że przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym i leśnym za cały rok 2016 winien być taki jaki wynika z danych ewidencji gruntów po sprostowaniu oczywistej omyłki. Decyzja Burmistrza jako przedmiot opodatkowania czyni grunty o powierzchni 15,17 ha, zgodnie z danymi w ewidencji gruntów i budynków po sprostowaniu oczywistej omyłki. W odpowiedzi na zarzuty odwołania Kolegium stwierdziło, że nie jest możliwe przywrócenie "stanu prawnego decyzji z przełomu końca 2015 i 2016", czego domagał się skarżący, ponieważ wymiar podatków lokalnych opiera się na aktualnych danych z ewidencji gruntów i budynków. 3. Postępowanie sądowe. 3.1. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] maja 2017 r. wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd" lub "WSA"). Z treści skargi wynika, że jej autor domaga się od Sądu między innymi naprawienia szkody obywatelskiej, którą poniósł skarżący, w wyniku dziwnych decyzji Burmistrza zmieniających wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. Postawił zarzuty naruszenia przepisów art. 32 i 50 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 3.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpiło o jej oddalenie. Zarzuty skargi uznało za chybione. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Przedmiotem skargi jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza o zmianie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r., wydaną w trybie bliżej nieokreślonych przepisów art. 254 Op, w związku ze zmianami w ewidencji gruntów i budynków, o których organ I instancji został powiadomiony po wydaniu decyzji zmienianej. 4.2. Ramy prawne. Zgodnie z przepisami art. 254 § 1 i 2 Op, decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji (§ 1). Zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego (§ 2). 5. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Op, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Z jej uzasadnienia nie wynika bowiem, które konkretnie zmiany dokonane w ewidencji gruntów i budynków oraz dlaczego, powodują konieczność wydania decyzji o zmianie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazuje, że przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym i leśnym są grunty o powierzchni 15,17 ha. Jednak Kolegium nie wyjaśnia, z jakich przyczyn zmniejszenie powierzchni gruntów skutkuje zwiększeniem łącznego zobowiązania pieniężnego. Takich wyjaśnień nie zawiera także decyzja Burmistrza, który w swojej decyzji z [...] maja 2016 r. o zmianie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r., uchylonej przez SKO decyzją z [...] października 2016 r., zmniejszył łączne zobowiązanie pieniężne za 2016 r. z kwoty [...] zł na kwotę [...] zł, a następnie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy zwiększył łączne zobowiązanie za 2016 r. do kwoty [...] zł. Z uzasadnienia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją wynika przebieg postępowania podatkowego, ale brak jest weryfikowalnych rozważań dotyczących przyczyn wydania decyzji o zmianie. Za częściowo zasadne uznać należy tylko ogólne rozważania dotyczące możliwości zastosowania art. 254 Op. Jednak organy podatkowe nie wyjaśniły skarżącemu przyczyn dokonania zmiany decyzji wymiarowej w sposób dla niego niekorzystny, za cały rok 2016. Skoro w wyniku oczywistych uchybień ze strony Starosty i Burmistrza, organy podatkowe po raz kolejny wydają decyzje wymiarowe, to w uzasadnieniu decyzji należy wskazać w sposób zrozumiały i weryfikowalny stosowne rozważania dotyczące przyczyn wydania decyzji o zmianie zobowiązania, a także skutki finansowe tych zmian. Należy nadto wskazać w sposób precyzyjny adresata decyzji, którym jest skarżący, gdy z treści decyzji wynika, że jest on tylko współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości (udział ½). 6. Zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne w części dotyczącej co najmniej wadliwego uzasadnienia decyzji Kolegium. Za oczywiście chybione Sad uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 32 i art. 50 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "uppsa"), gdyż skarżący nie tylko został powiadomiony o możliwości wniesienia skargi w charakterze strony postępowania, ale skorzystał z tej możliwości, wnosząc skargę w przewidzianym dla tej czynności terminie. Dodać należy, że ww. zarzuty skargi nie zostały uzasadnione, ale Sąd uchylił zaskarżoną decyzje działając z urzędu, na podstawie art. 134 § 1 uppsa. 7. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium obowiązane będzie uwzględnić powyższe rozważania. W pierwszej kolejności należy zatem ustalić, czy decyzja Burmistrza pomimo wad dotyczących jej uzasadnienia, pomimo tego w istocie odpowiada prawu, czy też należy ją wyeliminować z obrotu prawnego. Rozważania przedstawione w uzasadnieniu decyzji winny być zrozumiałe oraz weryfikowalne. Warto dodać, że ogólne rozważania dotyczące przesłanek wydania decyzji w trybie przepisów art. 254 Op Sąd uznał za częściowo zasadne. Jednak decyzja o zmianie łącznego zobowiązania pieniężnego winna być uzasadniona w sposób spójny i logiczny, a przy tym zrozumiały i weryfikowalny. Należy nadto wskazać w sposób precyzyjny podstawę prawną jej wydania, przedstawiając także w tym zakresie stosowne rozważania. Należy przy tym w miarę możliwości uzupełnić braki pierwotnej decyzji (zmienianej), jeżeli jej uzasadnienie budzi wątpliwości przedmiotowe lub (i) podmiotowe. W realiach niniejszej sprawy takie wątpliwości może budzić strona podmiotowa decyzji, która została wydana wyłącznie dla skarżącego, gdy z jej uzasadnienia i z akt sprawy nie wynika, że została wydana odrębna decyzja dla M. C. jako drugiego współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji należy wskazać dowody, które stanowiły podstawę dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, ze wskazaniem ich oznaczenia w aktach sprawy (numer karty/strony, pozycja dotycząca dokonywanych ustaleń, tom, skoroszyt lub segregator). 8. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji niniejszego wyroku, czyli uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd nie orzekał o kosztach postępowania z uwagi na treść art. 210 § 1 uppsa, gdyż skarżący nie złożył stosownego wniosku.