VIII SA/Wa 507/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] maja 2019 r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w L. (dalej: organ I instancji, RWKL), działając na skierowanie Wojskowego Komendanta Uzupełnień w J., na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 330, dalej: ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) oraz § 4, § 11, § 16 pkt 1 i 2 i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2015 r. poz. 761 ze zm., dalej: rozporządzenie MON z 2015 r.) oraz § 5 i § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. 2012 r. poz. 1013 ze zm., dalej: rozporządzenie MON z 2012 r.), przeprowadziła postępowanie orzecznicze wobec R. L. (dalej: strona, skarżący) i [...] kwietnia 2019 r. wydała orzeczenie nr [...] stwierdzające niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Podstawę wydanego rozstrzygnięcia stanowiło rozpoznanie u skarżącego choroby [...] [...] pod postacią [...] na odcinku [...] i [...] bez objawów [...], [...] [...] oraz zaburzeń [...] wymienionych odpowiednio w § 34 pkt 5, § 13 pkt 3 oraz § 11 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 2015 r. Dodatkowo zdiagnozowano u kandydata [...] oraz [...] z utratą zdolności [...] do [...]% przy zachowanych [...], które nie stanowią przeciwskazań do zawodowej służby wojskowej. W odwołaniu od powyższego orzeczenia strona podniosła, że [...] kwietnia 2019 r. w trakcie wizyty w gabinecie [...] w miejsce ubytku [...] wstawiony został [...]. Dodatkowo skarżący oczekuje na operację [...] [...], wyznaczoną na [...] maja 2019 r. w Klinice [...] w R., po której odpadną przesłanki z § 13 pkt 3 i § 11 pkt 3 rozporządzenia MON z 2015 r. Odnośnie do rozpoznania [...] [...] wskazał, że występuje ono tylko na jednym poziomie [...], tj. [...]. Skarżący zarzucił niewłaściwe zastosowanie § 16 rozporządzenia MON z 2015 r., który dotyczy orzekania o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, ale żołnierza zawodowego. Skarżący zaś nie posiada statusu żołnierza zawodowego, a jedynie ubiega się o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Zaznaczył, że uzyskał pozytywne zaświadczenie o możliwości powołania do zawodowej służby wojskowej od Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej oraz pozytywne orzeczenie Wojskowej Pracowni Psychologicznej w R.. Orzeczeniem Nr [...] z [...] maja 2019 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. (dalej: organ odwoławczy, CWKL), działając na podstawie § 3 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MON z 2012 r., a także § 7 pkt 1 i § 23 pkt 1-3 rozporządzenia MON z 2015 r., utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że skarżący został skierowany przez Wojskową Komisję Uzupełniającą w J. do RWKL w celu ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej. Na podstawie zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji orzeczniczej wskazano, że skarżący [...] kwietnia 2019 r. został poddany badaniu Rtg [...] oraz konsultacjom: neurologicznej, ortopedycznej i stomatologicznej. Celem pełnego wyjaśnienia schorzeń [...] zlecono nadto wykonanie badania TK [...] odcinka [...]. Na ich podstawie rozpoznano u skarżącego zmiany [...] [...] pod postacią zmian [...] na poziomach [...] i [...]. Niedomknięcie [...] [...] wykazała nadto konsultacja neurologiczna i ortopedyczna. Organ odwoławczy wyjaśnił, że schorzenie to w konsekwencji wieloletniej służby wojskowej z występującymi narażeniami w tej służbie będzie prowadziło do progresji zmian z występowaniem objawów chorobowych. W związku z tym kwalifikacja orzecznicza schorzenia [...] z kompresją struktur wewnątrzkanałowych i zmianami zwyrodnieniowymi jest kwalifikowana do § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 2015 r. Z kolei konsultacja stomatologiczna wykazała [...], a w trakcie konsultacji [...] rozpoznano [...] oraz zaburzenia [...]. Zdaniem organu odwoławczego planowane wykonanie [...] [...] i ewentualna ocena skutków powinna się odbyć około 6 tygodni po zabiegu. Jednocześnie podniesiono, że ewentualna zmiana rozpoznania [...] nie skutkuje zmianą kategorii zdrowia. CWKL oceniła zatem, że RWKL prawidłowo zastosowała przywołane w orzeczeniu przepisy rozporządzenia MON z 2015 r., zaś kwalifikacja orzecznicza schorzeń [...] została wykonana poprawnie na podstawie specjalistycznych konsultacji i badań obrazowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o ponowne skierowanie na badania po operacji wzroku w terminie umożliwiającym poddanie się koniecznym badaniom, które na nowo, w sposób rzetelny i niebudzący wątpliwości pozwoliłyby określić jego zdolność i przydatność do zawodowej służby wojskowej. Dodatkowo zarzucił naruszenie przez organ odwoławczy art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ przed wydaniem orzeczenia nie został zawiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W konsekwencji powyższego skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia go poprzedzającego, jak również zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W ocenie strony CWKL pominęła zarzut bezpodstawnego użycia w sentencji zaskarżonego orzeczenia RWKL nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. § 16 rozporządzenia MON z 2015 r. dotyczącego orzekania o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, ale żołnierza zawodowego, którym on nie jest. CWKL pragmatycznie odniosła się do przypisywanych schorzeń. Używając słownictwa medycznego stworzyła obraz osoby przynajmniej niepełnosprawnej. Tymczasem skarżący, będąc żołnierzem rezerwy, posiada nadany przydział kryzysowy i służy Polsce w ramach Narodowych Sił Rezerwowych. Wielokrotnie uczestniczył w szkoleniach i ćwiczeniach poligonowych. Wyjaśnił, że mimo zdiagnozowania u niego choroby [...] nie odczuwa jakichkolwiek dolegliwości bólowych. Dodatkowo wskazał, że w trakcie badania tomografem komputerowym, na skutek [...] w miejscu badania, był niespokojny, co powodowało, że nie był nieruchomy, co miało znaczący wpływ na samo badanie. Poza tym poprzez [...] i zaburzenia [...] nie zawsze widział zapalające się lampki w tomografie. Aparat ten posiada diody zapalające się podczas wysyłania promieniowania rentgenowskiego - w chwili zapalenia się lampki nie wolno oddychać. Również ten fakt mógł mieć znaczący wpływ na wynik badania. Skarżący podał również, że CWKL nie wzięła pod uwagę odbytej laserowej korekcji [...]. W odpowiedzi na skargę CWKL wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonego orzeczenia CWKL Nr [...] z [...] maja 2019 r. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego orzeczenia stanowiły przepisy rozporządzenia MON z 2015 r., wydanego na podstawie art. 5 ust. 8 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W art. 5 ust. 1 tej ustawy wskazano, że zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Od orzeczenia służy odwołanie do komisji lekarskiej wyższego stopnia (art. 5 ust. 1a ustawy), a następnie od orzeczenia wydanego w wyniku odwołania - skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o zaliczeniu do jednej z kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej (art. 5 ust. 7 ww. ustawy). Wskazać należy, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów k.p.a. Natomiast przepisy rozporządzenia MON z 2015 r., jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W postępowaniu dotyczącym rozstrzygania o zdolności do zawodowej służby wojskowej istotne znaczenie ma kwestia zebrania odpowiednich danych co do wiedzy medycznej. W tym miejscu podkreślenia wymaga ugruntowany już pogląd, że kontrola orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w powyższym zakresie ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej (por. wyrok NSA z 13 czerwca 2019 r., I OSK 2042/17, wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2017 r., VIII SA/Wa 339/16, wyrok WSA w Warszawie z 6 lipca 2016 r., II SA/Wa 199/16, publ. CBOSA, wyrok WSA w Warszawie z 7 listopada 2017 r., II SA/Wa 268/17 publ. Lex nr 2441446). Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozporządzenia MON z 2012 r. oraz rozporządzenia MON z 2015 r. Natomiast Sąd nie jest uprawniony do oceny dokonanego przez komisję rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń lub ułomności prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej. Zdaniem Sądu RWKL była właściwa rzeczowo i miejscowo do orzekania w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do § 5 pkt 3 rozporządzenia MON z 2012 r. wojskowe komisje lekarskie są właściwe wobec osób, które ubiegają się o powołanie do zawodowej służby wojskowej lub służby kandydackiej. Komisje te orzekają o zdolności fizycznej i psychicznej nie tylko żołnierzy zawodowych, ale i o zdolności do zawodowej służby wojskowej na poszczególnych stanowiskach służbowych (por. § 7 pkt 2 rozporządzenia MON z 2012 r.). Jak wynika z akt sprawy, w dacie wydania decyzji przez organ I instancji skarżący zamieszkiwał w P., zatem właściwą do orzekania była rejonowa wojskowa komisja w L. (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MON z 2015 r w związku z § 4 ust. 7 rozporządzenia MON z 2012 r.). Zgodnie z § 19 ust. 1 rozporządzenia MON z 2015 r. orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: (1) rozpoznanie, (2) ustalenie kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby wojskowej, a w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z zawodową służbą wojskową. Wzór orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej jest określony w załączniku 5 do rozporządzenia (§ 19 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia MON z 2015 r.). Wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 9 rozporządzenia MON z 2015 r. i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i skompletowaniu dokumentów (§ 17 i § 18 ust. 1 rozporządzenia MON z 2015 r.). Zgodnie z dyspozycją § 20 ust. 1 i § 23 ust. 1 rozporządzenia MON z 2015 r., zarówno RWKL jak i CWKL orzekały w składzie trzech lekarzy. Po przeprowadzonej w powyższym zakresie kontroli Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie, jak i utrzymane nim w mocy orzeczenie organu I instancji nie jest dotknięte uchybieniami, które uzasadniałyby ich uchylenie. Zgodnie z § 11 rozporządzenia MON z 2015 r. przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i zaliczaniu do jednej z kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej wojskowe komisje lekarskie uwzględniają wykaz chorób i ułomności, stanowiący załącznik nr 1 do tego rozporządzenia. W następstwie przeprowadzonych badań i konsultacji organ I instancji rozpoznał u skarżącego: 1) chorobę [...] [...] pod postacią [...] [...] i [...] bez objawów [...], 2) [...]oraz 3) zaburzeń [...], wymienionych odpowiednio w: § 34 pkt 5, § 13 pkt 3 oraz § 11 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 2015 r. Dodatkowo zdiagnozowano u kandydata: 4) niewielkie [...] oraz 5) [...] z utratą zdolności [...] do [...]% przy zachowanych [...], które nie stanowią przeciwskazań do zawodowej służby wojskowej. Komisja stwierdziła, że rozpoznanie z pkt 1, 2 i 3 powoduje niezdolność do zawodowej służby wojskowej. W § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 2015 r. wskazano, że w przypadku zdiagnozowania choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, obejmującej więcej niż jeden poziom międzykręgowy, więcej niż jeden krąg, kandydatów do zawodowej służby wojskowej należy kwalifikować jako niezdolnych. W sprawie niniejszej rozpoznanie omawianej jednostki chorobowej dokonane zostało w oparciu o wynik badania Rtg [...] przeprowadzonego [...] kwietnia 2019 r., z którego wynika: "[...]" (por. k. 24 akt administracyjnych). Powyższe rozpoznanie potwierdziło przeprowadzone [...] kwietnia 2019 r. badanie TK, z którego wynika: "[...]" (por. k. 25 akt administracyjnych). Rozpoznana u skarżącego choroba [...], powodująca niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, potwierdzona została także specjalistycznymi konsultacjami neurologicznymi i ortopedycznymi (por. k. 27 akt administracyjnych). Odnosząc się zaś do stwierdzonych schorzeń w postaci [...] i zaburzeń [...] Sąd stwierdza, że wynikają one z przeprowadzonej konsultacji [...] (k. 27 akt administracyjnych). Prawidłowo organy zakwalifikowały obie wady jako schorzenia wymienione odpowiednio w: § 13 pkt 3 i § 11 pkt 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 2015 r., a biorąc pod uwagę grupę I, w której znalazł się skarżący jako osoba ubiegająca się o przyjęcie do zawodowej służby wojskowej, prawidłowo oceniły, że zdiagnozowane schorzenie [...] również powoduje niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Zdaniem Sądu, ww. wskazane badania i konsultacje stanowiły wystarczającą podstawę do rozpoznania dokonanego przez orzekające w sprawie organy administracji publicznej. Jak wynika z § 23 ust. 2 zdanie 1 rozporządzenia MON z 2015 r., organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzenia ponownych badań lekarskich i specjalistycznych i orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 kwietnia 2017 r., II SA/Wa 2248/16, publ. Lex nr 2279164). Wprawdzie w razie potrzeby CWKL może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować badanego na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów (§ 23 ust. 2 zdanie 2 rozporządzenia MON z 2015 r.), jednak w przedmiotowej sprawie nie było ku temu przesłanek. Nie bez znaczenia była okoliczność, że skarżący nie przedłożył żadnych nowych badań własnych, które zakwestionowałyby ustalenia RWKL, mimo że na badania te powołał się w odwołaniu ("prywatnie zrobione badania"). Organ odwoławczy ocenił po raz drugi zebraną w sprawie dokumentację medyczną i uznał, że w przypadku skarżącego stwierdzone schorzenie [...] obejmuje co najmniej [...]: [...], [...] i [...] oraz na obu poziomach występuje kompresja struktur wewnątrzkanałowych, co zgodnie z § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z 2015 r. daje podstawę do zakwalifikowania do kategorii "N" - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Zauważyć należy, że niekorzystna dla skarżącego diagnoza odnośnie do [...] wynika z dwóch przeprowadzonych badań: Rtg i TK, które są ze sobą zgodne, a skarżący nie przedstawił dowodów przeciwnych. Brak było więc przesłanek do przeprowadzania dodatkowych badań lekarskich i konsultacji specjalistycznych przez CWKL. Jednocześnie organ odwoławczy zasadnie ocenił, że ewentualna zmiana rozpoznań [...], wynikających z poddania się przez skarżącego [...] [...], nie skutkuje zmianą kategorii zdrowia "N", jeśli decydujące w tym przypadku są stwierdzone schorzenia [...]. Biorąc powyższe pod uwagę, organy orzecznicze obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, bowiem należycie rozważyły okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich, w wystarczający sposób zebrały i oceniły materiał dowodowy, a następnie w przekonywający sposób uzasadniły swoje rozstrzygnięcia. Nie naruszyły zatem przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu komisje lekarskie, opierając się na dokumentach zgromadzonych w toku postępowania, miały wystarczające podstawy do zastosowania przepisu § 11 rozporządzenia MON z 2015 r., a w dalszej konsekwencji § 34 pkt 5 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia, który w odniesieniu do kandydatów do zawodowej służby wojskowej nakłada obowiązek orzeczenia kategorii "N" zdolności do służby wojskowej. Niezasadnie podnosi skarżący, że organ I instancji błędnie zastosował § 16 rozporządzenia MON z 2015 r., według którego podczas orzekania o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie stwierdzenia u żołnierza zawodowego choroby, wojskowa komisja lekarska orzeka również o 1) związku lub braku związku tej choroby z zawodową służbą wojskową, 2) zaliczeniu lub niezaliczeniu żołnierza zawodowego do jednej z grup inwalidztwa oraz o związku lub braku związku inwalidztwa z zawodową służbą wojskową - kierując się kryteriami zdrowotnymi określonymi w wykazie chorób i schorzeń, ustalonym na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2015 r. poz. 330). Jak już wyżej wykazano, przepisy tego rozporządzenia znajdują zastosowanie nie tylko do orzekania o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierzy zawodowych, ale także osób, które ubiegają się o powołanie do zawodowej służby wojskowej (por. § 5 pkt 3 rozporządzenia MON z 2012 r.; § 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia MON z 2015 r.). Na uwzględnienie nie zasługiwał nadto zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Może on odnieść skutek jedynie wtedy, gdy stawiająca go strona wykaże, że uniemożliwiono jej w ten sposób dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z 27 czerwca 2019 r., III SA/Po 183/19, publ. Lex nr 2694093, wyrok WSA w Szczecinie z 16 maja 2019 r., II SA/Sz 339/19, publ. Lex nr 2684016). Obowiązkowi temu skarżący nie sprostał. W szczególności nie wykazał, w jaki sposób brak zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków uniemożliwił mu dokonanie czynności procesowych ani nie wskazał tych czynności. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.