VIII SA/Wa 509/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-10
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Iwona Owsińska-Gwiazda, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku okresowego, obliczona zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, może być uznana za niezgodną z Konstytucją RP w kontekście prawa do zabezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej do obliczenia wysokości zasiłku okresowego. Przyznana kwota była zgodna z ustawowymi kryteriami dochodowymi i zasadami finansowania świadczeń. Wniosek o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym został oddalony, ponieważ sąd nie miał wątpliwości co do konstytucyjności stosowanych przepisów, a wniosek strony nie był dla sądu wiążący.Stan faktyczny
Skarżący S. W. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. o przyznaniu mu zasiłku okresowego w określonej wysokości na ograniczony czas. Skarżący podnosił, że przyznana pomoc jest niezgodna z art. 67 Konstytucji RP i nie stanowi zabezpieczenia społecznego. Wniósł również o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym oraz o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2009 roku przyznającą S. W., dalej skarżącemu, zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w wysokości [...] złotych na okres od [...] maja 2009 roku do [...] czerwca 2009 roku.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Organ I instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący spełnia niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłku okresowego. Na podstawie art. 38 ust. 3 w związku z art. 147 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi dla osoby samotnie gospodarującej 50% różnicy między kryterium dochodowym a dochodem tej osoby. Jak wynika z art. 147 ust 7 ustawy o pomocy społecznej zasiłki okresowe w 2009 roku są finansowane z dotacji celowej budżetu państwa w wysokości minimalnej kwoty określonej w art. 38 ust. 3 ustawy Przekazane przez Wojewodę środki na zasiłki okresowe są jedynym źródłem finansowania tej formy pomocy w 2009 roku. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie kwestionując wydaną decyzję. Stwierdził również, że przyznana pomoc jest niezgodna z art. 67 Konstytucji RP i nie stanowi zabezpieczenia społecznego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji podniosło, iż sprawa niniejsza zainicjowana została wnioskiem skarżącego z dnia [...] kwietnia 2009 roku. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., trafnym było rozstrzygnięcie organu I instancji. Podniesiono, że skarżący mieszka wspólnie z żoną, z którą pozostaje w sądownie orzeczonej separacji. Dochód skarżącego wynosił [...] złotych – 1/2 dotacji do czynszu. Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych zarejestrowaną w PUP. Leczy się z powodu [...],[...] i cukrzycy. Skarżący spełnia niezbędne warunki do objęcia go pomocą w postaci zasiłku okresowego - posiadany dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust.1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynoszącego dla osoby samotnie gospodarującej 477 złotych. Organ przytoczył treść art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej i stwierdził iż wyliczona przez organ wysokość zasiłku okresowego w kwocie [...] złotych jest prawidłowa i zgodna z powołanymi wyżej przepisami ustawy o pomocy społecznej (477 zł – [...] złotych = [...] zł x 50% = [...] zł). Podkreślono, że w uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał wielkość posiadanych przez gminę środków w skali roku na 2009 i podał, że są one niewystarczające na realizację zasiłków celowych. Oznacza to, że organ nie miał możliwości przesunięcia w swoim budżecie środków na dofinansowanie zasiłków okresowych. Organ II instancji stwierdził także, iż zawarty w odwołaniu wniosek skarżącego o zwrócenie się na podstawie przepisu art. 191 Konstytucji RP do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem " czy przyznana skarżącemu pomoc przez MOPS za miesiąc maj 2009 roku stanowi zabezpieczenia społeczne " nie został uwzględniony bowiem Kolegium nie posiada takich uprawnień.
Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia było wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, w której skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja nie jest zgodna z jego pismem złożonym do protokołu z dnia [...] kwietnia 2009 roku , co jest niezgodne z art. 67 Konstytucji RP. Wniósł również, aby Sąd w trybie art. 191 Konstytucji RP zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem, czy przyznawana pomoc za miesiąc objęty wnioskiem stanowi zabezpieczenie społeczne; wniósł także o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych na okoliczność jak wyżej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga S. W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i oceny prawnej w świetle mających zastosowanie przepisów. Bezspornym jest, że skarżący przebywa na długotrwałym bezrobociu i jak wynika z wywiadu środowiskowego od szeregu lat systematycznie leczy się na różne schorzenia. Tak więc zdaniem Sądu, organy zasadnie oceniły, że skarżący spełnia kryteria określone w art. 38 ust.1 pkt. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, iż zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
- osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
- rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny i przyznały
mu zasiłek okresowy w wymiarze określonym w zaskarżonych decyzjach.
Kwota zasiłku okresowego została ustalona w oparciu o przywołane w decyzji przepisy. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje m.in. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej. Dochód skarżącego na dzień złożenia wniosku wynosił [...] złotych i stanowił dodatek mieszkaniowy w 1/2 jego wysokości. Jak wynika z art. 38 ust. 2 i 3 cytowanej ustawy zasiłek okresowy ustala się: w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, czyli w przypadku skarżącego 477 zł – [...] złotych = [...] złotych x 50% = [...] złotych - tak jak prawidłowo ustaliły organy administracji. Jak wynika z art. 147 ust 7 ustawy o pomocy społecznej zasiłki okresowe w 2009 roku są finansowane z dotacji celowej budżetu państwa w wysokości minimalnej kwoty określonej w art. 38 ust. 3 ustawy Przekazane przez Wojewodę środki na zasiłki okresowe są jedynym źródłem finansowania tej formy pomocy w 2009 roku. Wymaga podkreślenia, iż w decyzjach z tej samej daty co przedmiotowa organ I instancji szczegółowo wskazał wielkość posiadanych od gminy środków w skali roku na 2009 konkludując, że są one niewystarczające na realizację zasiłków celowych. Oznacza to, że organ nie miał możliwości przesunięcia w swoim budżecie środków na dofinansowanie zasiłków okresowych.
W świetle powyższego nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, co wykazano wyżej. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu, w tym naruszeń przepisów Konstytucji RP.
Odnosząc się zaś do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 67 Konstytucji RP wskazać trzeba, że jest on bezzasadny. Powołany przepis stanowi o prawie obywatela do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określają ustawy. Pomoc społeczna przyznawana jest w oparciu o przesłanki określone w cyt. ustawie o pomocy społecznej, będącej podstawą rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Podkreślić należy, że podniesiony zarzut naruszenia art. 67 Konstytucji RP nie został przez skarżącego w żaden sposób sprecyzowany, ani poparty jakimikolwiek argumentami. Sąd nie znalazł również powodów do skorzystania z instytucji określonej w art. 193 Konstytucji RP i przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Sąd przedstawia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne tylko i wyłącznie wówczas, gdy dochodzi do przekonania o niekonstytucyjności danego przepisu. Podkreślić przy tym należy, że wniosek strony postępowania sądowego o zwrócenie się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego nie jest dla niego wiążący. Decyzja o przedstawieniu pytania prawnego należy bowiem do wyłącznej właściwości sądu, który nie jest związany w tym zakresie wnioskami stron postępowania. Wyrażone we wniosku strony wątpliwości co do zgodności przepisu z Konstytucją nie mogą być uznane za wątpliwości sądu.
Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., oddalono wniosek w przedmiocie dopuszczenia dowodu z opinii biegłych.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło