VIII SA/Wa 512/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi S. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zastrzeżeń do protokołu kontroli postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 16 lutego 2013 r. S. O. (dalej: "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i [...] dorosłymi synami. Dochód własny z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz dochód z żony z tytułu emerytury określił na kwotę [...] zł. Jako posiadany majątek wymienił dom – [...] m² i gospodarstwo rolne – [...] ha. Jednocześnie wskazał, iż zarówno jego doradca finansowy, jak i adwokaci oraz radcowie prawni z [...] i [...] nie chcą się podjąć napisania skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. W dniu 11 marca 2013 r. skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw na powołane postanowienie referendarza sądowego. Zadeklarował, iż osobiście zapłaci za sporządzenie skargi kasacyjnej. Wskazał, iż nie jest dla niego problemem zapłacić taką usługę za tylko problematycznym jest znalezienie takiego doradcy lub adwokata który by to zrobił. Dlatego też ponowił prośbę o przyznanie mu odpłatnie doradcy finansowego. Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 p.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może ustanowić doradcę podatkowego osobie fizycznej, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z możliwością poniesienia przez nią pełnych kosztów postępowania (w tym kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru). Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, iż pozbawiony jest możliwości ponoszenia wskazanych wyżej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazał ona bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wręcz przeciwnie zadeklarował, iż jest w stanie poniesień koszty związane z ustanowieniem doradcy podatkowego. Wskazać zatem należy, że sama okoliczność, iż żaden profesjonalny pełnomocnik nie chce podjąć się sporządzenia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie nie może być automatycznie jedyną przesłanką do przyznania skarżącemu profesjonalnego pełnomocnika w ramach instytucji prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy jak już wcześniej podkreślono ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Sąd zauważa, iż nie posiada uprawnień do odpłatnego ustanawiania profesjonalnego pełnomocnika w ramach instytucji prawa pomocy, tak jak tego domaga się skarżący. Dlatego też Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.