VIII SA/Wa 513/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-11-12
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, którego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 848 zł brutto, z której opłaca czynsz i rachunki, a także ponosi wydatki na leki, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku?Ratio decidendi
Wnioskodawca, którego sytuacja materialna jest trudna i nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w zakresie częściowym. Sąd uznał, że dochód wnioskodawcy, mimo że stały, jest niewielki w przeliczeniu na dwuosobową rodzinę i nie pozwala na partycypowanie w kosztach sądowych, takich jak wpis od skargi.Stan faktyczny
H.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku. Wnioskodawca wyjaśnił, że jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 848 zł brutto, z której opłaca czynsz, rachunki i leki. Wskazał, że jego sytuacja materialna jest bliska ubóstwa. Dołączył dowody potwierdzające jego sytuację.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić H.D. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H.D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku postanawia zwolnić H.D. od kosztów sądowych
Wnioskiem dnia 17 października 2008 r. uzupełnionym pismem z dnia 3 listopada 2008 r. H.D. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z niepracującą i będącą na jego utrzymaniu żoną. Źródłem utrzymania małżonków jest emerytura wnioskodawcy w wysokości 848 zł brutto (w załączeniu odcinek emerytury). Wnioskodawca wyjaśnił, że z tej kwoty opłaca czynsz za lokatorskie mieszkanie w wysokości 340 zł (w załączeniu dowód wpłaty) oraz rachunki za gaz i światło. Dodatkowo wskazał, że oboje z żoną są w podeszłym wieku, często chorują stąd też ponoszą również wydatki na leki. Zdaniem wnioskodawcy jego sytuacja materialna jest bliska ubóstwa. Jako jedyny majątek wymienił działkę rekreacyjną o powierzchni [...] położoną w R.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem stosowanym w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego, znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych uznać należy, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny.
Skarżący uzyskuje wprawdzie stały dochód jednakże jest on niewielki w przeliczeniu na dwuosobową rodzinę. Zestawiając wysokość tego dochodu (725 zł netto) z wysokością kosztów sądowych do jakich jest on zobowiązany (500 zł tytułem wpisu od skargi) stwierdzono, iż skarżący nie ma możliwości partycypowania w tychże kosztach zarówno w całości, jaki i w części.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło