VIII SA/Wa 513/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-30
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, uznając, że obowiązek uiszczenia wpisu w aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu. W pozostałym zakresie wniosek o prawo pomocy został oddalony, gdyż nie można przesądzić o trwałej niemożności ponoszenia kosztów sądowych przez skarżącego.Stan faktyczny
M. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawca i jego żona są bezrobotni, wychowują dwoje małoletnich dzieci i mieszkają w domu należącym do ojca wnioskodawcy, który udziela im wsparcia finansowego. Żona wnioskodawcy jest rodziną zastępczą dla dwóch małoletnich dzieci, za co otrzymuje świadczenia z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M. B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że oboje z żoną są osobami bezrobotnymi i wychowują dwoje małoletnich dzieci. Rodzina zamieszkuje w domu należącym do ojca wnioskodawcy, który również wspomaga ją finansowo. Miesięcznie pomoc ta wynosi ok. [...] zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach, kiedy spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ze złożonych wyjaśnień i załączonych dokumentów wynika, że zarówno skarżący jak i jego żona są osobami bezrobotnymi, mającymi na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci. Według złożonego oświadczenia w zaspakajaniu podstawowych potrzeb rodziny pomaga finansowo ojciec skarżącego i jest to według oświadczenia jedyne źródło utrzymania. Z urzędu natomiast Sądowi znany jest fakt (akta sprawy o sygn. VIII SA/Wa 259/14), że żona skarżącego została ustanowiona rodziną zastępczą dla dwóch małoletnich córek swojej siostry i w związku z tym otrzymuje z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] kwotę [...] zł na utrzymanie dzieci. Uznać zatem należy, że w aktualnej sytuacji finansowej skarżącego obowiązek uiszczenia wpisu, stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli zaskarżonej decyzji.
W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu bowiem trudno przesądzać i zakładać, że skarżący, który zgodnie z oświadczeniem poszukuje pracy, nie będzie w przyszłości w stanie partycypować w kosztach sądowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło