VIII SA/Wa 513/19

WyrokWSA w Warszawie2019-12-19

Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Justyna Mazur, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności innej decyzji administracyjnej jest wadliwa, jeśli skarżący zarzuca rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego?
Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie jest wadliwa, jeśli nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a., w szczególności rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i kasacyjny, a organ nie jest kompetentny do merytorycznego rozstrzygania sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z maja 2019 r., która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z lutego 2018 r. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązków nałożonych wcześniejszą decyzją z czerwca 2009 r. w zakresie likwidacji zagrożenia stabilności ściany budynku oraz umarzała postępowanie w części dotyczącej wykonania robót określonych jako wariant "1". Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że zagrożenie stabilności budynku nadal istnieje. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant specjalista Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie nałożenia obowiązku oddala skargę. Przedmiotem skargi M. M. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy) z [...] maja 2019 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej PINB, organ I instancji) prowadził na wniosek M. M. postępowanie administracyjne w sprawie pęknięć w ścianie szczytowej budynku przy ul. [...] w [...]. PINB [...] decyzją Nr [...] z [...].05.2009 r. nakazał A. i P. F. wykonanie określonych czynności i robot budowlanych w obrębie budynku przy ulicy [...] w [...]. W wyniku postępowania odwoławczego. [...]WINB decyzją Nr [...] z [...].06,2009 r. uchylił w całości w/w rozstrzygnięcie i orzekł o wykonaniu określonych czynności i robot budowlanych przy ulicy [...] w [...] w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Decyzją Nr [...] z [...].04.2013 r. [...] WINB stwierdził wygaśnięcie własnej decyzji Nr [...] z [...].06.2009 r. w części dotyczącej obowiązku wykonania zakresu robot na obiekcie M. M. określonych jako wariant "1" zgodnie z ekspertyzą techniczną. GINB decyzją z [...].06.2013 r. utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego. Kontrolując powyższe decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28.11.2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 645/13, uchylił decyzje obu organów administracyjnych, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27.11.2015 r. sygn. akt II OSK 743/14, oddalił skargę kasacyjną. Następnie PINB w [...] wydał kolejną decyzję Nr [...] z [...].08.2016 r., podlegającą na skutek odwołania rozstrzygnięciu przez [...] WINB, który decyzją Nr [...] z [...].10.2016 r, znak: [...], uchylił w/w rozstrzygnięcie i orzekł o: 1) stwierdzeniu wykonania obowiązków nałożonych decyzją [...]WINB Nr [...] z dnia [...].06.2009 r. znak: [...], które zlikwidowały zagrożenie stabilności ściany budynku przy ul. [...] w [...], 2) umorzeniu postępowania w sprawie wykonania obowiązków określonych w/w rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego Nr [...] w części dotyczącej obowiązku wykonania zakresu robot na obiekcie M. M. określonych jako wariant "1", zgodnie z ekspertyzą techniczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22.06.2017 r. sygn. akt VIII SA/Wa 24/17, uchylił decyzję [...] WINB Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w [...] Nr [...]. Po wyroku, organ nadzoru powiatowego postanowieniem z [...].10.2017 r. nałożył na A. i P. F. obowiązek dostarczenia, w terminie do dnia 30.11.2017 r., ekspertyzy technicznej dotyczącej uszkodzonej ściany szczytowej oraz ściany południowej budynku przy ul. [...] w [...] oraz odniesienie się do obowiązków wynikających z decyzji PINB w [...] Nr [...] z dnia [...].05.2009 r. oraz wpisu w dzienniku z dnia [...].02.2009 r. przez K. J.. Inwestorzy przedłożyli w dniu [...].11.2017 r. uzupełniającą ekspertyzę techniczną sporządzoną przez mgr inż. K. J. (nr upraw. [...], [...]). Decyzją Nr [...] z [...].11.2017 r. znak: [...], PINB w [...] stwierdził wykonanie obowiązków nałożonych decyzją [...] WINB Nr [...] z dnia [...].06.2009 r. co do zagrożenia stabilności ściany budynku przy ul. [...]w [...] oraz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonania obowiązków określonych w/w rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego Nr [...]. Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji, [...] WINB, decyzją z [...].02.2018 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB Nr [...] z [...].11.2017 r. Postanowieniem z 23.05.2018 r. w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 359/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. M. na decyzję [...] WINB, z [...].02.2018 r. Nr [...]. Wnioskiem z [...] grudnia 2018 r. M. M. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji [...] WINB, nr [...] z [...] lutego 2018 r., utrzymującej w mocy decyzję PINB Nr [...] z [...].11.2017 r., stwierdzającą "wykonanie obowiązków nałożonych decyzją [...] WINB nr [...] z [...].06.2009 r. w zakresie, które zlikwidowały zagrożenie stabilności ściany budynku przy ulicy [...] w [...]" oraz umarzającą postępowanie "w sprawie wykonania obowiązków określonych w/w rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego nr [...] w części dotyczącej obowiązku wykonania zakresu robót na obiekcie M. M. określonych jako wariant "1", zgodnie z ekspertyzą techniczną (...)". Swoje żądanie wnioskodawca oparł na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2019 r., znak: [...], działając na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 157 § 1 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej kpa) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż stanowiąca przedmiot oceny, decyzja nr [...] z [...] lutego 2018 r. została wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Wydający decyzję GINB stwierdził na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., dalej Prawo budowlane) wykonanie obowiązków nałożonych ww. decyzją nr [...] z [...] czerwca 2009 r., które zlikwidowały zagrożenie stabilności ściany budynku przy ulicy [...] w [...] oraz umorzył na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie "w sprawie wykonania obowiązków określonych w/w rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego nr [...] w części dotyczącej obowiązku wykonania zakresu robót na obiekcie M. M. określonych jako wariant "1", zgodnie z ekspertyzą techniczną (...). GINB zauważył, że ww. decyzja została wydana w następstwie wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 24/17, którym uchylono wcześniej wydane w tej sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy przytoczył również, że Sąd zarzucił, iż organy nie wykonały zaleceń Sądu określonych wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 645/13. W związku z wytycznymi ww. wyroku WSA w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 24/17 materiał dowodowy sprawy, przed wydaniem badanej decyzji [...] WINB nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. został uzupełniony (w związku z postanowieniem PINB w [...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r.) o ekspertyzę techniczną - uzupełniającą, sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. K. J.(autora poprzedniej ekspertyzy z maja 2009 r.), obejmującą budynek mieszkalno-usługowy oraz szczytową ścianę wschodnią budynku mieszkalnego na sąsiedniej nieruchomości. W opracowaniu tym autor szczegółowo odniósł się m.in. do opinii technicznych biegłych M. K. i R. M. w zakresie rezygnacji z zakresu robót określonych w "wariancie 1", nie podzielając ich treści i wyrażonych obaw co do zachowania stabilności przedmiotowej ściany szczytowej. Jak stwierdził autor, w następstwie dokonanych w dniu [...] września 2017 r. szczegółowych oględzin budynku "Wschodnia ściana szczytowa (...) została w sposób skuteczny ustabilizowana, poprzez wykonanie tarczy żelbetowej, która stanowi strop nad parterem obiektu mieszkalno-usługowego (...) odpowiednio wzmocnionego według zaleceń zawartych w ekspertyzie z maja 2009 r. W trakcie oględzin - po ośmioletnim okresie pełnienia przez nią przypisanej i oczekiwanej od niej roli - biegły nie stwierdził żadnych odkształceń, najmniejszych nawet zarysowań, jak również oznak zbyt małej jej sztywności. Zatem biegły podsumował, iż, "Ośmioletni okres - licząc od zakończenia stanu surowego budynku [...], potwierdził trwałość i skuteczność żelbetowych elementów konstrukcyjnych wykonanych w celu możliwości bezpiecznej kontynuacji robót budowlanych, jak i zapewnienia stabilności ściany szczytowej sąsiada." Przy czym, dodał, że przez ten okres na obiekcie M. M. nie zostały "wykonane żadne roboty konstrukcyjno-naprawcze, które poprawiałyby stan techniczny tego budynku jako całości." W zakresie robót budowlanych określonych jako "Wariant 1" autor wyjaśnił, że roboty te miały mieć charakter doraźny. Wykonany bowiem według tego wariantu zakres robót miał znacznie zmniejszyć ciężar własny ściany szczytowej budynku M. M., jak również w powiązaniu z oddziaływaniem na ścianę stropu nad parterem budynku [...], uczynić ją bardziej stabilną i nie stanowiącą zagrożenia dla pracowników którzy mieli kontynuować roboty budowlane na obiekcie nowo wznoszonym." Do realizacji tych robót nie doszło "strony bowiem nie znalazły płaszczyzny która równocześnie by je zadawalała". Stąd też, zrezygnowano z ich realizacji wpisem do dziennika budowy (...)", kosztem zwiększenia jednak ilości zastrzałów drewnianych podpierających ściany parteru oraz poddasza budynku M. M., a także modyfikacji szczegółów rozwiązań górnej tarczy konstrukcyjnej w zakresie gęstości i średnic stali zbrojeniowej. Organ Wojewódzki uznając ww. ekspertyzę za wystarczający dowód na to, "że roboty wzmacniające zastosowane w trakcie budowy budynku mieszkalno - usługowego zapewniają w pełni stabilizację ściany szczytowej" budynku M. M., stwierdził, że "skoro sporny obiekt nie wymaga już zabezpieczenia" tej ściany, to obowiązek wykonania zakresu robót na obiekcie M. M. określony w decyzji nr [...]z dnia [...] czerwca 2009 r. jako wariant "1", zgodnie z ekspertyzą techniczną, stał się bezprzedmiotowy. W tych okolicznościach, zdaniem GINB, nie można decyzji [...] WINB nr [...] zarzucić rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ odwoławczy przytoczył art. 105 § 1 kpa uznając, że ww. ekspertyza techniczna, z której wynika, że wobec zastosowanej, zamiast robót budowlanych określonych w wariancie "1", zmiany rozwiązań technicznych w celu m.in. zapewnienia stabilności wschodniej ściany budynku mieszkalnego stanowiącego własność M. M., mogła stanowić podstawę do umorzenia postępowania naprawczego w tym zakresie. Końcowo dodał, że budynek M. M. jak wynika ze sporządzonej opinii ma ponad 100 lat i posiada zły stan techniczny w szczególności więźby dachowej. W ocenie GINB, rażącego naruszenia przepisu art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego nie można także zarzucić ww. decyzji organu wojewódzkiego [...] z dnia [...] lutego 2018 r., w części stwierdzonego wykonania pozostałych obowiązków nałożonych decyzją tego organu z [...] czerwca 2009 r., czego dowodem był "protokół z przeprowadzonych w lipcu 2009 r. czynności kontrolnych, w którym stwierdzono, że zalecenia z opinii rzeczoznawcy K. J. (nr uprawnień [...]) są wykonywane. Wyjaśnił przy tym, że z dokonanych ustaleń wynika, iż przy ścianie budynku należącego do M. M. wykonano trzpienie żelbetowe do wysokości stropu oraz że "W dalszym ciągu ściana jest zabezpieczona zastrzałami drewnianymi". W tej sytuacji jak podsumował organ odwoławczy brak jest podstaw obarczenia decyzji [...]WINB nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r, znak: [...], wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bądź też inną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, zatem należało odmówić stwierdzenia jej nieważności. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2019 r. wniósł M. M. (skarżący). Zaskarżając decyzję w całości, zarzucił jej naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy: -) art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się w stanowisku, iż okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy odpowiadają przesłankom pozwalającym organowi na wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązków nałożonych decyzją [...]WINB Nr [...] z [...].06.2009 r., które zlikwidowały zagrożenie stabilności ściany budynku przy ulicy [...] w [...], a także umarzającej postępowanie w sprawie wykonania obowiązków określonych jako wariant "1" wobec rzekomego wyeliminowania zagrożenia; -) art. 81 ust 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, poprzez wydanie decyzji rażąco naruszającej obowiązujące przepisy prawa, gdyż wskazana w zaskarżonej decyzji podstawa prawna jest oczywiście niewłaściwa; -) art. 77 § 1 kpa w związku z art. 84 kpa polegające na braku wyjaśnienia istotnej okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, gdyż zobowiązanie strony do przedłożenia opinii ponad wszelką wątpliwość nie jest spełnieniem ustawowego obowiązku ustalenia stanu faktycznego; -) art. 6 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, podczas gdy czynności podejmowane przez organ temu przeczą, ponieważ organ nie dokonał wszechstronnych i rzetelnych wyjaśnień stanu faktycznego, gdyż przyjął za postawę wydania decyzji ustalenia faktyczne poczynione przez [...]WINB, a zatem wydał rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne; -) art. 80 kpa przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób nierzetelny - z przekroczeniem zasad logiki, dowolny - z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji uznanie, iż uzupełniająca ekspertyza techniczna inż. K. J. uzasadnia przyjęcie wyeliminowania zagrożenia, a tym samym spełnia wymogi zaleceń Sądów precyzujących wytyczne w przedmiotowej sprawie, oraz pominięcie dowodu z ekspertyzy technicznej M. K. oraz zeznań M. M., a także nieprzeprowadzenie bezpośrednich dowodu z oględzin na okoliczność faktycznego usunięcia zagrożenia czy uzupełniającej opinii biegłego rzeczoznawcy; -) art. 7 kpa, oraz 77 kpa, polegające na przyjęciu za podstawę do wydania decyzji błędnych ustaleń faktycznych, tj. uznaniu, że w przedmiotowej sprawie istnieją przesłanki uzasadniające stwierdzenie, iż obowiązki nałożone decyzją WINB nr [...] z dnia [...].06.2009 r. zostały wykonane, w sytuacji, gdy w toku całości sprawy stan fizyczny nieruchomości skarżącego nie uległ zmianie, a zatem nadal istnieje zagrożenie zawalenia się budynku skarżącego w związku z dokonaną inwestycją przez A. i P. F., który to stan został ustalony w decyzji przez WINB; -) art. 105 § 1 kpa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez [...]WINB, tj. oparcie się na błędnych ustaleniach faktycznych, na podstawie których organ ocenił, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie stało się w części bezprzedmiotowe w związku z czym umorzył postępowanie w sprawie wykonania obowiązków określonych w wyżej wymienionej decyzji nr [...] w części dotyczącej obowiązku wykonania zakresu robot na obiekcie skarżącego określonych jako wariant "1", zgodnie z uzupełniającą ekspertyzą techniczną inż. K. J.; -) art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez jego niezastosowaniu w stanie faktycznym sprawy polegające na uznaniu, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie można zarzucić decyzji [...]WINB rażącego naruszenia prawa, podczas gdy decyzja [...]WINB została wydana pomimo, iż brak jest przesłanek uzasadniających wykonanie obowiązków nałożonych decyzją WINB nr [...] z dnia [...].06.2009 r., w sytuacji, gdy w toku całości sprawy stan fizyczny nieruchomości skarżącego nie uległ zmianie, a zatem nadal istnieje zagrożenie zawalenia się budynku skarżącego w związku z dokonaną inwestycją przez A. i P. F.; -) art. 162 § 1 kpa, poprzez bezpodstawne uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zebrano wystarczający materiał dowodowy potwierdzający przesłanki pozwalające na stwierdzenie, że wykonane w toku roboty budowlane są wystarczające do zabezpieczenia ściany budynku przed zagrożeniem zawalenia się, a w związku z tym została spełniona przesłanka bezprzedmiotowości postępowania; -) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), poprzez podjęcie decyzji sprzecznej w swej treści z oceną i opinią prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną w wyroku sygn. akt II OSK 743/14 z dnia 27.11.2015 r. oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 645/13 z dnia 28.11.2013 r., co stanowi naruszenie zasady związania oceną prawną organu wyższej instancji. Ponadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: - oględzin wschodniej ściany budynku należącego do skarżącego na okoliczność braku zabezpieczenia naruszeń oraz pogłębiania się szczeliny; - uzupełniającej opinii biegłego z zakresu prac budowlanych na okoliczność aktualnego stanu technicznego szczeliny między ścianą wschodnią, a resztą budynku należącego do skarżącego, czy została ona w jakikolwiek sposób zabezpieczona, czy stanowi zagrożenie budowlane oraz wydania zaleceń technicznych w zakresie usunięcia stanu zagrożenia. Wskazując powyższe zarzuty skarżący, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...]WINB z dnia [...] lutego 2018 r. w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ewentualnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b, c p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postepowania. W uzasadnieniu skargi, skarżący przedstawił w obszerny sposób argumentację na poparcie postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego zawarte w skardze, uznając zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., iż Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB nr [...] z [...] lutego 2018 r. Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została w szczególnym trybie postępowania, w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Postępowanie takie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 kpa jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, publ. ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej, przy czym, rozpoznając sprawę w omawianym trybie, bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Należy zgodzić się ze stanowiskiem GINB, iż badana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja [...]WINB z dnia [...] lutego 2018 r., nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 kpa. W szczególności, nie jest ona dotknięta rażącym naruszeniem prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, Lex 165717). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Badaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją (nr [...])[...]WINB utrzymał w mocy decyzję PINB w [...] Nr [...] z [...] listopada 2017 r., którą to decyzją organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego stwierdził wykonanie obowiązków nałożonych decyzją [...]WINB Nr [...] z [...].06.2009 r.w zakresie, które zlikwidowały zagrożenie stabilności ściany budynku przy ul. [...] w [...] oraz umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wykonania obowiązków określonych ww. rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego Nr [...]w części dotyczącej obowiązku wykonania zakresu robót na obiekcie M. M. określonych jako wariant "1". Należy tu przypomnieć, iż co do trybu postępowania w niniejszej sprawie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, w sprawie sygn. akt II OSK 743/14 w wyroku z 27 listopada 2015 r., stwierdzając, iż: "Nie ma także racji skarżący twierdząc, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Zarówno w literaturze prawa jak i orzecznictwie prezentowany jest jednolity pogląd, że postępowanie naprawcze prowadzone w oparciu o art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane winno zakończyć się, co do zasady, wydaniem jednej z decyzji określonych w art. 51 ust. 3 lub 5 tej ustawy. Powyższe nie oznacza, jak trafne wskazał Sąd pierwszej instancji, że w określonych okolicznościach organ nie będzie uprawniony do stwierdzenia, że postępowanie częściowo stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa i umorzy je w tej części. Nie można bowiem wykluczyć, że zaistnieje taka zmiana sytuacji faktycznej lub prawnej, która spowoduje, że dalsze prowadzenie postępowania w całości lub części stanie się bezprzedmiotowe". NSA dobitnie podsumował, iż: "co do zasady organ nadzoru budowlanego winien zakończyć postępowanie wydaniem jednej z decyzji wymienionej w tym przepisie a w przypadku stwierdzenia, że postępowanie stało się częściowo bezprzedmiotowe na skutek zmiany sytuacji faktycznej - umorzenia postępowania w tym zakresie". Zatem nie można postawić zarzutu organom nadzoru budowlanego co przeprowadzenia postepowania w niewłaściwym trybie. W decyzji nr [...] z [...] lutego 2018 r., [...]WINB wyjaśnił, że przeprowadzone w dniu [...].08.2016 r. oględziny, pozwoliły na ustalenie, że co prawda ściana budynku należącego do M. M. jest odchylona od pionu od kilku do kilkunastu centymetrów, to nie stwierdzono żadnych spękań. Organ powiatowy wskazał, że wykonanie stropu i ściany szczytowej na budynku należącym do A. i P. F. (inwestorów) stanowi wystarczającą przeponę poziomą i podporę pionową stabilizującą wschodnią ścianę szczytową budynku należącego M. M.. Również z decyzji PINB wynikało, że inwestorzy przedłożyli w dniu [...].11.2017 r. uzupełniającą ekspertyzę techniczną sporządzoną przez mgr inż. K. J., który dokonał szczegółowej analizy stanu technicznego wraz z odniesieniem się do opinii wykonanych przez innych biegłych i stanu technicznego budynku M. M.. Sąd nie ma wątpliwości, że przepisami Prawa budowlanego jakie znalazłyby zastosowanie w sprawie były przepisy art. 51 Prawa budowlanego, regulujące tzw. postępowanie naprawcze, pozwalające ocenić zgodność z prawem i prawidłowość robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego, które zostały jednak wykonane w warunkach samowoli budowlanej. Okoliczność zastosowania art. 51 potwierdził w sprawie NSA (wyrok II OSK 743/14). W toku postępowania przed organem powiatowym inwestor przedłożył ekspertyzę techniczną, co pozwoliło ustalić organom nadzoru budowlanego, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie zachodziła konieczność nałożenia na inwestora obowiązku wykonania jakichkolwiek dodatkowych robót budowlanych celem doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. W sprawie nie było podstaw do przesłuchania w charakterze świadka – skarżącego, ani też konieczności zlecenia opinii biegłemu, gdyż przypomnieć należy Sąd kontroluje decyzję wydaną w postępowaniu nieważnościowym. Sąd wbrew stanowisku strony skarżącej nie dopatrzył się naruszenia art. 105 § 1 kpa. Zakończenie postępowania decyzją o umorzeniu wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa nie stanowi rażącego naruszenia prawa. [...]WINB (nr [...]) wskazał, że w przedłożonej opinii K. J. odniósł się zarówno do poprzednich opinii biegłych jak i w zakresie rezygnacji robót budowlanych określonych w wariancie "1". Organ – [...]WINB zasadnie uznał przedłożoną ekspertyzę za rzeczową, logiczną, gdyż poparta był wyliczeniami obciążeń oddziałujących za zachodnia ścianę szczytową budynku należącego do M. M.. Zatem w tej sytuacja przedłożona ekspertyza uzasadniała zdaniem organu umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie wykonania obowiązków określonych decyzją Nr [...] w części dotyczącej obowiązku wykonania robót na obiekcie M. M. określonych jako Wariant 1". Sąd podziela stanowisko obu organów, iż kontrolowana decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa.Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości natomiast tam gdzie zastosowanie przepisu wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. W ocenie Sądu, zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania – organy orzekające nie dopuściły się naruszenia zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art.7 kpa. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy czemu dały wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji. Zauważenia wymaga, iż część zarzutów skargi dotycząca naruszenia prawa materialnego jest chybiona gdyż jak wskazano na wstępie uzasadnienia kontrolowana decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym, nie rozstrzyga zatem sprawy merytorycznie i w sprawie stwierdzenia nieważności organy administracji nie orzekają o istocie sprawy, a orzekają jako organy kasacyjne. W postępowaniu nadzwyczajnym nie ustala się stanu faktycznego tak jak w postępowaniu zwykłym. GINB bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Artykuł 6 kpa nie stanowił podstawy do dokonywania wyjaśnień stanu faktycznego, czego domagał się w skardze skarżący. W realiach niniejszej sprawy – nie miał zastosowania art. 153 p.p.s.a., przypomnieć jeszcze raz należy, że Sąd kontrolował decyzję wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło