VIII SA/Wa 513/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z 14 maja 2024 r., znak [...] w przedmiocie odmowy sprostowania postanowienia oddala skargę. Postanowieniem z [...]maja 2024r., po rozpoznaniu zażalenia E. P. (dalej także: "strona", "skarżąca") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "SKO"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a.") utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent [...]", "Prezydent", "organ I instancji") z 21 marca 2024 r., znak: [...], odmawiające sprostowania postanowienia Prezydenta z [...]września 2023 r., znak: [...]o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Powyższe postanowienia zostały w następującym stanie sprawy: Powołanym na wstępie postanowieniem z [...]września 2023 r., Prezydent [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego ustalenia przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami położonymi w [...], tj.: nieruchomością objętą księgą wieczystą - KW Nr [...], położoną w [...], przy ulicy [...], oznaczoną jako działka Nr [...], arkusz [...], obręb [...], stanowiącą współwłasność E. P., M.P., J. A. i S. małż. Z. z nieruchomościami sąsiednimi tj.: nieruchomością objętą księgą wieczystą - KW Nr [...]5, położoną w [...], przy ulicy [...], oznaczoną jako działka Nr [...], arkusz [...], obręb [...], stanowiącą współwłasność E. P., M.P., nieruchomością objętą księgą wieczystą - KW Nr [...], położoną w [...], przy ulicy [...], w skład której wchodzi działka oznaczona Nr [...], arkusz 73, obręb [...], stanowiącą współwłasność J.i S. małż. Z., nieruchomością objętą księgą wieczystą - KW Nr [...], położoną w [...], przy ulicy [...], w skład której wchodzi działka oznaczona Nr [...], arkusz [...], obręb [...], stanowiącą współwłasność J. Ś., J.Ś., A. Ś., nieruchomością objętą księgą wieczystą - KW Nr [...], położoną w [...], przy ulicy [...], w skład której wchodzi działka oznaczona Nr [...], arkusz [...], obręb [...], stanowiąca własność M.B., nieruchomością objętą księgą wieczystą - KW Nr [...], położoną w [...], przy ulicy [...], oznaczoną jako działka Nr [...], arkusz [...], obręb [...], stanowiącą współwłasność E. P., M.P., z nieruchomością sąsiednią, tj.: - nieruchomością objętą księgą wieczystą - KW Nr [...], położoną w [...], przy ulicy [...], w skład której wchodzi działka oznaczona Nr [...], arkusz [...], obręb [...], stanowiąca współwłasność J.i S. małż. Z.. Pismem z 6 listopada 2023 r., strona na podstawie art. 113 § 1 w zw. z art. 61 § 3 oraz art. 126 k.p.a. wniosła o sprostowanie ww. postanowienia Prezydenta z [...] września 2023r. w zakresie daty wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego wskazując, że z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Podniosła, iż żądanie o przeprowadzenie rozgraniczenia zostało doręczone 9.02.2023 r., uzupełnione 15.02.2023r., a nie jak wynika z przedmiotowego postanowienia [...].09.2023r. Postanowieniem z [...]marca 2024 r., Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 113, art. 124, art. 126 k.p.a. odmówił sprostowania postanowienia własnego z 11 września 2023 r., znak: [...]o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. W uzasadnieniu postanowienia powołał się na art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2023r., poz. 1752 ze zm.; dalej także: "p.g.i.k.", "Prawo geodezyjne i kartograficzne"). Podniósł, iż ustawodawca przesądził powyższą regulacją, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 61 § 3 k.p.a. Tym samym złożony w sprawie wniosek nie wszczyna bezpośrednio postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, lecz jedynie postępowanie administracyjne w sprawie wydania postanowienia o jego wszczęciu, które toczy się na zasadach ogólnych określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Wskazała, iż powyższe postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 61 § 3 k.p.a., art. 30 § 3 p.g.i.k. oraz art. 35 k.p.a. Podniosła, iż przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w żaden sposób nie wyłączają stosowania art. 61 § 3 k.p.a. do postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, ani nie regulują odmiennie tej kwestii. Odmienność polega jedynie na tym, że postępowanie rozgraniczeniowe powinno być wszczęte postanowieniem, które zastępuje zawiadomienie z art. 61 § 4 k.p.a. Dodała także, iż jej wniosek nie dotyczył sprostowania daty wydania postanowienia Prezydenta z dnia [...]września 2023 r., lecz sprostowania tego postanowienia w zakresie daty wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Skarżąca wniosła zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].03.2024 r. znak: [...] w całości i orzeczenie co do istoty zgodnie z wnioskiem złożonym w dniu 7.11.2023 r., czyli sprostowanie postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.2023 r. znak: [...]w zakresie daty wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, bądź to przez sprostowanie daty wydania postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].09.2023 r. znak: [...], bądź to poprzez sprostowanie rozstrzygnięcia tego postanowienia poprzez wskazanie daty wszczęcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości zgodnie z art. 61 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli zgodnie z datą złożenia przez skarżącą wniosku o rozgraniczenie, lub uchylenie postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].03.2024 r. znak: [...]i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazanym na wstępie i zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...]maja 2024 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta z dnia [...]marca 2024 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia przypomniało dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wskazało następnie na treść art. 113 § 1 k.p.a. argumentując w jego świetle, że błędem pisarskim jest widoczne wbrew zamierzeniu władzy niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia albo widoczne niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Inne oczywiste omyłki to co do istoty swojej stojące na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, a zatem tylko omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę, a co zostało wypowiedziane tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów (wyrok NTA z 13 stycznia 1932 r., L. Rej. 8534/30, akceptowany przez J. Borkowskiego w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" C. H. Beck 2011 s. 454- 455 nb 4 i Cz. Martysza w: G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wolters Kluwer 2010 t. II s. 113 uw. 3). Do oczywistych omyłek zalicza się podanie np. niewłaściwej daty w decyzji, w której podany rok wydania oznaczony jest liczbą pięciocyfrową. Oczywistość omyłki można stwierdzić porównując tekst decyzji z tekstem niektórych dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy. Oczywistość omyłki może wynikać z sekwencji zdarzeń procesowych (np. bezpośredniego związku między orzeczeniem I instancji, wywiedzionym odeń środkiem odwoławczym a orzeczeniem organu odwoławczego). Na równi z błędami pisarskimi należy potraktować błędy tekstu decyzji spowodowane wadliwą obsługą edytora tekstu komputera i sporządzenie wydruku z tekstami obcymi rozpatrywanej sprawie, bo mechanicznie włączonymi do któregoś z elementów decyzji (J. Borkowski - op. cit. s. 455 nb 4). Przypomniało następnie, że organ I instancji odmawiając sprostowania postanowienia własnego z [...]września 2023 r., znak: [...]o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego wskazał, że zgodnie z art. 124 § 1 k.p.a. postanowienie powinno zawierać m. in. datę jego wydania, a data zawarta w ww. postanowieniu Prezydenta, tj. [...]września 2023 r. nie jest datą wszczęcia postępowania, a datą wydania postanowienia. Kolegium wskazując na ramy prawne niniejszej sprawy powołało treść art. 124 § 1 oraz art. 61 § 1, 3 i 3a k.p.a., z którego wynika, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej. Wywiodło, że w postanowieniu z [...]września 2023 r., znak: [...]Prezydent wskazał, że postępowanie rozgraniczeniowe jest wszczęte na wniosek strony. Z akt sprawy wynika, że wniosek o rozgraniczenie został złożony 9 lutego 2023 r. i uzupełniony 15 lutego 2023 r. Tym samym, zdaniem Kolegium brak wskazania w postanowieniu o wszczęciu postępowania daty złożenia wniosku, który zgodnie z art. 61 § 1, 3 i 3a k.p.a. stanowi datę wszczęcia postępowania, nie stanowi błędu pisarskiego i rachunkowego oraz innej oczywistej omyłki. Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, kiedy został złożony wniosek i data ta (data wpływu wniosku) jest datą wszczęcia postępowania. Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 pgik wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Natomiast z ust. 3 tego art. wynika, że postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie scalenia gruntów zastępuje postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości. W ocenie Kolegium, ww. przepis nie wskazuje, że dniem wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego jest data postanowienia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o wszczęciu tego postępowania. Przeciwnie, art. 30 ust. 1 tej ustawy stanowi wyraźnie, że w sytuacji gdy postępowanie rozgraniczeniowe może być zapoczątkowane na wniosek, to postępowanie to wszczyna się na wniosek, a jak wskazano wyżej art. 61 § 3 k.p.a. stanowi, że datą wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony jest dzień doręczenia tego żądania organowi administracji publicznej. Z tych wszystkich względów, SKO uznało zażalenie za niezasadne. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca postawiła zarzuty naruszenia art. 30 § 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także art. 61 § 3 oraz art. 113 k.p.a. Wskazała, że przede wszystkim organ odwoławczy błędnie uznał, że postanowieniem z [...] września 2023 r. znak: [...] Prezydent zawiadomił o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego między wskazanymi w tym postanowieniu działkami, ponieważ zgodnie z art. 30 § 3 p.g.i.k. Prezydent oznaczonym postanowieniem z [...] września 2023 r. wszczął postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości wskazanych w tym postanowieniu, natomiast zawiadomił o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego doręczając to postanowienie. Wobec tego data wydania postanowienia jest jednocześnie datą wszczęcia postępowania, a skoro jest inna niż data złożenia przez stronę wniosku o rozgraniczenie, tak jak to ma miejsce w niniejszym przypadku, to w postanowieniu powinna być wskazana data wszczęcia postępowania zgodna z datą wniosku skarżącej o rozgraniczenie. Jest to istotna kwestia, która powinna wynikać z postanowienia o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości w tym postanowieniu wskazanych, skoro postępowanie wszczyna się postanowieniem, którego data nie pokrywa się z datą złożenia wniosku o rozgraniczenie. Organ bowiem w takim przypadku jest związany postanowieniem nie zaś aktami sprawy, jak niezasadnie twierdzi organ odwoławczy. Postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego zostało wydane z naruszeniem art. 35 k.p.a., z dużym nieusprawiedliwionym opóźnieniem siedem miesięcy po złożeniu wniosku, natomiast zaskarżone postanowienie cztery miesiące po złożeniu wniosku o sprostowanie, co świadczy o przewlekłości postępowania, a do czego organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł w zaskarżonym postanowieniu. Organ sugerował wznowienie znaków granicznych, chociaż strona wniosła o rozgraniczenie zgodnie z punktami granicznymi, których numery i współrzędne geodeta uprawniony wskazał na mapie do celów sądowych przyjętej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego 24.08.2004r. za numerem [...], a w ewidencji gruntów i budynków punkty i ich współrzędne określające przebieg granic działek wskazanych we wniosku o rozgraniczenie są inne, czyli zostały zmienione, chociaż właściciele nie wyrażali zgody na zmianę. Końcowo stwierdziła, że nie ma żadnych przeszkód do sprostowania postanowienia Prezydenta [...] z [...] września 2023 r. znak: [...] w zakresie daty wszczęcia postępowania o rozgraniczenie wskazanych w tym postanowieniu nieruchomości, skoro jak sam wskazał organ odwoławczy z akt sprawy jednoznacznie wynika data złożenia wniosku o rozgraniczenie, a sprostowanie postanowienia nie prowadzi do zmiany rozstrzygnięcia. Z podanych przyczyn, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę, SKO wystąpiło o oddalenie skargi wywodząc, jak w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z dnia 26 lipca 2024 r. skarżąca odnosząc się do odpowiedzi na skargę wniosła o pominięcie twierdzeń organu i oddalenie wniosków w niej zawartych. Wskazała, iż jeżeli data wydania postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego nie jest tożsama z datą złożenia wniosku o rozgraniczenie, to w postanowieniu o rozgraniczenie powinna być zawarta data wszczęcia tego postępowania zgodna z datą złożenia wniosku o rozgraniczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie postanowienia następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sporem w sprawie objęta jest zasadność sprostowania postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2023 r. [...]. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 29 i 30 ust. 1 i 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 61 § 1 i art. 123 k.p.a. Zdaniem skarżącej, jej żądanie sprostowania postanowienia jest zasadne, albowiem zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia żądania organowi. Przepis ten ma zastosowanie do postępowań, których nie wszczyna się postanowieniem, w przeciwieństwie do postępowania rozgraniczeniowego, które na podstawie art. 30 ust. 3 p.g.i.k. wszczyna się postanowieniem. Jeżeli zatem data wydania postanowienia o wszczęciu postępowania nie jest tożsama z datą złożenia wniosku o rozgraniczenie, to w postanowieniu o rozgraniczenie powinna być wskazana data wszczęcia postępowania zgodna z datą wniosku o rozgraniczenie. W ocenie Kolegium wniosek skarżącej o sprostowanie postanowienia Prezydenta z dnia [...] września 2023 r. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak wskazania w postanowieniu o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego daty złożenia wniosku nie stanowi błędu pisarskiego i rachunkowego oraz innej oczywistej omyłki. W postanowieniu wskazano bowiem, iż zostało ono wszczęte na wniosek skarżącej, a z akt sprawy wynika, że wniosek o rozgraniczenie został złożony w dniu 9 lutego 2023 r. i uzupełniony w dniu 15 lutego 2023 r. Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sporu wskazać należy, iż jak stanowi art. 113 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Tak więc sprostowaniu podlegają błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Błąd rachunkowy odnosi się natomiast do wykonania nieprawidłowej operacji matematycznej lub mylnych obliczeń matematycznych. Omyłki to natomiast inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Wszystkie te wady muszą mieć charakter techniczny i nieistotny, tj. nie mogą prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia lub znacząco modyfikować stan faktyczny ustalony w sprawie (por. wyrok NSA z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 3833/19, CBOSA). Istotną cechą błędu stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. (wyrok NSA z 31 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 1232/21, LEX nr 3414349, CBOSA). W ocenie Sądu stanowisko Kolegium zasługuje na podzielenie. Postanowienie Prezydenta z dnia [...] września 2023 r. [...] wskazuje bowiem wśród przepisów stanowiących podstawę prawną wydania postanowienia art. 30 ust. 1 i ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 61 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 30 ust. 1 p.g.i.k. wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony, zaś w myśl art. 30 ust. 4 tej ustawy, na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie. W myśl zaś art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Postanowienie, o którym mowa zawiera wskazanie, iż postępowanie zostaje wszczęte na wniosek skarżącej. Zgodzić się należy z Kolegium, że z art. 30 p.g.i.k. nie wynika, że dniem wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego jest data postanowienia wydanego w trybie art. 30 ust. 1 i ust. 4 p.g.i.k. Data złożenia wniosku o rozgraniczenie wynika zaś z akt administracyjnych. Brak odniesienia się w postanowieniu do tej daty nie stanowi zatem błędu pisarskiego, rachunkowego czy innej oczywistej omyłki. Na zasadność wniosku skarżącej o sprostowanie postanowienia z dnia [...] września 2023 r. nie ma także wpływu argumentacja dotycząca opóźnień w procedowaniu przez organy obu instancji. Ocena ewentualnych uchybień w prowadzeniu postępowania administracyjnego, w tym jego terminowości nie stanowi elementu mającego wpływ na ocenę wystąpienia przesłanek z art. 113 § 1 k.p.a., których wystąpienie jest konieczne dla uwzględnienia wniosku o sprostowanie. Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd orzekając na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, uznając, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, orzekając jak w wyroku.