VIII SA/Wa 514/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-07
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która wykazała znaczące przychody i zysk w poprzednim roku obrotowym, a także posiada środki trwałe, może zostać uznana za podmiot nieposiadający wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółka jawna nie może zostać uznana za podmiot nieposiadający wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, jeśli wykazała znaczące przychody i zysk w poprzednim roku obrotowym, posiada środki trwałe, a jej zadłużenie na rachunku bankowym nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy. Udzielenie prawa pomocy powinno być zarezerwowane dla przypadków obiektywnej niemożności zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym.Stan faktyczny
Spółka jawna "JM" J.M.R. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała przejściowymi trudnościami finansowymi związanymi z zaciągnięciem kredytu. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że spółka posiadała środki trwałe, osiągnęła zysk w poprzednim roku obrotowym i wykazywała znaczące przychody w bieżącym okresie. Mimo zadłużenia na rachunkach bankowych, sąd uznał, że spółka nie wykazała obiektywnej niemożności pokrycia kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy spółce "JM" J.M.R. B. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "JM" J.M.R. B. spółka jawna z siedzibą w R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "JM" J.M.R. B. spółka jawna z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Skarżąca – "JM" J.M.R. B. spółka jawna na urzędowym formularzu PPPr, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując wniosek przejściowymi trudnościami z utrzymaniem płynności finansowej związanymi z zaciągnięciem kredytu. Z oświadczenia o stanie majątku i dochodach wynika, że spółka posiada środki trwałe o wartości [...] zł, a za ostatni rok obrotowy według bilansu zysk wyniósł zł. Z oświadczenia wynika również, że na dwóch rachunkach bankowych w PKO BP skarżąca posiada zadłużenie w kwocie [...] zł i [...] zł. W wykonaniu wezwania do uzupełnienia wniosku skarżąca przesłała wyciągi bankowe z rachunków należących do spółki, deklaracje VAT, zeznania podatkowe wspólników, bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2013 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem.
Zdaniem referendarza sądowego skarżącej do tej kategorii podmiotów nie można zaliczyć. Jak bowiem wynika z nadesłanych materiałów skala prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest znacznych rozmiarów. W miesiącach styczeń – kwiecień 2014 r. skarżąca wykazywała podstawę do opodatkowania w wysokości ponad [...] zł. W ubiegłym natomiast roku przychody skarżącej wyniosły [...] zł. Przedstawiona sytuacja finansowa spółki nie może stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z deklaracji podatkowych za 2013 r. wynika osiąganie przez stronę przychodów w wysokości wielokrotnie przekraczającej wysokość wpisu od skargi w sprawie (4.400 zł), przy czym strona nie wykazała, by ponoszone wydatki (koszty) można byłoby zaliczyć do tej kategorii wydatków, które korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zdaniem referendarza sądowego, spółka nie wykazała łączności niemożności wygospodarowania środków na poczet kosztów postępowania sądowego z faktem zaciągnięcia kredytu na spłatę VAT-u. Należy zaznaczyć, że regulowanie zobowiązań publicznoprawnych jest elementem prowadzenia działalności gospodarczej, a z pewnością okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy nie jest fakt zadłużenia na rachunku bankowym. Trudno zatem przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym sporem sądowym.
Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło