VIII SA/Wa 514/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-06
Skład orzekający: Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która wykazała przejściowe trudności finansowe związane z zaciągnięciem kredytu na spłatę podatku VAT, ale jednocześnie posiada znaczący majątek trwały i wysokie przychody z działalności gospodarczej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w części?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona, mimo zgłaszanych przejściowych trudności finansowych, posiada znaczący majątek trwały, wysokie przychody z działalności gospodarczej i nie wykazała, w jaki sposób zaciągnięty kredyt wpływa na jej zdolność do poniesienia kosztów sądowych. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły i powinno następować w sytuacjach wyjątkowych, a przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane rozszerzająco.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Jako przyczynę trudności finansowych podała zaciągnięcie kredytu na spłatę VAT. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" J.M.R. B. s. j. z siedzibą w R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" J.M.R. B. s. j. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy
Wnioskiem załączonym do skargi "[...]" J.M.R. B. s. j. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. W uzasadnieniu podniosła, że aktualnie ma przejściowe trudności
z utrzymaniem płynności finansowej w związku z zaciągnięciem kredytu na spłatę podatku VAT. Z oświadczenia o stanie majątku i dochodach wynika, że spółka posiada środki trwałe o wartości [...] zł, a za ostatni rok obrotowy według bilansu zysk wyniósł [...] zł. Z oświadczenia wynika również, że na dwóch rachunkach bankowych w [...] skarżąca posiada zadłużenie w kwocie [...] zł i [...] zł. W wykonaniu wezwania do uzupełnienia wniosku skarżąca przesłała wyciągi bankowe z rachunków należących do spółki, deklaracje VAT, zeznania podatkowe wspólników oraz bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2013 r.
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W dniu [...] lipca 2014 r. spółka prawidłowo wniosła sprzeciw od tego postanowienia wskazując, że nie uwzględniono faktu, iż źródłem problemów finansowych jest zaciągnięty kredyt na spłatę podatku VAT. Do sprzeciwu załączyła RZS kalkulacyjny oraz bilans na dzień 31 maja 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.",
w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do brzmienia art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zaznaczyć trzeba, iż powyższą regulację należy odczytywać w kontekście treści art. 199 p.p.s.a., który ustanawia ogólną zasadę, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Bezspornym jest, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być zatem interpretowane rozszerzająco, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych.
W świetle powyższych regulacji i poczynionych do nich uwag, w ocenie Sądu nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku spółki.
Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na wartość obciążenia, o zwolnienie z którego strona wnosi - jest to wpis od skargi ustalony w wysokości 4.400 zł. Jednocześnie z deklaracji VAT-7 za okresy rozliczeniowe od stycznia do maja 2014 r. wynika, że wartość sprzedanych towarów i usług wynosiła każdego miesiąca ponad [...] zł co oznacza, że spółka miała środki na poczynienie stosownych rezerw z przeznaczeniem na opłacenie kosztów sądowych. Ponadto skarżąca posiada majątek trwały, który wycenia na kwotę [...] zł, a za ostatni rok obrotowy jej zysk wyniósł [...] zł. Skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła jaki wpływ ma fakt zaciągnięcia kredytu na jej możliwości płatnicze w związku z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych, a także aby spłata zobowiązań cywilnoprawnych wpływała na obniżenie skali działalności gospodarczej, bądź utratę płynności finansowej. Podstaw do przyznania racji spółce nie dają też argumenty podniesione w sprzeciwie. W przypadku bowiem podmiotów takich jak skarżąca miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotne zatem jest to, że skarżąca uzyskiwała przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtowały się na wysokim poziomie. W ocenie Sądu poczynione ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że skarżąca miała możliwości poczynienia rezerw na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie.
Wobec powyższego stwierdzić należało, że spółka nie wykazała przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło