VIII SA/Wa 517/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-28

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie, które zostało złożone przed doręczeniem decyzji pierwszej instancji, a tym samym czy jego decyzja nie jest dotknięta wadą nieważności?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy przeoczył, że odwołanie zostało złożone przed wejściem decyzji pierwszej instancji do obrotu prawnego. Rozpoznanie odwołania, które obarczone jest brakami formalnymi wyłączającymi jego skuteczność prawną, stanowi rażące naruszenie przepisów procesowych, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji organu odwoławczego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej. Organ pierwszej instancji przyznał płatność w ramach wariantu 7.1 do powierzchni 6,63 ha. Rolnik złożył odwołanie, domagając się przyznania płatności do dodatkowej powierzchni, wskazując na problemy techniczne z aplikacją eWniosek Plus. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego, uznając, że odwołanie zostało rozpoznane mimo braku wejścia do obrotu prawnego decyzji pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi L. T. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2019 roku Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 j.t. dalej kpa), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Ł. T., reprezentowanego przez K. T., w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2018 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2018. Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. Ł. T. złożył w dniu [...].05.2018 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2018, w którym ubiegał się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020). We wniosku została zadeklarowana powierzchnia 6,63 ha do przyznania płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji. W dniu [...].06.2018 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], na podstawie art. 24 § 3 i art. 26, w zw. z ąrt. 123 kpa wydał postanowienie nr [...] w sprawie wyznaczenia organu do prowadzenia sprawy - tj. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]. W dniu [...].04.2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję o nr [...], którą to przyznał płatność ekologiczną na rok 2018 w łącznej wysokości 5 250,96 zł w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji. Decyzja na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (DZ. U. z 2018, poz. 627 ustawa PROW ) pozostała jedynie w aktach sprawy. W dniu 19.04.2019 r. Ł. T. złożył odwołanie od decyzji. Do odwołania strona dołączyła dokument wniosku o przyznanie płatności złożony w formie papierowej oraz kopię protokołu z inspekcji gospodarstwa rolnego na zgodność z zasadami produkcji rolniczej metodami ekologicznymi. Organ drugiej instancji, po wnikliwym przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego, uznał słuszność zaskarżonej decyzji pod względem faktycznym i prawnym i postanowił utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zaznaczył, iż tryb składania wniosków o przyznanie płatności ekologicznej reguluje Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018, poz. 1784), zwanego dalej "rozporządzeniem MRiRW", a także ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018, poz. 627), zwana dalej "ustawą PROW". Zgodnie z § 2 rozporządzenia MRiRW płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, wynosi co najmniej 1 ha, 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym", 4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia MRiRW zobowiązanie ekologiczne jest realizowane w ramach: 1) pakietu wymienionego w ust. 1 pkt 1-3, 5, 7-9 lub 11 lub wariantu wymienionego w ust. 1 pkt 4 lit. b lub pkt 10 lit. b albo 2) pakietu wymienionego w ust. 1 pkt 4 lit. a lub c lub pkt 10 lit. a lub c, albo 3) pakietu wymienionego w ust. 1 pkt 6 lub 12. Na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia MRiRW rolnik realizujący zobowiązanie ekologiczne: 1) posiada plan działalności ekologicznej, który sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale doradcy rolnośrodowiskowego, na formularzu udostępnionym przez ARiMR; 2) nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 ust. l lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanych dalej "trwałymi użytkami zielonymi"; 3) zachowuje elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje przyrody, określone w planie działalności ekologicznej; 4) prowadzi rejestr działalności ekologicznej w odniesieniu do gruntów objętych zobowiązaniem ekologicznym, zawierający wykaz: a) działań agrotechnicznych wykonywanych w ramach realizowanego pakietu lub jego wariantu, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin ze wskazaniem nazwy i dawki zastosowanego nawozu i środka ochrony roślin oraz przyczyny zastosowania środka ochrony roślin oraz wykonania koszenia, b) wypasów zwierząt - w przypadku prowadzenia wypasu - wraz z terminem ich przeprowadzenia; 5) przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia MRiRW zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne, zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1506/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", a w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 - użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014. Rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej. (§ 6 ust. 2 rozporządzenia MRiRW). Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia MRiRW płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia. Z kolei § 9 ust. 2 rozporządzenia MRiRW stanowi, iż płatność ekologiczna w ramach pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4, 7, 8, 9 i 10 jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik wytworzył produkty rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 497), a w przypadku uprawy roślin dwuletnich wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli rolnik wytworzył te produkty w drugim roku uprawy rośliny dwuletniej. Wysokość płatności ekologicznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność ekologiczna, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. (§ 12 ust. 1 rozporządzenia MRiRW) Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 8 do rozporządzenia. (§ 12 ust. 2). Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy PROW pomoc jest przyznawana na wniosek rolnika. Wniosek o przyznanie płatności ekologicznej składa się do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (§ 17 ust. 2 rozporządzenia MRiRW). Ł. T. złożył odwołanie od decyzji nie zgadzając się z wysokością przyznanych płatności na rok 2018. Wskazywał, że wypełniając wniosek za pośrednictwem aplikacji występowały błędy w działaniu aplikacji i w związku z tym nie zapisały się wszystkie pakiety do płatności ekologicznej analogicznie do podjętego w roku 2015 zobowiązania ekologicznego. Do odwołania dołączył wniosek na rok 2018 w wersji papierowej, w którym żądał przyznania płatności ekologicznej do wariantu 12.1 do powierzchni 1,52 ha oraz do wariantu 7.1 do powierzchni 7,63 ha. W przedmiotowej sprawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydając decyzję w zakresie przyznania płatności ekologicznej dla Ł. T. wziął pod uwagę żądanie wyrażone we wniosku na rok 2018. We wniosku strona zadeklarowała działki rolne F2a o pow. 2,63 ha, F3 o pow. 1,00 ha i F4 o pow. 3,00 ha do przyznania płatności w ramach wariantu 7.1. Z treści uzasadnienia faktycznego decyzji wynika, że organ I instancji wydał decyzję zgodnie z żądaniem, tj. przyznał płatność ekologiczną w ramach deklarowanego wariantu 7.1 do powierzchni 6,63 Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], dokonując ponownej analizy całości dokumentacji zgromadzonej w sprawie, podzielił stanowisko organu I instancji. Jak wskazano w treści niniejszej decyzji zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy PROW pomoc jest przyznawana na wniosek rolnika. We wniosku beneficjent określa żądanie w stosunku do którego wnioskuje o przyznanie płatności. W sytuacji, jeśli rolnik wnioskuje o przyznanie płatności ekologicznej na mocy Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018, poz, 1784) powinien wskazać, co do których działek rolnych ubiega się o przyznanie płatności oraz wskazać powierzchnię działki rolnej i roślinę uprawną występującą na działce rolnej. Powinien również określić w ramach jakiego wariantu realizuje program ekologiczny. Deklarowana łączna powierzchnia działek rolnych do przyznania płatności ekologicznej musi wynosić co najmniej 1 ha. Jak również wskazano w treści niniejszej decyzji zobowiązanie ekologiczne, w myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia MRiRW, obejmuje użytki rolne, zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, a zatem już z niniejszego przepisu wynika konieczność deklaracji we wniosku użytków rolnych z podaniem pakietu lub wariantu. "Płatności bezpośrednie są przywilejem rolnika, który dla ich uzyskania musi wystąpić z wnioskiem o ich wypłatę wymieniając wszystkie żądane płatności. Organy ARiMR nie mają obowiązku, ani też uprawnień do zastępowania strony i rozszerzającego interpretowania wniosków wywodząc z nich żądania w nich niewskazane i nie dające się z wniosku wyinterpretować", (zob. wyrok WSA z w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 905/13 z dnia 20.02.2014 r.) "Jednym z warunków uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę w złożonym wniosku działki (działek) i powierzchni obszaru użytkowanego rolniczo, co do którego strona ubiega się o otrzymanie danej płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu, dokonywanej w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności(wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15.03.2017 r. o sygn. akt IV SA/Gl 938/16.). Zdaniem Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], działającego jako organ odwoławczy, brak zadeklarowania we wniosku o przyznanie płatności działek rolnych do wnioskowanej płatności ekologicznej w ramach konkretnego pakietu lub wariantu ekologicznego, stanowi podstawę do nieprzyznania płatności w tym zakresie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] odnosząc się do zarzutów strony w odwołaniu pragnie zauważyć, iż to na rolniku ciąży obowiązek prawidłowego wypełnienia wniosku. Rolnik składając wniosek podpisuje Jednocześnie oświadczenia, iż zna zasady przyznawania płatności, a zatem powinien być świadomy konsekwencji w sytuacji złożenia błędnego lub niekompletnie wypełnionego wniosku. Należało również wskazać, iż na tym etapie postępowania brak było możliwości uwzględnienia złożonego wraz z odwołaniem wniosku Ł. T. o przyznanie płatności na rok 2018. Należy bowiem zauważyć, iż istnieją obowiązujące przepisy dotyczące terminów składania wniosków oraz zmian do wniosków, które nie podlegają przywróceniu. Z przepisu § 17 ust. 2 rozporządzenia MRiRW wynika, że termin składania wniosków o przyznanie płatności ekologicznej Jest określony w przepisach o płatnościach, w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Należało zauważyć, iż podstawowy termin złożenia wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego określa art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2018 poz. 1312). Zgodnie z niniejszym przepisem wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Zgodnie z ust. 2 termin na składanie wniosków nie podlega przywróceniu. Jednakże rozporządzeniem MRiRW z dnia 14.05.2018 r. w sprawie przedłużenia terminu do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2018 r. (Dz. U. poz. 897) przedłużono w roku 2018 termin składania wniosków. W myśl § 1 w/w rozporządzenia MRiRW, w 2018 r. wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 15 czerwca. Zgodnie zaś art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. L 181/48 z 20.06.2014 r.) z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie.(...). Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia. Przywołany przepis art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. tanowi jednoznacznie, że jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, zaś art. 21 ust.2 ustawy nie dopuszcza przywrócenia terminu na złożenie wniosku. Z powyższych przepisów wynika, że w roku 2018 ostatecznym terminem na złożenie wniosku o przyznanie płatności bez zastosowania sankcji terminowych był dzień 15.06.2018 r., zaś ostatecznym terminem sankcyjnym był dzień 10.07.2018 r, (15.06.2018 + 25 dni kalendarzowych). Jak jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, termin określony w art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ma charakter materialny, prekluzyjny, którego upływ powoduje wygaśnięcie prawa do skutecznego wystąpienia z żądaniem przyznania tego rodzaju płatności. Termin ten nie podlega przywróceniu, (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.03.2018 r. o sygn. akt VIII SA/Wa 49/2018). Termin materialny do dokonania określonej czynności ogranicza w czasie dochodzenie praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie prawa. Konsekwencją jego uchybienia było wygaśnięcie możliwości dokonania określonej czynności. Jest to tzw. termin zawity prawa materialnego. Oznaczenie daty końcowej terminu zawitego prawa materialnego z reguły następuje przez podanie czasu trwania danego terminu. Jednocześnie przepisy mogą też określać ten termin przez wskazanie konkretnej daty. Takie terminy orzecznictwo określa jako szczególne rodzaje terminów zawitych, to jest terminy kalendarzowe, charakteryzujące się najdalej idącym rygoryzmem (por. orzeczenie SN z dnia 30 stycznia 1961 r. sygn. I CR 196/60, publ. OSN 1962/2/58). A zatem złożony wraz z odwołaniem w dniu 19.04.2019 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 (zmiana) nie podlega rozpatrzeniu z uwagi na złożenie niniejszego wniosku po terminie. Odnosząc się do zarzutów strony, iż nieuwzględnienie we wniosku spornych działek mogło wynikać z trudności wynikających przy wypełnianiu wniosku w aplikacji, należy wskazać, iż przed wysłaniem wniosku w aplikacji eWniosek PIus rolnik powinien dokonać weryfikacji, czy wniosek został prawidłowo wypełniony, czy wszystkie działki ewidencyjne i rolne zostały przez niego wskazane we wniosku, czy na pierwszej stronie zostały zaznaczone odpowiednie pola oraz czy zostały i złożone i wypełnione wszystkie obligatoryjne załączniki, czy zadeklarowano realizowane warianty i pakiety. Skoro rolnik wysłał w takiej formie wniosek za pośrednictwem aplikacji uznać należy, iż żądał przyznania płatności ekologicznej jedynie w ramach wariantu 7.1 do powierzchni 6,63 ha. Niezasadne jest przerzucany winy na działanie systemu. " (...) płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność i nie może tej odpowiedzialności za wadliwe wypełnienie takiego wniosku przerzucać na organ administracji publicznej". (Wyrok WSA o sygn. akt. I SA/Lu 540/10 z dnia 05.01.2010 r.) Zauważyć należy również, iż rolnik na każdym etapie postępowanie może sprawdzić, czy dane zawarte w przesłanym formularzu są prawidłowe i kompletne. Co istotne, organ nie może przyznać płatności większej, niż żąda tego rolnik wnioskujący o płatność, mimo iż na podstawie dostępnych dowodów wynika, że obszar użytkowany rolniczo jest większy. Przyznanie płatności do powierzchni większej, niż wynikająca z wniosku, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa, co nie może mieć miejsca. Z przepisu art. 6 kpa wynika bowiem, że organy administracji muszą działać na postawie przepisów prawa. A zatem w przedmiotowym postępowaniu nie ma znaczenia, iż rolnik nadal prowadzi gospodarstwo na powierzchni podjętego zobowiązania ekologicznego, na dowód czego’ przedstawia protokół z kontroli gospodarstwa. Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny oraz zebraną; dokumentację w sprawie uznać należy, iż rozstrzygnięcie w wydanej decyzji jest prawidłowe, w związku z czym Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], nie znalazł podstaw do podważenia wiarygodności decyzji nr [...] w sprawie przyznania płatności ekologicznej na rok 2018, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, a tym samym do jej uchylenia w trybie art. 138 § 2 bądź art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji. Skargę na decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji złożył Ł. T.. Wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji oraz przyznanie płatności do upraw ekologicznych jak w złożonej przeze niego korekcie do wniosku na 2018 rok tj. do powierzchni 1,51 ha, do których nie zostały przyznane mi płatności ekologiczne. W uzasadnieniu skargi podnosił, że w 2015 roku przystąpił do działania Rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020, w którym podjął się 5-letniego zobowiązania ekologicznego do upraw rolniczych na powierzchni łącznej 9,15 ha. Oświadczał, że na zobowiązanej powierzchni nadal prowadzi działalność ekologiczną. Od 2015 roku do 2018 roku składał do ARiMR wnioski o płatności bezpośrednie oraz do upraw ekologicznych w wersji papierowej. 15 maja 2018 r. w związku z brakiem możliwości złożenia za pomocą wersji papierowej wniosku o płatności, dokonał jego wypełnienia za pomocą aplikacji internetowej eWniosek Plus dostępnej na stronie internetowej ARiMR i wysłania przy pomocy tej aplikacji danych dotyczących upraw i ich powierzchni, do których wnosiłem o płatności bezpośrednie i ekologiczne. W trakcie wypełniania eWniosku Plus występowały problemy natury technicznej, tj. aplikacja bardzo wolno działała, zawieszała się, a wprowadzane dane długo zapisywały się w systemie. Domniemywał, że było to spowodowane dużym przeciążeniem sieci przez użytkowników z uwagi na ostatni dzień, w którym można było składać wniosek. W 2019 r. po zapoznaniu się z decyzją nr [...] z dn. [...].04.2019 r. wydana przez kierownika ARiMR w [...] zorientował się, że nie zostały przyznane mu płatności do upraw ekologicznych o powierzchni 1,51 ha (pracownik, który rozpatrywał wniosek popełnił błąd w ilości obszaru - zwiększył go o 0,01ha i zamiast wpisać 1,51 ha to wpisał 1,52 ha - ale nie tego dotyczy spór), nadmieniał, że żaden pracownik nie kontaktował się z nim i nie miał szansy żadnej korekty. Krzywdząca decyzja została wydana bez najmniejszej próby pomocy rolnikowi. Wypełniając i przesyłając eWniosek Plus za pośrednictwem aplikacji dostępnej na stronie internetowej ARiMR był przekonany, że działki deklarowane jako ekologiczne zapisały się prawidłowo zgodnie z podjętym działaniem ekologicznym obejmującym 5-letni okres pomocy. Nie byłem świadomy, że dane o powierzchni 1,51 ha nie zapisały się jako deklarowane do upraw metodą ekologiczną, w przeciwieństwie do prawidłowo zapisanych pozostałych powierzchni. Do tej sytuacji doszło w wyniku źle działającej aplikacji w tym dniu. Po zainteresowaniu się swoją sprawą i przeglądaniu strony internetowej ARiMR napotkał informacje o możliwości zgłaszania błędów podczas korzystania z aplikacji eWniosek Plus oraz, że można zgłaszać takie błędy do centrum pomocy pod adresem internetowym POMOC.ARiMR.gov.pl co jest dowodem na możliwość złego działania tej aplikacji i zgłaszania tego pod wskazanym adresem. Dodatkowym dowodem na możliwość wystąpienia błędów oraz problemów z aplikacją eWwniosek Plus w związku z ubieganiem się przez rolników o płatności do upraw w 2018 roku jest wywiad zastępcy ministra środowiska, informujący o możliwości powstania cyt. " Zatorów w systemie" z uwagi na duża liczbę wnioskodawców w ostatnim dniu składania wniosków za pomocą aplikacji i prośbę o niewstrzymywanie się do ostatecznego terminu tj. 15 maja i przesyłania za pomocą systemu teleinformatycznego E-wniosków. W związku z tym odnosząc się do decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie nr [...], gdzie wini się moją osobę, że cyt. "beneficjent określa żądanie w stosunku do którego wnioskuje o płatność", w jego ocenie było nieodpowiednie w tym przypadku. Urzędnik powołując się na przepisy wyroków sądów, źle je dobrał, ponieważ nie odnoszą się one do jego przypadku. Uważał, że pracownik był bardzo stronniczy i nie wykonywał swojej pracy sumiennie, co jest bardzo krzywdzące dla zwykłego rolnika. Pracownik ARiMR nie uznał jego argumentów i nie przyjął do wiadomości, że aplikacja eWnlosek Plus źle działała, były problemy z zapisaniem wprowadzanych informacji, co jest dla niego bardzo krzywdzące. Nieobiektywne podejście przy załatwieniu sprawy przez urzędnika bardzo go krzywdzi. Wskazywał, że aplikacja eWniosek Plus zaczęła działać pierwszy raz w 2018 roku i była modyfikowana w związku z błędami i brakami w nowopowstałej aplikacji, w celu jej udoskonalenia, co było podawane do publicznej wiadomości. Jest to dowód na stawiane przeze niego argumenty, które świadczą o tym, że wina leży po stronie źle działającej aplikacji dostępnej na stronie ARiMR, a nie jak już wcześniej pisał jest zrzucana na niego podając przepisy, wyroki sądów, które nie mają odzwierciedlenia w jego sprawie. Podnosił, że pracownik Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie uwzględnił informacji, że aplikacja w tym dniu źle działała i twierdził, że mógł dokonać weryfikacji wniosku w późniejszym terminie. Argumentował, że mógłby dokonać weryfikacji wniosku w późniejszym, czasie w przypadku dotarcia do niego informacji o usunięciu lub o uzupełnieniu braków we wniosku o czym mnie nikt nie poinformował. W związku z tym, że nie był świadomy, iż we wniosku nie zapisały się żądania do upraw ekologicznych (RE) do pow. 1, 51 ha i twierdzenie, że powinienem dokonać weryfikacji jest nad wyraz naciągnięte. Opieszałość pracownika, który w ogóle go nie poinformował o brakach we wniosku i brak chęci pomocy rolnikowi z jego strony spowodowała wydanie krzywdzącej decyzji. W całości nie zgadzał się z decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] nr [...] z dn. [...].05.2019 r i żądał jej uchylenia i przyznania płatności na 2018 r. do upraw ekologicznych o powierzchni 1,51ha. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie podtrzymując prezentowane dotychczas stanowisko. Pismem procesowym z dnia 30 października 2019 roku organ odwoławczy wskazywał, że decyzja organu pierwszej instancji zgodnie z art. 32 ust.1 ustawy PROW pozostała tylko w aktach sprawy. Zgodnie z art. 32 ust.2 tej ustawy za dzień doręczenia decyzji o której mowa w art. 32 ust. 1 gdy strona nie wystąpiła z żądaniem jej doręczenia, uważa się dzień uznania przyznanej pomocy na rachunku bankowym strony lub prowadzonym w spółdzielczej kasie oszczędnościowo – kredytowej. Przelew z płatności ekologicznej na rzecz skarżącego został zrealizowany w dniu 14 maja 2019 roku już po złożeniu odwołania przez Ł. T.. W związku z tym organ winien na podstawie art. 134 kpa stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z przyczyn podniesionych w skardze. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę orzekł o nieważności zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę uchybienie, które stwierdził z urzędu, nie będąc związany granicami skargi. Jak wynika z przedłożonych sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych, organ odwoławczy przeoczył, iż odwołanie złożone przez skarżącego zostało złożone przed wejściem go obrotu prawnego. W ocenie Sądu przy wydawaniu kwestionowanej decyzji doszło do rażącego naruszenia przepisów procesowych, co w myśl art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 roku, poz. 1369 dalej jako p.p.s.a.) skutkować winno stwierdzeniem jej nieważności. Stwierdzamy nieważność, jeżeli zachodzi którakolwiek z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. W przedmiotowej sprawie przyczyna ta opisana jest w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana w następstwie merytorycznego rozpoznania odwołania, które obarczone było brakami formalnymi, wyłączającymi skuteczność prawną tego pisma. Zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy PROW za dzień doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 1 (rolnictwo ekologiczne), w przypadku gdy strona nie wystąpiła z żądaniem jej doręczenia, uważa się dzień uznania przyznanej pomocy na rachunku bankowym strony lub rachunku strony prowadzonym w spółdzielczej kasie oszczędnościowo – kredytowej. Skarżący nie wystąpił z żądaniem mu doręczenia decyzji, tylko wniósł odwołanie po zapoznaniu się z decyzją. Odwołanie jest niedopuszczalne jeżeli decyzja nie weszła do obrotu prawnego (art. 110 § 1 k.pa.), co miało miejsce w niniejszej sprawie. W tej sytuacji jego rozpoznanie jest dotknięte wadą nieważności z przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. B. Adamiak – Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz Warszawa 2012, wyrok NSA z 26 października 2011 roku, sygn. akt I OSK 1866/10). Ustalenie, że przedmiotowa decyzja dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa czyni bezprzedmiotowym obowiązek odniesienia się do poszczególnych zarzutów skargi. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji powoduje powrót sprawy na etap administracyjnego postępowania odwoławczego, w ramach którego organ będzie zobligowany do wydania odpowiedniego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło