VIII SA/Wa 520/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-19

Skład orzekający: Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku zarządu w spółce, który uniemożliwia jej działanie, sąd administracyjny powinien zwrócić się do sądu rejestrowego o ustanowienie kuratora dla tej spółki?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, w sytuacji gdy braki w składzie organów osoby prawnej uniemożliwiają jej działanie, powinien, na podstawie art. 31 § 1 PPSA, zwrócić się do właściwego sądu rejestrowego o ustanowienie kuratora. Kurator ten powinien podjąć starania o powołanie organów spółki lub, w razie potrzeby, o jej likwidację, zgodnie z art. 42 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego oraz art. 603 § 1 KPC.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego. Sąd administracyjny zawiesił postępowanie, ponieważ z odpisu KRS wynikały braki w organie reprezentującym spółkę, uniemożliwiające jej działanie, w tym brak zarządu. Sąd uznał, że nie może wezwać spółki do uzupełnienia tych braków i musi działać z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwrócić się do Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie kuratora dla skarżącej Sp. z o.o.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] na czynność Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników postanowił: zwrócić się do Sądu Rejonowego dla [...] w [...] [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie kuratora dla [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] Postanowieniem z 27 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako "Sąd"), na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "uppsa") zawiesił postępowanie sądowe w prawie ze skargi [...]Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") na powołaną wyżej czynność organu podatkowego. Z treści aktualnego odpisu KRS ww. Spółki wynika, że w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W Spółce nadal nie został bowiem ustanowiony zarząd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 31 § 1 uppsa, jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Z uwagi na brak obecnie zarządu skarżącej, Sąd nie może jej wezwać do uzupełnienia tego braku. Jest zatem zobligowany do postępowania w trybie określonym w zdaniu drugim art. 31 § 1 uppsa. W myśl art. 42 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm., dalej: "Kc"), jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przepis art. 31 § 1 uppsa stanowi odzwierciedlenie regulacji zawartych w art. 70 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm., dalej: "Kpc"). Tryb postępowania, w ramach którego następuje ustanowienie kuratora dla osoby prawnej, unormowany został w przepisie art. 603 Kpc. W myśl art. 603 § 1 Kpc w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 37 ustawy z 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45, dalej: "ustawa nowelizująca"), kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd rejestrowy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Sąd może wszcząć postępowanie z urzędu (art. 603 § 2 Kpc). Przed wejściem w życie ustawy nowelizującej art. 603 Kpc stanowił, że kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd opiekuńczy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Brzmienie tego przepisu było wówczas zharmonizowane z brzmieniem art. 70 § 1 Kpc, w którym jest mowa o zwróceniu się o ustanowienie przedstawiciela ustawowego do sądu opiekuńczego, a którego odzwierciedleniem w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest cytowany wyżej art. 31 § 1 uppsa. Po nowelizacji art. 603 Kpc brak już takiej harmonii, niemniej, jak przyjęto w postanowieniu Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2015 r., w sprawie III CSK 15/15 (publ. Lex Omega nr 1962526) - dyrektywy systemowe i funkcjonalne przemawiają za przyjęciem, że w odniesieniu do osób prawnych użyte w art. 70 § 1 Kpc pojęcie sądu opiekuńczego obejmuje także sąd rejestrowy. Innymi słowy, dla osób prawnych sądem opiekuńczym - w rozumieniu art. 70 § 1 Kpc - jest sąd rejestrowy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 października 2017 r., sygn. akt I FSK 52/14; orzeczenie dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 42 § 1 i 2 Kc w związku z art. 603 § 1 Kpc oraz art. 31 § 1 uppsa, postanowił zwrócić się do Sądu Rejonowego dla [...]w [...][...]Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie kuratora dla skarżącej w celu podjęcia przez niego starań w zakresie powołania jej zarządu, ewentualnie jej likwidacji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło