VIII SA/Wa 520/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Kosterna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 stycznia 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na czynność Naczelnika [...][...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników postanowił: 1. podjąć zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne; 2. znieść postępowanie sądowoadministracyjne przeprowadzone od dnia 11 września 2017 r.; 3. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Postanowieniem z 27 września 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej "WSA" lub "Sąd"), działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "ppsa") zawiesił z urzędu postępowanie sądowe w niniejszej sprawie. Sąd z urzędu powziął bowiem wiedzę, że [...] Sp. z o.o. z/s w [...] dalej: "skarżąca" lub "Spółka") nie ma zarządu. Następnie, w okresie od października 2017 r. Sąd podejmował czynności zmierzające do ustalenia, czy w Spółce powołano zarząd oraz ewentualnie, czy doszło do jej likwidacji. Sąd kilkukrotnie zwracał się o udzielenie informacji w tym zakresie. Na podstawie art. 31 § 1 ppsa, postanowieniem z 19 stycznia 2018r. WSA wystąpił również do właściwego sądu o ustanowienie kuratora dla Spółki. W odpowiedzi, Sąd Rejonowy dla [...] w W., [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z [...] października 2018r. stwierdził brak podstaw w sprawie do ustanowienia z urzędu kuratora dla Spółki (k. 61 akt sądowych). Ponadto, zarządzeniem z [...] września 2020r. wezwano pełnomocnika Naczelnika [...][...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "organ"), w trybie art. 31 § 1 ppsa do usunięcia braków w zakresie zdolności sądowej skarżącej poprzez wskazanie, w terminie 2 miesięcy osoby reprezentującej Spółkę z pouczeniem o skutkach niewykonania wezwania. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone organowi 12 października 2020r. Termin do usunięcia braku upłynął zatem w sprawie z dniem 12 grudnia 2020r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia brak nie został usunięty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 28 § 1 i art. 29 ppsa, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z art. 28 § 1 ppsa wynika, że do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, by przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Braki w zakresie zdolności procesowej Sąd musi uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek. Ewentualny brak organu powołanego do reprezentacji strony skutkuje bowiem nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 ppsa). W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy braki w składzie zarządu skarżącej powodujące brak zdolności procesowej stanowią braki uniemożliwiające działanie strony. Jednocześnie jest to brak w składzie właściwych organów, który może być uzupełniony w sposób określony w art. 31 ppsa. Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Przepis § 2 ww. jednostki redakcyjnej stanowi, że Sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę. Z kolei § 3 art. 31 ppsa wskazuje, że jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. Zarządzenie wzywające do usunięcia braków w zakresie zdolności sądowej, procesowej albo w składzie właściwych organów powinno zawierać pouczenie o skutkach jego niewykonania. Konsekwencją nieuzupełnienia braków jest zniesienie postępowania w zakresie, w jakim jest dotknięte brakami. W przypadku zniesienia postępowania występuje potrzeba wydania odpowiedniego postanowienia kończącego postępowanie o umorzeniu postępowania (vide. wyrok NSA z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3149/12; postanowienie WSA w Warszawie z 30 października 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 2317/13 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, w dniu 12 października 2020 r. pełnomocnik organu odebrał wezwanie do uzupełnienia braku w zarządzie Spółki uniemożliwiającego jej działanie. Do dnia wydania niniejszego postanowienia braku tego jednak nie usunięto. Ustalenie w powyższym zakresie uprawnia zatem Sąd do zniesienia postępowania w części, w jakiej toczyło się ono po zdarzeniu powodującym utratę przez stronę zdolności procesowej, co miało miejsce z dniem 11 września 2017 r. (wykreślenie członków zarządu Spółki ). Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 ppsa Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu, taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż skarżąca nie posiada zdolności procesowej. Brak jest też możliwości spowodowania zmiany takiego stanu rzeczy, sąd rejonowy właściwy dla spółki odmówił ustanowienia kuratora dla Spółki. Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrot normatywny: "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 ppsa oznacza, iż: "chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z 11 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 609/18. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.