VIII SA/Wa 522/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-19
Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Renata Nawrot, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z powodu nieprawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji i kręgu stron postępowania?Ratio decidendi
Sąd oddalił sprzeciw, uznając, że Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję Starosty. Organ odwoławczy był związany wcześniejszymi wyrokami WSA, które wskazywały na konieczność prawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji i kręgu stron. Brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz potencjalne ograniczenia w zagospodarowaniu działek sąsiednich uzasadniały konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji paliw. Starosta wydał pozwolenie, jednak Wojewoda dwukrotnie umorzył postępowanie odwoławcze, co zostało uchylone przez WSA. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewoda decyzją z maja 2017 r. uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na nieprawidłowe ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji i kręgu stron. Inwestor złożył sprzeciw od tej decyzji, kwestionując ustalenia Wojewody dotyczące obszaru oddziaływania oraz braku decyzji środowiskowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze sprzeciwu [...] sp. jawna na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2017 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala sprzeciw.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga [...] sp. j.
z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z [...] maja 2017 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 19 sierpnia 2009 r. do Starosty G. (zwany dalej: Starosta, organ I instancji) wpłynął wniosek [...] sp. j. (zwana dalej: wnioskodawca, inwestor, skarżący) o wydanie pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych – pawilonu stacji, zadaszenia stalowego, wewnętrznych instalacji: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej
i deszczowej, elektrycznej, paliwowej, gazu płynnego oraz placów manewrowych na działce nr ew. [...] w miejscowości B., gmina G..
Decyzją Nr [...] z [...] października 2009 r. Starosta, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwana dalej: p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), orzekł o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla wnioskowanej przez inwestora inwestycji.
Na skutek odwołania złożonego przez D. Z. Wojewoda [...] (zwany dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2009 r. orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na brak po stronie odwołującego przymiotu strony. Wyrokiem z 20 maja 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 111/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda decyzją Nr [...] z [...] marca 2011 r. po raz wtóry orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wyrokiem z 19 grudnia 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 536/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem Nr [...] z [...] kwietnia 2012 r., Wojewoda zlecił Staroście przeprowadzenie dodatkowego postępowania, mającego na celu uzupełnienie materiału dowodowego poprzez jednoznaczne ustalenie obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji ze wskazaniem przepisów prawa, w oparciu o które dokonano określenia obszaru oddziaływania obiektu. Odpowiedzi na powyższe organ I instancji udzielił [...] listopada 2016 r., przedstawiając dokumenty ze wskazaniem działek objętych obszarem oddziaływania.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją Nr [...] z [...] maja 2017 r., Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie, że zaskarżona decyzja Starosty nie odpowiada prawu w zakresie prawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania zamierzonej inwestycji.
Podał, że działka ew. nr 8 położona w miejscowości B. gmina G. objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w G. z [...] stycznia 2007 r. (zwana dalej: mpzp). Działka ta znajduje się na terenie oznaczonym symbolem U/P, którego funkcją jest zabudowa usługowo-przemysłowa. Według zapisów mpzp (§ 12 ust. 2) na ww. terenie ustala się jako przeznaczenie podstawowe terenu: stacje paliw, obiekty usług technicznych motoryzacji, parkingi, obiekty wielobranżowych usług, drobnej wytwórczości, rzemiosła, obiekty handlu (o powierzchni sprzedaży poniżej 2000 m2), motele, zajazdy, obiekty gastronomii. Na terenie tym zakazuje się lokalizacji zabudowy mieszkaniowej i otwartych targowisk (§ 12 ust. 4). Na działkach sąsiednich brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W związku z powyższym w przypadku ewentualnej zabudowy na przedmiotowych terenach wymagane będzie wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy oraz zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury
w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015, poz. 1422, zwane dalej: rozporządzeniem MI).
Wskazał dalej, iż jednym ze źródeł przepisów odrębnych, jest rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063 ze zm.: zwane dalej: rozporządzeniem MG). Jak wynika z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia przepisy rozporządzenia stosuje się przy budowie obiektów budowlanych przeznaczonych do magazynowania, przeładunku
i dystrybucji ropy naftowej oraz produktów naftowych, a także przy przebudowie tych obiektów. Ten akt prawny określa m.in. dopuszczalne odległości niektórych budowli (np. stacji paliw) od budynków.
Uznał, że właściciele działek znajdujących się w odległości 60 m od projektowanego odmierzacza gazu i od zbiornika z gazem nie będą mogli zagospodarować swojej działki poprzez budowę budynku wielorodzinnego lub budynku użyteczności publicznej będą musieli zachować przewidziane w rozporządzeniu MG odległości. Ocenił zatem, że właścicielom działek nr [...] , [...] , [...] tj. jest działek znajdujących się w odległości ok. 60 m od projektowanego odmierzacza gazu i od zbiornika z gazem przysługuje przymiot strony. Właściciel działki nr [...] nie brał udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją co stanowi naruszenie art. 10 k.p.a.
Zdaniem organu odwoławczego przepisem, z którego wywieść można interes prawny do udziału w postępowaniu jest także art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 672, zwana dalej: p.o.ś.), który przewiduje możliwość ustanowienia strefy ograniczonego użytkowania w związku
z realizacją inwestycji. Ustanowienie takiego obszaru skutkuje wprowadzeniem ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu. Podmiot, który jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości, która znalazłaby się w takim obszarze jest stroną postępowania, którego przedmiotem byłoby wydanie decyzji
o pozwoleniu na budowę inwestycji, w związku z którą utworzono taki obszar.
Wyjaśnił dalej, iż dla oceny niniejszej sprawy może mieć wpływ okoliczność, że wyrokiem z 27 lipca 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 434/11 WSA w Warszawie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. znak [...] z [...] kwietnia 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta G. z [...] stycznia 2009 r., znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...] w miejscowości B. gmina G.. Według ustaleń Wojewody ponowne orzeczenie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w przedmiotowym zakresie nadal nie zostało wydane. Skoro inwestor nie legitymuje się obecnie decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach organ I instancji rozpoznając ponownie sprawę winien wezwać go do przedłożenia tej decyzji, a w przypadku jej nieprzedłożenia wydać decyzję odmawiającą udzielenia pozwolenia na budowę.
Formułując zalecenia dla organu I instancji Wojewoda podał, iż w sprawie należy ustalić obszar planowanej inwestycji, stosownie do treści art. 3 pkt 20 p.b.
z uwzględnieniem wszystkich przepisów odrębnych i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu znajdującego się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Z uwagi na charakterystykę projektowanej inwestycji organ powinien uwzględnić również kwestię oddziaływania projektowanej inwestycji w postaci hałasu oraz stężeń benzenu, których oddziaływanie może wykraczać na teren sąsiednich nieruchomości i może powodować zakłócenia w korzystaniu z praw własności sąsiednich nieruchomości. Następnie należy ustalić prawidłowo krąg stron postępowania i wszystkim stronom postępowania zapewnić możliwość udziału
w postępowaniu administracyjnym.
W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego skarżący, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego istniejącego
w przedmiotowej sprawie, to jest uznania, że "nadal nie została wydana decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia" podczas gdy [...] grudnia 2012 r. Burmistrz Gminy i Miasta G. wydal decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz
z infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...];
2. art. 3 pkt 20 p.b. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia MG, poprzez jego niezasadne zastosowanie w przedmiotowej sprawie i w konsekwencji uznanie, że na podstawie przepisów www. rozporządzenia ustalić można dopuszczalne odległości planowanej budowy stacji paliw od innych budynków;
3. art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia MG poprzez jego błędną wykładnię, sprzeczną z intencją ustawodawcy, który ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718, zwana dalej: ustawą zmieniającą) ograniczył krąg stron w postępowaniu
o wydanie pozwolenia na budowę do właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w tzw. obszarze oddziaływania obiektu. Zmiana ta miała na celu ograniczenie liczby podmiotów biorących udział w tym postępowaniu, a w rezultacie jego uproszczenie i przyspieszenie. Natomiast organ poprzez swoją błędną wykładnię doprowadził do niezasadnego rozszerzenia kręgu stron w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że organ odwoławczy w sposób błędny ustalił stan faktyczny, bowiem [...] grudnia 2012 r. Burmistrz Gminy i Miasta G. wydał decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr ew. [...] w miejscowości B.. Błąd ten świadczy o braku należytej staranności przy gromadzeniu materiału dowodowego i w konsekwencji doprowadził do wydania wadliwej decyzji. Ponadto Wojewoda opierając się na błędnej wykładni uznał, iż właściciele działek znajdujących się w odległości 60 m od projektowanego odmierzacza gazu i od zbiornika z gazem nie będą mogli zagospodarować swojej działki poprzez budowę budynku wielorodzinnego lub budynku użyteczności publicznej i tym samym przysługuje im przymiot strony.
Zdaniem skarżącego organ opierając się na zasadzie analogii całkowicie bezpodstawnie przyjął odległości 60 m, albowiem z przepisów dotyczących stacji paliw nie wynika aby taka odległość mogła być zastosowana w przedmiotowej sprawie. Podkreślił, iż zgodnie z orzecznictwem przy interpretacji przepisów prawa w pierwszej kolejności powinna być zastosowana wykładnia językowa. Przy jej zastosowaniu bezpodstawny jest pogląd, iż właścicielom działek znajdujących się w odległości 60 m od projektowanego odmierzacza gazu i od zbiornika z gazem przysługuje przymiot strony.
Stwierdził także, że zasadne jest uznanie, iż podmiot ma interes prawny
w postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem postępowania istnieje uzasadnione treścią normy prawa materialnego - realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go "zainteresowanym" tym postępowaniem i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami przewidywanymi, takimi które według jego zamiarów wystąpią dopiero w przyszłości. Na przykład zagospodarowanie swojej działki poprzez budowę budynku wielorodzinnego lub budynku użyteczności publicznej. Tego rodzaju roszczenia odnoszą się do zdarzeń jedynie przewidywanych przez organ, mają więc charakter hipotetyczny, a nie realny - nie mogą zatem mieć wpływu na ocenę prawidłowości uchylonej decyzji Starosty.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935, dalej ustawa nowelizująca).
Nowelizacja ta zmieniła przepisy k.p.a., do p.p.s.a. wprowadziła zaś nową instytucję procesową tj. uregulowany w rozdziale 3a p.p.s.a. – sprzeciw od decyzji. Otwierający ten rozdział art. 64a p.p.s.a. stanowi, że od decyzji o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej sprzeciwem od decyzji. Przepisy w takim brzmieniu obowiązują od dnia 1 czerwca 2017 r. i mają zastosowanie do nowych spraw zainicjowanych przed sądami administracyjnymi, a więc do wszystkich wydawanych
w trybie art. 138 § 2 k.p.a. decyzji administracyjnych niezależnie od tego, w jakiej dacie zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Wynika to z art. 17 ustawy zmieniającej. Ustawodawca wskazał w tym przepisie, że do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejście w życie ustawy nowelizującej (od 1 czerwca 2017 r.) stosuje się przepisy ustawy zmienianej,
w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych już po dacie wejścia w życie nowelizacji, tj. gdy skarga została wniesiona najwcześniej w dniu 1 czerwca 2017 r., mają zastosowanie przepisy p.p.s.a. w brzmieniu znowelizowanym, a więc przepisy o sprzeciwie.
Sprzeciw Sąd rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym, w niniejszej sprawie
w postępowaniu uproszczonym, a przedmiotem jego rozpoznania jest jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Oznacza to, że co do zasady Sąd nie bada sprawy pod kątem merytorycznym, ocenia jedynie, w kontekście istotnych dla wyniku sprawy przepisów prawa materialnego, zastosowanie decyzji kasatoryjnej. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., zaś
w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw – art. 151a § 2 p.p.s.a.
W sprawie niniejszej doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło w dniu 26 maja 2017 r., wobec tego stwierdzić należy, że skarżący został prawidłowo pouczony
o przysługującym prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wniesienie sprzeciwu (skargi) nastąpiło już po 1 czerwca 2017 r., zatem spowodowało wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, już po wejściu w życie ustawy nowelizującej. Tak więc w sprawie niniejszej Sąd rozpoznawał sprzeciw, uznając jego wniesienie
w ustawowym terminie.
Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach niniejszej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób zastosował wydanie decyzji kasatoryjnej. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpoznania przed tym organem (wyrok NSA z 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, LEX Omega nr 2315542).
Przechodząc do meritum sprawy, w pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem 20 maja 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 111/10 oraz wyrokiem z 19 grudnia 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 536/11 uchylił zaskarżone decyzje o umorzeniu postępowania odwoławczego (odpowiednio z Nr [...] z [...] grudnia 2009 r. i Nr [...] z [...] marca 2011 r.). Podstawę powyższych orzeczeń stanowiły ustalenia Sądu, iż organy nie ustaliły zakresu negatywnego oddziaływania przedmiotowej inwestycji i w związku z tym nie ustaliły prawidłowo stron postępowania. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Analizując aktualnie wydaną decyzję Sąd stwierdza, iż organ odwoławczy właściwie wykonał zalecenia określone ww. orzeczeniami.
Wskazać dalej należy, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję
w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym jej rozpatrzeniu. Z treści powołanego przepisu wyraźnie wynika, że organ II instancji upoważniony jest do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy w toku postępowania odwoławczego stwierdzi, że decyzja organu I instancji została wydana
z naruszeniem przepisów proceduralnych, a jednocześnie zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ustawowym warunkiem dopuszczalności uchylenia decyzji organu I instancji
i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia jest łączne wystąpienie dwóch przesłanek: 1) naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów procesowych oraz – stanowiące konsekwencję tego naruszenia – 2) zaniechanie wyjaśnienia przez ten organ okoliczności faktycznych sprawy w stopniu wykraczającym poza uprawnienia organu odwoławczego, o których mowa w art. 136 k.p.a. Użyte w art. 138 § 2 k.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności można stwierdzić, że nawiązuje ono do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego
w całości lub znacznej części", co - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Zakwestionowana przez skarżącego decyzja ma zatem charakter kasacyjny i jako taka jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygania spraw w postępowaniu odwoławczym. Z tego też względu, jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie, niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca cytowanego wyżej przepisu. Użycie trybu określonego w art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy organ odwoławczy przekonująco i w sposób wyczerpujący uzasadni istnienie przesłanek
w tym przepisie.
W przedmiotowej sprawie bezsporną jest okoliczność, iż 19 sierpnia 2008 r. inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę spornej inwestycji. Ustalając obszar oddziaływania dla zamierzonego przedsięwzięcia organ I instancji określił, iż obejmuje on działki nr [...] (stanowiącą własność D. Z.), [...] , [...] , [...] , [...] , [...] . W podjętej decyzji Starosta nie określił, na czym polega negatywne oddziaływanie spornej inwestycji na nieruchomość odwołującego. Z kolei organ odwoławczy stwierdził, iż D. Z. nie przysługuje przymiot strony niniejszego postępowania z uwagi na uznanie, że jego działka nr [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej stacji paliw.
Wskazać trzeba, iż podstawowym obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie odwoławcze jest w szczególności ustalenie, kto jest stroną danego postępowania administracyjnego. Następuje to zasadniczo w pierwszej – wstępnej fazie postępowania odwoławczego (art. 134 k.p.a.), jednak jeżeli kwestia zbadania dopuszczalności odwołania wymaga weryfikacji twierdzeń osoby, której organ doręczył decyzję wydaną w I instancji, a która podnosi, że jest stroną w sprawie, to weryfikacja statusu podmiotu w postępowaniu odwoławczym (ustalenie jej interesu prawnego i legitymacji procesowej) powinno mieć miejsce w fazie rozpoznawczej postępowania odwoławczego.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ma to szczególnie znaczenie na płaszczyźnie przepisu art. 28 ust. 2 p.b., bowiem przymiot strony w danym postępowaniu musi być badany nie tylko z uwzględnieniem przepisu art. 28 k.p.a., ale również ewentualnych przepisów szczególnych, które mogą modyfikować zasady, według których określone podmioty mogą być uznane za strony postępowania. Powołany przepis Prawa budowlanego modyfikuje krąg stron postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę przepisem szczególnym, w stosunku do normy ogólnej zawartej w art. 28 k.p.a., bowiem stanowi, że stronami
w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei przez obszar oddziaływania obiektu rozumienie się, zgodnie z art. 3 pkt 20 p.b., teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Trzeba podkreślić, że art. 3 pkt 20 p.b. jednoznacznie wskazuje na wprowadzone takimi przepisami ograniczenia w zagospodarowaniu, a nie tylko w zabudowie terenu. Z normy art. 3 pkt 20 p.b. wynika, że na potrzeby konkretnej inwestycji organ winien każdorazowo ustalić wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu (wykorzystaniu danego terenu) i na ich podstawie ustalić możliwość oddziaływania określonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oraz zakres i zasięg tego oddziaływania. Przejawami takiego oddziaływania są np. hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne albo zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby, bądź też pozbawienie lub ograniczenie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności, dopływu światła dziennego (tak NSA w wyroku z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2114/16, dostępnym jw.).
W ocenie Sądu w kontekście przywołanych wyżej wyroków z 20 maja 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 111/10 oraz z 19 grudnia 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 536/11,
w których Sąd zalecił rozważenie, czy w związku z planowaną przez inwestora budową nie wystąpią ograniczenia w zagospodarowaniu terenu działki [...]. Ocena ta winna obejmować cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu.
Organ odwoławczy na podstawie ww. orzeczeń Sądu był związany do ustalenia obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Nie bez wpływu na wydanie decyzji kasatoryjnej miało - podniesienie kwestii braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, bowiem decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009 r. i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Gminy i Miasta G. z dnia [...] stycznia 2009 r. zostały uchylone wyrokiem WSA w Warszawie w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 434/11, co sygnalizował już Sąd w sprawie VIII SA/Wa 536/11 w wyroku
z dnia 19 grudnia 2011 r. Wydanie takiej decyzji następuje przed uzyskaniem decyzji
o pozwoleniu na budowę.
W tym stanie rzeczy, konieczne jest co podnosi w skardze sam skarżący wyjaśnienie szeregu okoliczności, a także odniesienie się przez organ I instancji do argumentacji skarżącego wynikającej ze skargi.
W konsekwencji złożony sprzeciw podlega oddaleniu.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło