VIII SA/Wa 523/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-14

Skład orzekający: Artur Kot, Sławomir Fularski, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej, ponownie rozpoznając sprawę po uchyleniu ich poprzednich decyzji przez sąd administracyjny, zastosowały się do wskazań i oceny prawnej zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu, zgodnie z art. 153 PPSA?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie zastosowały się do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, który uchylił ich decyzje. Organy nie przesłuchały skarżącego jako strony ani nie uzupełniły przesłuchania kierowcy, powtarzając w zasadzie argumentację z uchylonych decyzji. Naruszenie art. 153 PPSA, który wiąże organy z oceną prawną i wskazaniami sądu, skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na P. S. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Po uchyleniu przez WSA poprzednich decyzji organów z powodu niekompletnego materiału dowodowego i nierozpatrzenia wszystkich dowodów, organy ponownie wydały decyzje nakładające karę. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wyjaśnienia rozbieżności i nieustosunkowanie się do jego zarzutów. Skarżący podniósł również, że nie wiedział o toczącym się postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2015 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]; 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją znak [...] z dnia [...] maja 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz art. 4 pkt 3 i 4, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.; dalej: "u.t.d.") oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpatrzeniu odwołania P. S. (dalej także jako "skarżący" lub "strona") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "organ I instancji", "[...]WITD") z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie [...] zł orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. U podstaw wydanego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: W dniu [...] lipca 2013 r. w miejscowości [...] na autostradzie A2 pracownicy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową pojazdu marki [...] nr rej. [...] wraz z przyczepą marki [...] nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował A.P., który w czasie kontroli okazał następujące dokumenty: 1) wypis zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne wystawiony na PPHiU "[...]"; 2) prawo jazdy, dowody rejestracyjne pojazdu i przyczepy, kartę kierowcy, dowód osobisty; 3) atest higieniczny na 4 sztuki przewożonych zbiorników betonowych /szamba/. Kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji transportowej na przewóz drogowy rzeczy. Jednocześnie kierowca oświadczył, że przewóz drogowy wykonuje na rzecz firmy PPHiU "[...]" P. S., w której to firmie pracuje bez umowy o pracę. Wyniki przedmiotowej kontroli zostały udokumentowane stosownym protokołem kontroli. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] września 2013 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie [...] zł za naruszenie przepisów u.t.d. polegające na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji /l.p 1.1 złącznika nr 3 do ustawy td/. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie powołując się na art. 92c u.t.d. Wskazał, że w toku postępowania nie złożył wyjaśnień, gdyż nie rozumiał stawianego zarzutu popełnionego naruszenia. Dostarczone zawiadomienie traktował jako informację, zakładając, że za stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenie został ukarany kierowca i organ uznał jego całą odpowiedzialność względem stwierdzonego naruszenia. Skarżący wskazał, że kierowca A. P. nie przekazał protokołu kontroli i nie poinformował go o stwierdzonych nieprawidłowościach. Nadto wskazał również, że organ w sposób nierzetelny i niewyczerpujący zebrał materiał dowodowy, a strona została zaskoczona wydaniem decyzji, opierając tezę przedmiotowego naruszenia jedynie na oświadczeniu kierowcy. Skarżący wskazał także, iż nie był przewoźnikiem w trakcie wykonywanego przewozu drogowego w dniu kontroli, tj. [...] lipca 2013 r. Pojazd o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu kontroli nie był w dyspozycji strony, a przewożony ładunek był własnością A. P., który zakupił w firmie skarżącego i osobiście go odebrał. Jako dowód strona załączyła umowę dzierżawy pojazdu oraz fakturę sprzedaży elementów betonowych. GITD decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., utrzymał decyzję organu I instancji w całości w mocy. Zdaniem organu odwoławczego skarżący w dniu kontroli wykonywał krajowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy, gdyż według art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d., transport drogowy to również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Organ ocenił, że w dniu kontroli wykonywano transport drogowy rzeczy, jako, że zgodnie z art. 4 pkt 4a u.t.d. jednym z warunków uznania przewozu drogowego za przewóz na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdów samochodowych używanych do ww. przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Organ odwoławczy nie dał wiary argumentom skarżącego podniesionym w odwołaniu. W jego ocenie zeznania kierowcy A. P., który oświadczył, że przewóz w dniu kontroli wykonywał na rzecz skarżącego u którego pracuje "na czarno" bez umowy o pracę są spójne, logiczne, a nadto stan faktyczny przedstawiony przez kierowcę nie budzi wątpliwości co do ich wiarygodności, gdyż znajduje potwierdzenie w dokumentach okazanych do kontroli. Ponadto przedłożona przez stronę umowa dzierżawy zespołu pojazdów zawarta przez ww. z kierowcą A. P. nie wyklucza możliwości wykonywania przez skarżącego przewozu przy pomocy ww. pojazdów. Wskazał, że faktura dotycząca dzierżawy zespołu pojazdów została wystawiona w dniu [...] czerwca 2013 r., a więc przed dniem kontroli drogowej, zaś faktura dotycząca sprzedaży A. P. konstrukcji betonowej jest fakturą pro forma, która nie stanowi dokumentu księgowego. Na skutek złożonej przez skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrokiem z dnia 12 marca 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 42/14 ww. Sąd uchylił decyzję GITD z dnia [...] listopada 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu wyroku stwierdził, że zebrany w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy jest niekompletny, a jego analiza została przeprowadzona w sposób niewystarczający. Sąd wskazał, że organy oparły się w zasadzie na literalnym brzmieniu zeznań kierowcy A. P. Ich stanowisko co do oceny tych zeznań nie uległo zmianie po przedłożeniu przez skarżącego umowy dzierżawy pojazdu wraz z fakturą czynszu dzierżawy zawartej pomiędzy skarżącym, a kierowcą A. P. oraz faktury pro forma zakupu elementów betonowych. Organy nie uwzględniły, że zeznania kierowcy w kontekście powyższych dowodów dokumentacyjnych, obciążyły skarżącego i mogły wynikać z zamiaru uniknięcia przez kierowcę A. P. odpowiedzialności administracyjnej za ewentualne własne naruszenia przepisów u.t.d. Zdaniem Sądu odstąpienie przez organy z przesłuchania skarżącego w charakterze strony w zaistniałym w sprawie stanie faktyczno-prawnym oraz odstąpienie od uzupełniającego przesłuchania kierowcy na okoliczności zawarcia umowy dzierżawy pojazdu, zakupu przewożonych elementów betonowych (szamba), zweryfikowanie, czy kierowca A. P. zarejestrował działalność gospodarczą – stanowi naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a rozpatrzenie tak zgromadzonego niepełnego materiału dowodowego i ustalenie w oparciu o niego stanu faktycznego, narusza także przepis art. 80 k.p.a. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, [...]WITD decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Na wstępie uzasadnienia decyzji organ I instancji powołał się na przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. art. 4 pkt 1, pkt 22, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 6 oraz art. 93 ust. 1 u.t.d. Dla organu I instancji bezspornym jest, że wykonawcą przewozu był skarżący, co wynika z treści zeznań złożonych przez świadka - kierowcę A. P. pod rygorem odpowiedzialności karnej za ich fałszywe składanie. W ocenie [...]WITD zeznania A. P. są wiarygodne, a stan faktyczny przedstawiony przez kierowcę nie budzi wątpliwości co do ich wiarygodności, gdyż znajduje potwierdzenie w dokumentach okazanych przez kierowcę w trakcie kontroli drogowej. Kierowca w swoim zeznaniu kilkakrotnie zeznał, że pracuje u P. S. bez umowy o pracę, ani bez umowy cywilno-prawnej, lecz pracuje dla strony "na czarno", będąc jednocześnie zarejestrowanym w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Zdaniem organu należy dać wiarę zeznaniom kierowcy złożonym "na gorąco", w chwili kontroli drogowej, bez przemyślenia konsekwencji ich złożenia. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że przedłożona przez stronę umowa dzierżawy zespołu pojazdów zawarta przez skarżącego z A. P. nie wyklucza możliwości wykonywania przez P. S. przewozu przy pomocy ww. zespołu pojazdów. Nadto zauważył, że w dokumencie WZ z dnia [...] lipca 2013 r. w rubryce środek transportu widnieje nazwa firmy strony [...], co również wskazuje, że przewóz drogowy wykonywany był na rzecz PPHIU [...] P. S. Organ I instancji wskazał, że niezrozumiały jest fakt, że w toku postępowania wyjaśniającego strona nie przedłożyła, ani umowy dzierżawy pojazdu zawartej z A. P., ani faktury sprzedaży elementów betonowych również zawartej z A. P. Skoro strona wskazała, że nie rozumiała stawianego zarzutu popełnionego naruszenia, to tym bardziej powinna skontaktować się z Wojewódzkim Inspektoratem Transportu Drogowego w [...] w celu wyjaśnienia wątpliwości. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania została strona pouczona, że brak odpowiedzi na pismo spowoduje wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o posiadany materiał dowodowy. Zdaniem [...]WITD analiza materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie kontroli daje pełny obraz stanu faktycznego sprawy. W jego ocenie oczywistym jest, że w dniu kontroli przewóz drogowy wykonywany był na rzecz PPHIU [...] P. S., co potwierdza materiał dowodowy zebrany w sprawie, a w szczególności protokół kontroli pojazdu, który został podpisany przez kierowcę A. P. bez wnoszenia uwag. Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji, w którym wniósł o jej uchylenie w całości. Zdaniem skarżącego wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzje obu instancji wydane w jego sprawie zakończył prowadzone postępowanie i ponownie powinien zostać zawiadomiony o wszczęciu postępowania. Jednak takiego zawiadomienia skarżący nie otrzymał i w opinii strony wydana decyzja powinna zostać uchylona. Organ w sposób nierzetelny i niewyczerpujący zebrał materiał dowodowy, ponieważ nie wyjaśnił rozbieżności pomiędzy błędnie ustalonym materiałem dowodowym w dniu kontroli drogowej, a dowodami przedstawionymi przez stronę. W celu wyjaśnienia rozbieżności organ powinien ponownie przesłuchać kierowcę oraz przesłuchać stronę. Jednak tego nie uczynił, a swoje rozstrzygnięcie oparł na niepełnym oświadczeniu kierowcy. Dlatego w ocenie strony organ naruszył art. 77, art. 7, art. 8, art. 80 i art. 81 k.p.a. Skarżący podkreślił, że w dniu [...] lipca 2013 r. zespołem pojazdów o numerach rejestracyjnych [...] i [...] nie wykonywał przewozu, ponieważ zespół pojazdów został wydzierżawiony A. P. i to on właśnie dokonał zakupu kilku produkowanych przez stronę elementów betonowych oraz osobiście je odebrał, czego dowodem są umowa oraz faktura za dzierżawę. Dlatego w ocenie skarżącego ponowne przesłuchanie kierowcy było konieczne do ustalenia na czyją rzecz był wykonywany przewóz w dniu kontroli. Organ odwoławczy, uzasadniając wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] maja 2015 r., za bezsporne uznał, że wykonawcą przewozu w dniu kontroli był skarżący. Powtórzył, że kierowca przesłuchany w charakterze świadka jednoznacznie zeznał, iż przewóz wykonuje na rzecz skarżącego, jednak ze stroną nie zawierał żadnej umowy, a przewóz wykonuje "na czarno". Kierowca składał zeznania po uprzednim pouczeniu go o odpowiedzialności karnej grożącej za składanie fałszywych zeznań. W ocenie organu odwoławczego, zeznania złożone przez kierowcę w dniu kontroli organ I instancji słusznie uznał za wiarygodne jako złożone "na gorąco". Składający zeznania bezpośrednio po zdarzeniu nie ma jeszcze pełnego wyobrażenia konsekwencji składanych zeznań i dlatego takie zeznania są wiarygodne. Również z dokumentów okazanych przez kierowcę jednoznacznie wynika, że przewóz był wykonywany na rzecz skarżącego. Wszystkie okazane dokumenty są wydane na wniosek złożony przez konkretną osobę. Gdyby przewóz był wykonywany przez kierowcę, jak twierdzi skarżący, to zarówno zezwolenie na kategorii VI na przejazd pojazdu nienormatywnego, jak i dokument w postaci atestu czy też zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne byłyby wydane na nazwisko kierowcy, a nie skarżącego. Zdaniem GITD, również przedłożonych przez skarżącego faktur nr [...] i proforma nie można uznać za wiarygodne, ponieważ nie są oryginalne i nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem. Organ odwoławczy powtórzył także, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy jest podpisanie przez kierowcę A. P. protokołu kontroli bez wniesienia do niego zastrzeżeń. Nadto zauważył, że nie jest uprawniony do ustalania, czy stronę z kontrolowanym kierowcą faktycznie łączył stosunek pracy, bowiem to przedsiębiorca i jego pracownik powinni w taki sposób ustalić treść umowy, aby sama nazwa zawartej umowy była wystarczająca do określenia istoty łączącego strony stosunku prawnego. W oparciu o powyższe GITD stwierdził, że strona w dniu kontroli wykonywała krajowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy, gdyż według art. 4 pkt 3 lit. a) u.t.d. transport drogowy to także każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ocenił, że w dniu kontroli wykonywano transport drogowy rzeczy, gdyż zgodnie z art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d. jednym z warunków uznania przewozu drogowego za przewóz na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdów samochodowych używanych do ww. przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Kierujący A. P., wykonujący przewóz w imieniu skarżącego, nie był jego pracownikiem, więc tym samym skarżący nie spełnił wszystkich warunków art. 4 pkt 4 u.t.d. Strona w dniu kontroli nie posiadała bowiem licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, ani licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Zdaniem GITD organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i dokonał analizy całokształtu materiału dowodowego. Dlatego w ocenie organu odwoławczego postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji nie narusza przepisów postępowania administracyjnego. Decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a. Również zarzut strony o braku poinformowania o toczącym się postępowaniu po uchyleniu decyzji organów GITD uznał za niezasadny, ponieważ strona została poinformowana o toczącym się postępowaniu i pouczona o przysługujących jej prawach pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r., odebranym przez córkę skarżącego, M. S. w dniu [...] września 2014 r. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie nie zaistniały również okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c u.t.d. Dowody przedłożone przez stronę nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania, bowiem są niewiarygodne w świetle dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym zwłaszcza zeznań kierowcy. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie występując o uchylenie wydanych rozstrzygnięć. Zaskarżonej decyzji autor skargi zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 pkt 3 u.t.d. w związku z załącznikiem nr 3 lp.1.1, oraz w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie polegające na ustaleniu nierzeczywistego stanu faktycznego oraz niedostrzeżeniu, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 2 ust. 2 pkt 3 w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne i potwierdzające je dowody uzasadniały spełnienie wymagań; 2) przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności. Uzasadniając skarżący podniósł, że organy orzekające wydając kolejne rozstrzygnięcia nie zebrały dodatkowego materiału dowodowego w sprawie wydając odmienne stanowisko względem stanowiska Sądu zawartego w wyroku uchylającym uprzednio wydane decyzje. Skarżący podniósł, że w prowadzonym postępowaniu nie mógł skutecznie uczestniczyć, ponieważ nie wiedział, iż ono się toczy. Wskazał, że celowo organy orzekające nie zadośćuczyniły wnioskowanym przez skarżącego czynnościom wyjaśniającym, których przeprowadzenie skutkowałoby umorzeniem postępowania, bowiem wykazałoby one, że podmiotem realizującym przewóz w dniu kontroli był A. P. Skarżący podniósł, że wnioskując o przesłuchanie kierowcy chciał, aby jego zeznania miały co najmniej moc dowodową jak protokół kontroli. Tymczasem organ odwoławczy zignorował złożony wniosek naruszając przy tym cały szereg norm procedury administracyjnej. Do skargi skarżący załączył oświadczenie kierowcy A. P. z dnia [...] maja 2015 r., w którym wyjaśnia on, że w czasie gdy był wzywany na przesłuchanie jako świadek, przebywał poza granicami Polski, a tym samym stawiennictwo było dla niego zbyt uciążliwe, o czym poinformował organ. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r., którą organ orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Istotnym jest, że powyższe rozstrzygnięcia wydane zostały po ponownym przeprowadzeniu postępowania na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 42/14 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. Uchylając opisane decyzje Sąd zawarł w uzasadnieniu wyroku wskazania dla organu ponownie prowadzącego postępowanie administracyjne w sprawie. Stosownie zaś do treści art. 153 p.p.s.a. wskazania co do dalszego postępowania, jak również oceny prawne wyrażone w uzasadnieniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z treści przywołanego przepisu należy wywieść, że obecnie prowadzona kontrola decyzji będącej przedmiotem skargi ma na celu sprawdzenie, czy organ odwoławczy wypełnił wskazania Sądu zawarte w wydanym wyroku. Istotą wytycznych zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sądu jest bowiem zapobieżenie w przyszłości popełnieniu tych samych błędów, stwierdzonych w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazania te nie mają i nie mogą przesądzać sposobu rozstrzygnięcia, nie nakazują organom by wydały konkretny rodzaj aktu prawnego, mają na celu doprowadzenie do wydania orzeczenia zgodnego z prawem, a zatem dążą do zapewnienia przestrzegania zasady legalności. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim, wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Determinuje ona zatem, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza natomiast, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu we wcześniejszym orzeczeniu. W przypadku, gdy organ administracyjny pomija przy ponownym wydawaniu decyzji ocenę prawną wyrażoną przez sąd w wyroku, narusza tym samym zasadę związania tą oceną, a to z kolei oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1850/07, LEX nr 526070). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd orzekający w niniejszym składzie uznał, że w ponownym postępowaniu administracyjnym nie zastosowano się do zaleceń i wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 12 marca 2014 r. Uchylając wydane wówczas rozstrzygnięcia, Sąd podkreślił m.in., że organy oparły się na literalnym brzmieniu zeznań kierowcy A. P., nie uwzględniając, że jego zeznania w kontekście dowodów dokumentacyjnych tj. umowy dzierżawy pojazdu wraz z fakturą czynszu dzierżawy zawartej pomiędzy skarżącym, a kierowcą A. P. oraz faktury pro forma zakupu elementów betonowych, obciążyłyby skarżącego i mogłyby wynikać z zamiaru uniknięcia przez kierowcę A. P. odpowiedzialności administracyjnej za ewentualne własne naruszenia przepisów ustawy transporcie drogowym. Sąd stwierdził wówczas, że odstąpienie przez organy z przesłuchania skarżącego w charakterze strony w zaistniałym w sprawie stanie faktyczno-prawnym oraz odstąpienie od uzupełniającego przesłuchania kierowcy na okoliczności zawarcia umowy dzierżawy pojazdu, zakupu przewożonych elementów betonowych (szamba), zweryfikowanie, czy kierowca A. P. zarejestrował działalność gospodarczą stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., a rozpatrzenie tak zgromadzonego niepełnego materiału dowodowego i ustalenie w oparciu o niego stanu faktycznego, narusza także przepis art. 80 k.p.a. Organy orzekające podjęły wprawdzie próbę przesłuchania jako świadka kierowcy A. P., co potwierdzają wezwania z dnia [...] grudnia 2014 r. i [...] stycznia 2015 r. Niemniej jednak zauważyć należy, że w aktach sprawy znajduje się jedynie zwrotne potwierdzenie pierwszego z ww. wezwań. Organy nie podjęły jednak nawet próby przesłuchania skarżącego w charakterze strony, do czego były również zobowiązane rozstrzygnięciem Sądu z dnia 12 marca 2014 r. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] września 2014 r. skarżący został zobowiązany do złożenia pisemnego oświadczenia zawierającego wskazanie danych wszystkich kierowców, którzy w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. byli zatrudnieni przez niego na podstawie jakiegokolwiek tytułu prawnego na stanowisku kierowcy oraz pomimo zatrudnienia na innym stanowisku wykonywali dla skarżącego w tym okresie czynności kierowania pojazdami. Nadto skarżący został zobowiązany do przesłania kopii faktury VAT wystawionej za sprzedaż towarów objętych fakturą proforma z dnia [...] lipca 2013 r. dokumentującej sprzedaż A. P. elementów oczyszczalni ścieków z betonu zwykłego zbrojonego szt. 4. Skarżący zastosował się do powyższego wezwania i przedstawił pełną listą pracowników, zatrudnionych przez niego na podstawie umowy o pracę. Skarżący oświadczył także, że w przedmiotowym okresie ([...] stycznia - [...] grudnia 2013 r.) nie zatrudniał kierowców na podstawie innego tytułu prawnego, jak i nie zlecał przewozów na jego rzecz innym kierowcom niż wymienieni (pismo skarżącego z dnia [...] października 2014 r., k. 55 akt administracyjnych). Nadto skarżący przesłał kopię faktury VAT nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. (potwierdzoną za zgodność z oryginałem) potwierdzającą dokonanie sprzedaży w dniu [...] lipca 2013 r. na rzecz A. P. elementów oczyszczalni ścieków z betonu zwykłego zbrojonego w ilości 4 szt. Pomimo niewykonania w całości wskazań Sądu, ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji wydał z dniem [...] kwietnia 2015 r. kolejną decyzję nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie [...] zł, a po wniesieniu odwołania organ odwoławczy utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] maja 2015 r. W uzasadnieniach decyzji obu instancji organy orzekające nie wyjaśniły przyczyn z jakich odstąpiły od przesłuchania skarżącego jako strony, powtarzając w zasadzie argumentację zawartą w uchylonych wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 12 marca 2014 r. poprzednich swoich decyzjach. Skoro zaś organy nie wyjaśniły dlaczego odstąpiły od przesłuchania skarżącego jako strony i wydały swoje decyzje na podstawie dotychczas posiadanego materiału dowodowego, to niewątpliwie naruszyły art. 153 p.p.s.a. Należy podkreślić, że postępowanie prowadzone na podstawie przepisów ustawy i związane z kontrolą transportu drogowego podlega ogólnym przepisom procedury administracyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem zasad prowadzenia postępowania dowodowego (art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadniania wydanych decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). To, że regulacja ustawy wymusza na organie Inspekcji Transportu Drogowego ścisłe odniesienie naruszenia do liczby porządkowej załącznika do ustawy i wynikającej z niej kary pieniężnej, a w konsekwencji pewną szablonowość decyzji sporządzanej w formie formularzowej, nie zwalnia jednak organu od przestrzegania wymienionych przepisów procedury. Obowiązek podjęcia wszelkich kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, nie jest wyłączany przez schematyzm wydawania decyzji związanej na podstawie ustawy. Żaden przepis ustawy nie zwalnia bowiem organu od prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego na podstawie którego należy ocenić poszczególne okoliczności (art. 80 k.p.a.), a wydaną decyzję uzasadnić na płaszczyźnie faktów i stanu prawnego, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja I instancji wymogom tym nie sprostała. Analiza zarówno uzasadnień decyzji, jak i przekazanych Sądowi akt sprawy, w wykonaniu wskazanych w wyroku WSA z dnia 12 marca 2014 r. wytycznych, doprowadziła do wniosku, że wskazania te nie zostały w całości zrealizowane, a tym samym uznać należy, że organy naruszyły art. 153 p.p.s.a. Powyższe skutkować musiało uchyleniem przez Sąd kontrolowanych rozstrzygnięć. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego mając na uwadze przedstawione rozważania, rozpatrzy sprawę uwzględniając wiążącą ocenę prawną i wytyczne określone we wcześniejszym orzeczeniu i da temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Przede wszystkim organ podejmie próbę przesłuchania skarżącego jako strony oraz kierowcy A. P. jako świadka. Wezwania organu winny być udokumentowane zwrotnymi potwierdzeniami odbioru. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w pkt 1) sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w kwestii kosztów Sąd oparł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło