VIII SA/Wa 524/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. W dniu [...] lutego 2011 r. Prezydent Miasta R. (dalej: "organ I instancji"), działając na podstawie art. 140 ustęp 1 punkt 4 litera "b" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005, Nr 108, poz. 908, dalej: "p.r.d.") i art. 104 kpa cofnął H. P. (dalej:"skarżący") uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi wg kat. A i B. W uzasadnieniu wskazał, iż Komendant Miejski Policji w R., działając na podstawie art. 122 ust. 1 punkt 3 p.r.d., w dniu [...] września 2010 r. wydał skierowanie na badanie lekarskie nr [...] z powodu uczestniczenia w wypadku drogowym, w następstwie którego powstał ciężki uszczerbek na zdrowiu u innej osoby. Poddanie się wskazanemu badaniu lekarskiemu miało charakter obligatoryjny i należało je wykonać w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowania. Skarżący do dnia wydania decyzji nie poddał się badaniu lekarskiemu i nie dostarczył orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym obszernie opisał zdarzenie będące przyczyną skierowania go na badanie lekarskie, a w konsekwencji przyczyną cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. W odwołaniu podniósł, m.in., iż w jego ocenie został pomówiony o spowodowanie wypadku samochodowego w dniu [...] sierpnia 2010 r. w R. na ulicy Ż. i bezpodstawnie skierowany na badanie lekarskie. Wskazał, iż nie stać go na poniesienie kosztów badania w wysokości 350 złotych, ponieważ jest emerytem i brakuje mu pieniędzy nawet na skromne życie. W konsekwencji wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2011 r., która w ocenie skarżącego jest bezprawna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ II Instancji") decyzją z dnia [...] marca 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przywołał treść art. 140 ustęp 1 punkt 4 litera "b" p.r.d. oraz art.122 ustęp 1 punkt 3 litera "a" p.r.d. Podniósł, iż skarżący został skierowany na badanie lekarskie z powodu uczestniczenia w wypadku drogowym, w następstwie którego powstał ciężki uszczerbek na zdrowiu u innej osoby. Skierowanie to skarżący odebrał osobiście w dniu [...] września 2010 r. Analiza akt sprawy wskazuje, iż skarżący nie poddał się temu badaniu i nie dostarczył organowi I instancji orzeczenia stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W ocenie organu II instancji spełniona została zatem przesłanka wynikająca z art. 140 ustęp 1 punkt 4 litera "b" p.r.d., w świetle którego wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami jest obligatoryjne i nie pozostawione swobodnemu uznaniu organu. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, iż badanie lekarskie wykonywane jest na koszt osoby badanej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej (art. 122 ustęp 6 p.r.d.). Jednakże przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2 poz. 15) nie przewidują możliwości zwolnienia z opłaty za badanie osoby skierowanej na podstawie art. 122 ustęp 1 punkt 2-5 p.r.d. Wskazał także, iż nie jest uprawniony do weryfikacji ustaleń dokonanych przez organ kontroli ruchu drogowego i podjętych przez ten organ decyzji. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięciem organu II instancji nie zgodził się skarżący. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zwrócił się o unieważnienie i odrzucenie zaskarżonej decyzji oraz pozostawienie mu prawa jazdy. Autor skargi powtórzył zarzuty i argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. Dodatkowo przebieg zdarzenia z dnia [...] sierpnia 2010 r. przedstawił w obszernym piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2011 r., uznając wszystkie czynności związane z cofnięciem mu uprawnień do kierowania pojazdami za bezprawne. Odpowiadając na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Dodał, że nie znalazł podstawy do jego zmiany. Wskazał, iż zarzuty skargi były już przedmiotem rozpatrywania przez organ II instancji, a powody utrzymania w mocy decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. zostały przedstawione w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badanie w tym kontekście zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, że decyzja nie narusza prawa, a więc skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 140 ustęp 1 punkt 4 litera "b" p.r.d. decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art.122 ustęp 1 punkt 3-5. Z brzmienia tego przepisu wynika, że w prowadzonym na jego podstawie postępowaniu starosta (prezydent) bada jedynie, czy w stosunku do danej osoby zostało wydane skierowanie na badania we wskazanym w nim trybie i czy zobowiązany temu badaniu się poddał. Niezasadnie skarżący kwestionuje brak podstaw prawnych do skierowania go na badanie lekarskie przez Komendanta Policji w R., ponieważ ten obowiązek w jego przypadku wynika z art. 122 ustęp 1 punkt 3 litera "a" ustawy p.r.d. W myśl tego przepisu badaniu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierowca uczestniczący w wypadku drogowym, w następstwie którego jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że skarżący H. P., kierując w dniu [...] sierpnia 2010 r. pojazdem marki [...] nr rej. [...] zderzył się z pojazdem ciężarowym marki [...] nr rej. [...] z przyczepą, a następnie z nadjeżdżającym z naprzeciwka pojazdem ciężarowym marki [...] nr rej [...], na skutek czego pasażerka pojazdu [...] G. W. doznała obrażeń ciała w rozumieniu art.156 § 1 punkt 2 k.k. Skarżący nie jest uznany za sprawcę tegoż wypadku, tylko za jego uczestnika. Słusznie więc Policja skierowała H. P. na badanie lekarskie, pouczając go jednocześnie o miejscu (Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R., ul. R. W. [...], jak wynika z notatki służbowej z dnia [...].10.2010 r.) i terminie ich wykonania (30 dni od daty otrzymania skierowania, tj. od [...] września 2010 r., jak to wynika z własnoręcznego potwierdzenia odbioru przesyłki pocztowej przez skarżącego, a nie od [...] września 2010 r., jak to wskazał organ II instancji w decyzji z dnia [...] marca 2011 r.). Okolicznością bezsporną jest, że skarżący nie poddał się przedmiotowemu badaniu. W tej sytuacji organy obu instancji prawidłowo uznały, iż zachodzi podstawa do orzeczenia o cofnięciu skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów. Decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie w takiej sytuacji ma charakter związany, co oznacza, że właściwy organ nie ma tu wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od tej czynności w przypadku złożenia wniosku przez Policję (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 kwietnia 2010 r., II SA/Bk 160/10, LEX nr 603721, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 września 2008 r., II SA/Po 23/08, CBOSA). W tym miejscu podkreślić należy, że konieczność poniesienia przez osobę skierowaną na badania jego kosztów nie może spowodować uznania zaskarżonej decyzji za sprzeczną z prawem, ponieważ art. 122 ustęp 6 ustawy p.r.d. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2 poz. 15) nie przewidują możliwości zwolnienia z opłaty za badanie osoby skierowanej na nie na podstawie art. 122 ustęp 1 punkt 3 "a" ustawy p.r.d. Brak jest więc przepisów, które zwalniałyby taką osobę od obowiązku ponoszenia kosztów tych badań. Obowiązujące przepisy nie przewidują również możliwości odstąpienia od wykonania takiego badania ze względu na to, iż kierowca nie dysponuje środkami finansowymi na ich wykonanie. Na marginesie należy dodać, że gdyby dobry stan zdrowia skarżącego został potwierdzony pozytywnym wynikiem badania lekarskiego, to w każdej chwili może on skorzystać z dobrodziejstwa art. 140 ustęp 2 ustawy p.r.d., w myśl którego decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi wydaje starosta (prezydent) po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie. Jeśli jednak uprawnienia będą cofnięte przez okres dłuższy niż rok, skutkuje to wydaniem decyzji kierującej na egzamin sprawdzający kwalifikacje (art. 114 ustęp 1 punkt 2 litera "a" ustawy p.r.d.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.