VIII SA/Wa 527/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-11

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą z wysokimi wpływami na rachunek bankowy, ale ponosząca znaczne koszty utrzymania rodziny i spłacająca kredyt hipoteczny, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy skarżąca prowadzi działalność gospodarczą generującą znaczne wpływy, mimo ujemnego salda końcowego na rachunku bankowym wynikającego z limitu debetowego, a jednocześnie ponosi wysokie koszty związane z utrzymaniem studiującej córki i spłatą kredytu hipotecznego, sąd może uwzględnić wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części, uznając, że skarżąca jest w stanie wygospodarować część kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku E.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód brutto, ponosi koszty utrzymania studiującej córki, spłaca kredyt hipoteczny i inne bieżące wydatki. Przedłożyła zeznanie podatkowe, umowę kredytową oraz wyciągi z rachunku bankowego. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono E.C. od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług postanawia: 1. zwolnić E.C. od wpisu od skargi ponad kwotę 500 (pięćset) zł, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze studiująca córką. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Skarżąca wyjaśniła, że obecnie nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, gdyż osiągane dochody z trudem wystarczają na bieżące opłaty, na które składa się rata kredytu hipotecznego – [...] zł, studia córki – [...] zł, energia i gaz – [...] zł, inne wydatki – od [...] do [...] zł. Jako jedyny majątek skarżąca wymieniła dom wolnostojący o powierzchni [...] m² oraz udział w nieruchomości rolnej o powierzchni [...] m. W wyniku uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że samodzielnie utrzymuje córkę, na którą ma zasądzone alimenty w wysokości [...] zł, jednakże ojciec dziecka uchyla się od ich płacenia. Nadesłała także zeznanie podatkowe o wysokości dochodu za 2007 r., z którego wynika, że w roku tym uzyskała dochód brutto – [...] zł, umowę o kredyt bankowy z listopada 2003 r. na kwotę [...] zł na zakup domu jednorodzinnego oraz wyciągi z rachunku bankowego bieżącego, z których wynika, że na dzień 30 listopada 2008 r. saldo końcowe było ujemne i wynosiło [...],[...] zł, zaś wpływy na rachunek w miesiącach lipiec – listopad 2008 r. kształtowały na poziomie od [...] do [...] zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, zaś pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że prowadzi ona działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód w wysokości [...] zł brutto. Jednocześnie z przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego związanego z tą działalnością wynika, że skala działalności jest duża bowiem miesięczne wpływy za okres lipiec – listopad 2008 r. na rachunek kształtowały się od na poziomie od [...] zł do [...] zł. Wprawdzie saldo końcowe w dniu 30 listopada 2008 r. było ujemne i wynosiło około [...] zł, jednakże potwierdza to jedynie fakt, że skarżąca ze względu na duże wpływy na rachunku posiada wysoki limit debetowy (overdraft), a stan zadłużenia jest spłacany z bieżących wpływów. Nie jest zatem skarżąca osobą ubogą, pozbawioną źródła utrzymania. Zestawiając jednakże wysokość deklarowanego dochodu z koniecznością samodzielnego ponoszenia kosztów utrzymania studiującej córki, spłaty kredytu hipotecznego, którego rata wynosi [...] zł, a nie jak podaje skarżąca [...] zł (co wynika z załączonej umowy o kredyt), wydatków na bieżące utrzymanie oraz uwzględniając wysokość kosztów postępowania do jakich skarżąca jest zobowiązana na obecnym jego etapie (1430 zł tytułem wpisu od skargi) uznano, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł. Biorąc pod uwagę, że skarżąca osiąga stały dochód i odnotowuje duże wpływy na rachunku bankowym uznano, że w sprawie nie zachodzi sytuacja uzasadniająca obciążanie budżetu państwa całością kosztów związanych z własnym udziałem skarżącej w sprawie. Uznano jednocześnie, że będzie ona w stanie wygospodarować wymienioną kwotę na poczet wpisu od skargi, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło