VIII SA/Wa 528/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska- Gwiazda (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. J. i Wspólników spółka jawna [...] z siedzibą w D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - dalej kpa), art. 4, art.11, art. 59 oraz art. 107 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1834 ze zm.), przepisów: 8.1.4.1, 8.1.4.4. załącznika A do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 882) oraz przepisu lp. 3.2 pkt 1 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, po rozpatrzeniu odwołania M. J. i Wspólnicy Spółka jawna [...] z siedziba w O. (dalej skarżący, strona), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] złotych. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 8 grudnia 2016 r. w miejscowości W. na drodze wojewódzkiej nr 160, zatrzymano do kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez J. O., wykonującego krajowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne w imieniu M. J. i Wspólnicy Spółka jawna. Pojazdem przewożono materiał niebezpieczny [...] w ilości [...] kg. Kierowca na polecenie kontrolującego okazał 2 gaśnice o łącznej masie środka gaśniczego 12 kg, oraz jedną gaśnicę o masie środka gaśniczego 2 kg. Podczas oględzin jednej z gaśnic o masie środka gaśniczego 6 kg stwierdzono, iż gaśnica nie posiada wymaganej przepisami umowy ADR plomby potwierdzającej nieużywanie gaśnicy, czytelnej daty badania następnej kontroli lub, odpowiednio, maksymalnego dopuszczalnego okresu użytkowania gaśnicy. Dodatkowo brak było czytelnego wymaganego przepisami oznaczenia proszku gaśniczego dla grupy pożarów 1 A, B i C. Powyższe oznaczało, że kontrolowany pojazd nie został wyposażony w odpowiednie wyposażenie przeciwpożarowe zgodne z umową ADR. Kierowca nie okazał do kontroli wymaganego przepisami 8.1.4. umowy ADR wyposażenia przeciwpożarowego. Wyniki kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Pismem z dnia 8 grudnia 2016 r., WITD zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. W wyjaśnieniach strona wskazała, iż gaśnice były zalegalizowane, jednak w toku eksploatacji samochodu mogło dojść do samoczynnego przetarcia lub zerwania plomby. Strona jako dowód załączyła opinię zakładu konserwacji gaśnic. Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2017 r. nałożono na stronę karę pieniężną w wysokości [...] złotych za niewyposażenie środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane gaśnice lub gaśnice niespełniające warunków określonych odpowiednio w umowie ADR lub ADN. Pismem z dnia 20 lutego 2017 r. strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji podnosząc zarzut naruszenia art. 109 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Uzasadniając powyższy zarzut strona podnosi, że wszystkie gaśnice będące na wyposażeniu skontrolowanego pojazdu były technicznie sprawne. Nieczytelna legenda na jednej z gaśnic nie dyskwalifikuje jej jako gaśnicy sprawnej technicznie. Sprawność gaśnicy potwierdza zakładu konserwacji i napełniania gaśnic w R., którą strona załączyła do odwołania. Skontrolowana gaśnica posiada ważną legalizację do roku 2018 włącznie. Biorąc pod uwagę powyższe w ocenie strony w sprawie winien znaleźć zastosowanie art. 109 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.. Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję WITD z dnia [...] lutego 2017 r. w mocy. W uzasadnieniu wydanej decyzji GITD wskazał, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli drogowej, okazanych przez kierowcę dokumentów przewozowych oraz dokumentacji fotograficznej, że kontrolowaną jednostką transportową składającą się z ciągnika siodłowego oraz naczepy - cysterna (kod cysterny [...]) przewożono towar niebezpieczny UN 1965 MIESZANINA WĘGLOWODOWRÓW, GAZOWYCH, SKROPLONA I.N.O. w łącznej ilości 19 860 kg. Dopuszczalna masa całkowita jednostki transportowej wynosiła 40 ton. Podczas kontroli ujawniono, że pojazd był wyposażony w dwie gaśnice o łącznej masie środka gaśniczego 12 kg oraz jedną gaśnicę o masie środka gaśniczego 2 kg (łącznie 3 gaśnice o łącznej masie środka gaśniczego 14 kg). Oględziny jednej z gaśnic o masie środka gaśniczego 6 kg wykazały, że gaśnica nie posiada plomby wymaganej przepisami Umowy ADR potwierdzającej jej nieużywanie, brak jest ponadto czytelnej daty badania następnej kontroli lub maksymalnego dopuszczalnego użytkowania gaśnicy jak również oznaczenia proszku gaśniczego dla grup pożarów A,B,C. Fakt ten potwierdza załączona dokumentacja fotograficzna. Powyższe, zdaniem organu, oznacza, że kontrolowana jednostka transportowa była wyposażona w gaśnice niespełniające warunków określonych w Umowie ADR. Łączna masa środka gaśniczego gaśnic spełniających wymogi Umowy ADR wynosiła jedynie 8 kg, co stanowi o naruszenie przepisu lp. 3.2. pkt 1 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Brak plomby oraz czytelnej daty badania następnej kontroli lub maksymalnego dopuszczalnego użytkowania gaśnicy oznacza, że gaśnica nie spełnia wymogów Umowy ADR. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości 500 złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że są całkowicie niezasadne. Skarżąca nie kwestionuje braku plomby oraz braku czytelnych oznaczeń na jednej z gaśnic, twierdzi natomiast, że gaśnica była technicznie sprawna. Organ odwoławczy wskazał, że cytowane wyżej przepisy Umowy ADR jednoznacznie nakazują by gaśnice w której jest wyposażona jednostka transportowa były wyposażone w plombę oraz czytelne oznaczeniem wskazującym odpowiednio datę (miesiąc, rok) następnej kontroli lub maksymalny dopuszczalny okres użytkowania. Skontrolowana gaśnica elementów wymaganych przez przepisy Umowy ADR ( tj. plomby oraz daty następnej kontroli) nie posiadała. Ponadto odnosząc się do załączonej do odwołania kopii opinii Autoryzowanego Zakładu Konserwacji i Napełniania Gaśnic organ odwoławczy wyjaśnił, że tego rodzaju opinia wydana kilka dni po kontroli nie dowodzi, że istotnie gaśnica była sprawna zwłaszcza, że z opinii nie wynika, że ww. zakład faktycznie poddał gaśnicę chociażby oględzinom technicznym. Opinia załączona do odwołania ma charakter co najwyżej przypuszczający co do przyczyn braku plomby oraz nieczytelności oznaczeń wskazujących na datę kolejnego badania. Organ odwoławczy podkreślił, że nawet gdyby faktycznie gaśnica byłaby istotnie technicznie sprawna to w dalszym ciągu nie spełniałaby wymogów określonych w Umowie ADR tj. nie posiadała plomby oraz czytelnej daty kontroli lub dopuszczaInego maksymalnego okresu użytkowania gaśnicy. Przepis 8.1.4.4 Umowy ADR jednoznacznie nakłada obowiązek wyposażenia jednostki transportowej w gaśnice wyposażone w plomby oraz stosowne oznakowanie, obowiązek, który w niniejszej sprawie nie został przez przedsiębiorcę wykonany. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, zgodnie, z którym nie nakłada się kary pieniężnej jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec. Na gruncie zasad odpowiedzialności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określonych w przepisie art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych należy – w ocenie organu - przyjąć, iż to na uczestniku spoczywa ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Od wymienionej na wstępie decyzji strona skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 109 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego mającego na celu wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że stwierdzony podczas kontroli drogowej rzekomy brak sprawnej technicznie gaśnicy nie był zgodny z obiektywnie zaistniałym stanem faktycznym. W rzeczywistości w/w pojazd posiadał na wyposażeniu 3 gaśnice, z których wszystkie trzy były sprawne technicznie. Wprawdzie jedna z trzech w/w gaśnic posiadała nieczytelna legendę zawierającą jej opis co oczywiście nie dyskwalifikuje jej jako gaśnicy sprawnej technicznie i w pełni spełniającej wymogi techniczne i prawne przy wykonywaniu transportu drogowego. Ponadto lekkie uszkodzenie plomby jednej z gaśnic nastąpiło samoczynnie podczas wykonywania transportu drogowego - co w tym konkretnym przypadku w całej rozciągłości potwierdza opinia sporządzona przez autoryzowany Zakład Konserwacji i Napełnienia Gaśnic z siedzibą w R. (opinia ta znajduje się w aktach niniejszej sprawy). Nie można zatem przypisać zarówno kierowcy pojazdu, jak i zatrudniającemu go przedsiębiorcy jakiejkolwiek winy lub przyczynienia się do zaistnienia faktów opisanych powyżej, które ponadto w świetle przedstawionych w treści niniejszej skargi argumentów nie stanowią żadnych naruszeń obowiązującego prawa. W tym stanie rzeczy zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję administracyjną winien bezwzględnie zastosować dyspozycję art. 109 ustawy "o przewozie towarów niebezpiecznych" i na jego podstawie umorzyć postępowanie administracyjne zmierzające do nałożenia na skarżącego przedsiębiorcę kary pieniężnej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organy administracji w sposób prawidłowy zaś interpretacja przepisów prawa i sposób ich zastosowania nie budzi zastrzeżeń Sądu. Zgodnie z brzmieniem art. 107 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 227, poz. 1367 ze zm.), uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10.000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ww. ustawy. Kary pieniężne nakłada w drodze decyzji administracyjnej wojewódzki inspektor transportu drogowego. Zgodnie z treścią lp. 3.2.1 załącznika do ww. ustawy, karą pieniężną w wysokości 500 zł jest sankcjonowane niewyposażenie środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w wymagane gaśnice lub gaśnice niespełniające warunków określonych odpowiednio w ADR. W świetle art. 11 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, obowiązki uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określają przepisy ustawy oraz przepisy umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 815). Natomiast przepis art. 59 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych stanowi, że środki transportu przewożące towary niebezpieczne powinny być przystosowane, wyposażone i oznakowane zgodnie z ADR, RID lub ADN, z wyłączeniem pojazdów należących do sił zbrojnych wykonujących krajowy przewóz towarów niebezpiecznych. Zgodnie z przepisem 1.4.1.1. umowy ADR uczestnicy przewozu towarów niebezpiecznych powinni podejmować środki bezpieczeństwa odpowiednie do natury i zakresu dających się przewidzieć zagrożeń, w celu zapobieżenia szkodom i urazom oraz, jeżeli jest to wskazane, w celu zminimalizowania ich skutków. Uczestnicy przewozu powinni, w każdym wypadku, stosować się do odpowiednich wymagań ADR. Stosownie do treści przepisu 1.4.2.2.1. lit. c umowy ADR, odpowiednio do zakresu podanego pod 1.4.1. przewoźnik powinien w szczególności sprawdzić wzrokowo, czy pojazdy i ładunek nie mają oczywistych wad, wycieków lub pęknięć, braków w wyposażeniu. W myśl przepisu 8.1.4.1 załącznika do ww. umowy ADR, jednostka transportowa o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 tony powinna być wyposażona w co najmniej 2 gaśnice przenośne dla grup pożarów A, B i C o minimalnej pojemności proszku gaśniczego w ilości 12 kilogramów, przy czym jedna gaśnica musi mieć pojemność wynoszącą co najmniej 2 kg, a druga pojemność równą co najmniej 6 kg. Stosownie do treści przepisu 8.1.4.4 załącznika do ww. umowy ADR, gaśnice przenośne powinny być zaopatrzone w plombę potwierdzającą, że nie były one używane. Ponadto, powinny być one oznakowane znakiem zgodności z normą uznaną przez właściwą władzę i posiadać napis wskazujący datę następnej kontroli lub maksymalny dopuszczalny okres użytkowania. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w dniu 8 grudnia 2016 r. w miejscowości W. na drodze wojewódzkiej nr [...], zatrzymano do kontroli drogowej zespołu pojazdów, którym przewożono materiał niebezpieczny UN 1965 w ilości 19860 kg. Kierowca na polecenie kontrolującego okazał trzy gaśnice: jedna o pojemności 2 kg dla grupy pożarów A, B i C oraz dwie gaśnice o pojemności 6 kg dla grup pożarów A, B i C. Oględziny jednej z gaśnic o pojemności 6 kg wykazały, że jedna gaśnica 6 kg nie posiada plomby wymaganej przepisami Umowy ADR potwierdzającej jej nieużywanie, brak jest ponadto czytelnej daty badania następnej kontroli lub maksymalnego dopuszczalnego użytkowania gaśnicy, natomiast pozostałe gaśnice o pojemności 2 kg i 6 kg spełniały wszystkie warunki zgodnie z przepisami ADR. Zgodnie z przepisami kontrolowany pojazd powinien posiadać 12 kg środka gaśniczego. Wyniki kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Należy wskazać, że w myśl przepisu 8.1.4,4 załącznika B do umowy ADR, gaśnice przenośne, zgodne z przepisami podanymi pod 8.1.4.1 lub 8.1.4.2, powinny być zaopatrzone w plombę potwierdzającą, że nie były one używane. Sąd stwierdza, że brak takiej plomby powoduje, że gaśnica nie odpowiada warunkom określonym w przepisie 81.4.4 umowy ADR. Należy zgodzić się z organem administracji, że bez znaczenia pozostaje okoliczność czy gaśnica pozbawiona plomby była sprawna czy też nie. Sąd stwierdza, że podstawą do stwierdzenia naruszenia określonego w lp. 3.2 pkt 1 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, jest sam fakt niespełniania przez gaśnice warunków określonych w ADR. Jednocześnie należy wskazać, że słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że w przedmiotowej sprawie nie znajdzie również zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec. Jeżeli nawet do zarwania plomby doszło z przyczyn niezależnych od kierowcy i przewoźnika, to należało zaopatrzyć pojazd w nową gaśnicę spełniającą wymagania przepisów prawa. Prowadzenie przewozu, bez zaopatrzenia pojazdu w odpowiednią liczbę gaśnic spełniających wymagania zawarte w przepisach musiało skutkować nałożeniem kary, której wysokość została określona w załączniku do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Nie można przyjąć, że nawet przypadkowe zerwanie plomby może zwalniać uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych z odpowiedzialności za stan wyposażenia pojazdu. Sąd stwierdza, że dla powstania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędne jest jedynie stwierdzenie, że pojazd nie był wyposażony w odpowiednią liczbę gaśnic spełniających warunki określone w stosownych przepisach. W niniejszej sprawie bezsprzecznie ustalono, że do takiego naruszenia doszło, za co wymierzona została kara pieniężna. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego jak też przepisów postępowania. Sąd stwierdza, że okoliczności sprawy, zostały rzetelnie ustalone w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) orzeczono jak w sentencji.