VIII SA/Wa 529/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi J.P. Ż. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach poddziałania "Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości" oddala skargę. Prezes Agencji Rynku Rolnego (dalej: organ odwoławczy, Prezes ARR) decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej: k.p.a.) w związku z art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 poz. 562, zwana dalej: ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 401 ze zm., zwana dalej: ustawą o ARR), po rozpatrzeniu odwołania J. P. Ż. (dalej: skarżący, wnioskodawca, strona), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. (dalej: organ I instancji, Dyrektor OT ARR) Nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r. o odmowie przyznania wnioskodawcy płatności w ramach poddziałania "Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z tytułu uczestnictwa w krajowym systemie jakości - Integrowana Produkcja Roślin (IP). Powyższa decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 29 lipca 2016 r. (data nadania na poczcie) skarżący złożył w organie I instancji wniosek (zmieniony wnioskiem o płatność nadanym w dniu 19 października 2016 r.) o przyznanie pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z tytułu uczestnictwa w systemie jakości - Integrowana Produkcja Roślin. Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. organ I instancji, działając na podstawie § 9 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r. poz. 1195, zwanego dalej: "rozporządzenie z 6 sierpnia 2015 r.), odmówił przyznania skarżącemu pomocy w ramach poddziałania 3.1 "Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości" PROW 2014-2020. Organ I instancji uznał, że skarżący nie otrzymał decyzji w sprawie przyznania pomocy. Powołał się na wymóg otrzymania decyzji w sprawie przyznania pomocy na okres pierwszych 3 lat uczestnictwa w systemie jakości, warunkujący otrzymywanie wsparcia finansowego w sytuacji składania wniosków o płatność, zawarty w § 9 ust. 8 rozporządzenia z dnia 6 sierpnia 2015 r. w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy albo w którym składa wniosek o przyznanie pomocy. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący, zarzucając naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania: art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisów rozporządzenia z 6 sierpnia 2015 r., tj.: § 11 ust. 2 i § 12 ust. 3-6. Organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Prezes ARR wskazał na przepisy § 3 pkt 8, § 9 ust. 8 i § 12 ust. 1 rozporządzenia z 6 sierpnia 2015 r. i podniósł, że przyznanie płatności wnioskodawcy powinno wynikać z uprzednio pozytywnego wniosku o przyznanie pomocy. W dniu [...] czerwca 2016 r. Dyrektor OT ARR wydał w stosunku do strony decyzję Nr [...] o odmowie przyznania pomocy, ponieważ wobec skarżącego nie została przyznana jednolita płatność obszarowa w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy, albo w którym składa wniosek o przyznanie pomocy, będąca wymogiem określonym w § 3 pkt 8 rozporządzenia z 6 sierpnia 2015 r. Ponadto z analizy dokumentacji wynika, że numer identyfikacyjny producenta rolnego podany we wniosku o przyznanie pomocy wskazuje, że jednolita płatność obszarowa została przyznana żonie skarżącego. Decyzja z [...] czerwca 2016 r. została zaskarżona odwołaniem do Prezesa ARR, który w dniu [...] sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Od decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2016 r. skarżący wniósł do WSA w Warszawie skargę. Prezes ARR dalej wskazał, że skarżący może otrzymać wsparcie finansowe jedynie wtedy, gdy otrzyma decyzję w sprawie przyznania pomocy na okres pierwszych trzech lat uczestnictwa w systemie jakości i będzie składał wnioski o płatność w terminie, o którym mowa w § 12 ust 1, zgodnie z § 9 ust. 8 rozporządzenia z 6 sierpnia 2015 r. W związku z tym, że strona nie otrzymała decyzji o przyznaniu pomocy, to nie został spełniony wymóg z § 9 ust. 8 ww. rozporządzenia, tym samym nie nabyła uprawnienia do składania wniosków o płatność. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy podniósł, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest jedynie integralną częścią decyzji i samo w sobie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem nie pozostaje w sprzeczności z sentencją decyzji, a więc nie może być uznane za wadliwe lub niewłaściwe. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor OT ARR zawarł wyjaśnienie rozstrzygnięcia oraz zastosowanej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, które stanowiły podstawę odmowy przyznania płatności. Natomiast wnioskodawca, składając wniosek o płatność w sytuacji, gdy nie otrzymał decyzji w sprawie przyznania pomocy na okres pierwszych 3 lat uczestnictwa w systemie, z naruszeniem podstawowego wymogu uzyskania płatności, nie może oczekiwać od organu rozważenia w uzasadnieniu decyzji okoliczności przemawiających za przyznaniem płatności, gdy takie okoliczności nie wystąpiły, a ponadto byłoby to sprzeczne z przepisami prawa materialnego, mającymi zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 11 ust. 2 i § 12 ust. 3-6 rozporządzenia z 6 sierpnia 2015 r. organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji przyznaje płatność za dany okres pomocy w drodze decyzji administracyjnej na wniosek o płatność. Wnioskodawca może więc otrzymać wsparcie finansowe jedynie wtedy, gdy otrzyma decyzję w sprawie przyznania pomocy na okres pierwszych 3 lat uczestnictwa w systemie jakości i będzie składał wnioski o płatność w terminie, o którym mowa w § 12 ust. 1, zgodnie z § 9 ust. 8 ww. rozporządzenia. Termin określony w § 11 ust. 2 rozporządzenia z 6 sierpnia 2015 r. dotyczy wydania decyzji za dany okres pomocy w terminie 60 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku o płatność spełniającego wymagania, o których mowa w § 12 ust. 3-6. Z terminem tym związany jest termin określony w § 11 ust. 3 rozporządzenia z 6 sierpnia 2015 r. na wypłatę pomocy za dany okres pomocy, która następuje w terminie 60 dni od dnia, w którym decyzja określona stała się ostateczna. W przedmiotowej sprawie takie związanie terminów nie wystąpiło, gdyż została wydana decyzja o odmowie przyznania płatności. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Autor skargi zarzucił naruszenie: I. przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie faktów uznanych przez organ za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz niewskazanie przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; II. przepisów prawa materialnego, tj.: 1) § 9 ust. 2 w zw. z § 3 pkt 8 rozporządzenia z 6 sierpnia 2015 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a polegające na błędnym uznaniu braku przesłanek do udzielenia pomocy finansowej; 2) art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że skarżący nie może posługiwać się numerem indentyfikacyjnym nadanym na nazwisko żony M. M. W. –Ż.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W ocenie Sądu, skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Uregulowania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (dalej: PROW) na lata 2014-2020 w ramach poddziałania 3.1 "Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości" wiążą się z ponoszeniem dodatkowych kosztów, wynikających z potrzeby wprowadzenia niezbędnych zmian w gospodarstwie oraz poddaniu go niezbędnym kontrolom, zgodnie z określonymi standardami systemu. Wsparcie ma charakter motywacyjny i ma na celu ułatwienie prowadzenia produkcji w nowych warunkach, wymaganych przez określony system jakości. Pomoc ta ma formę refundacji w okresie 3 lat od przystąpienia do systemu jakości. Jednak uczestnik programu musi spełniać warunki wypłaty takiej pomocy, określone w przepisach rozporządzenia z 6 sierpnia 2015 r. Zgodnie z treścią § 9 ust. 8 tego rozporządzenia, po otrzymaniu decyzji w sprawie przyznania pomocy na okres pierwszych 3 lat uczestnictwa w systemie jakości, wnioskodawca może otrzymać wsparcie finansowe, pod warunkiem składania wniosków o płatność, w terminie określonym w § 12 ust. 1, po każdym roku uczestnictwa w systemie jakości. Skarżący otrzymał decyzję o odmowie przyznania pomocy (decyzja ostateczna Prezesa ARR z [...] sierpnia 2017 r., skontrolowana przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie VIII SA/Wa 863/16, w którym Sąd oddalił skargę skarżącego). Sąd potwierdził stanowisko organów orzekających w sprawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., że skarżący nie nabył prawa do przyznania pomocy, gdyż nie spełniał wymogów określonych w § 3 pkt 8 rozporządzenia z 6 sierpnia 2015 r. Z treści ww. przepisu wynika, że pomoc jest przyznawana rolnikowi aktywnemu zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz.UE.L.347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm., zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 1307/2013"), któremu została przyznana jednolita płatność obszarowa w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok: a) poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy albo b) w którym składa wniosek o przyznanie pomocy, jeżeli termin określony w § 5 ust. 2 rozpoczyna się po otrzymaniu tej płatności - oraz złoży oświadczenie, że będzie ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za kolejne lata, w których zostanie objęty pomocą. Mając na uwadze powyższą regulację, wymogiem jest, aby wnioskodawcą o przyznanie pomocy w ramach ww. poddziałania 3.1 był rolnik, któremu została przyznana jednolita płatność obszarowa w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy, albo w którym składa wniosek o przyznanie pomocy, jeżeli termin określony w § 5 ust. 2, tj. termin składania wniosków o przyznanie pomocy, rozpoczyna się po otrzymaniu tej płatności oraz złoży oświadczenie, że będzie ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za kolejne lata, w których zostanie objęty pomocą. Skarżącemu nie została przyznana jednolita płatność obszarowa w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy albo w którym składa wniosek o przyznanie pomocy. Brak spełnienia przesłanek do przyznania pomocy określonych w § 3 pkt 8 rozporządzenia z 6 sierpnia 2015 r. skutkuje odmową przyznania pomocy, zgodnie z § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 2017 r., VIII SA/Wa 863/16). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że powyższą płatność otrzymała żona skarżącego, której numerem identyfikacyjnym [...] skarżący posłużył się w przedmiotowym wniosku o przyznanie płatności (podobnie jak we wniosku z dnia 29 stycznia 2016 r.). Skarżący otrzymał swój odrębny numer identyfikacyjny [...], nadany mu przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w dniu [...] grudnia 2010 r. (strona 4 odpowiedzi na skargę). W przedmiotowej sprawie Sąd podziela ustalenia zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie VIII SA/Wa 863/16, że skarżący (wbrew stanowisku zawartemu w skardze) nie może przy składaniu wniosku o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 3.1 "Wsparcie na przystępowanie do systemów jakości" - Integrowana Produkcja Roślin posługiwać się numerem identyfikacyjnym żony. W tym miejscu należy przytoczyć treść przepisu art. 12 ust. 4 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2015 r. poz. 807, ze zm., zwana dalej: ustawą o systemie ewidencji producentów), zgodnie z którym w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się: 1) jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę; 2) odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt 1, jeżeli wnioskodawca prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą. Nadanie jednego numeru oznacza, iż w przypadku, gdy małżonkowie są współposiadaczami gospodarstwa rolnego nie mogą uzyskać odrębnych numerów identyfikacyjnych, które mogą być nadawane w przypadku samodzielnych odrębnych gospodarstw rolnych stanowiących zorganizowaną całość gospodarczą. Taką wykładnię przepisu art. 12 ust. 4 ustawy o systemie ewidencji producentów potwierdza regulacja zawarta w przepisie art. 12 ust. 2 oraz art. 13 ust. 4 tej ustawy, która stanowi, iż podmioty wpisane do ewidencji producentów w kontaktach z ARiMR zobowiązane są do posługiwania się numerem identyfikacyjnym, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego. W świetle powyższego za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. § 9 ust. 2 w związku z § 3 pkt 8 rozporządzenia z 6 sierpnia 2015 r. oraz art. 12 ust. 4 ustawy o systemie ewidencji producentów przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Rację mają organy, że skarżący nie spełnił wymogów do przyznania przedmiotowej pomocy, co potwierdził dodatkowo WSA w wyroku w sprawie VIII SA/Wa 863/16, który rozpoznawał tożsame zarzuty skarżącego, ale dotyczące wniosku z wcześniejszej daty. Z kolei odnosząc się do naruszenia przepisu postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a. Sąd również ten zarzut uznał za niezasadny. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, które spełnia wymogi powyższego przepisu. Organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania oraz wyjaśnił wątpliwości co do treści rozstrzygnięcia organu I instancji. Uzasadnienie kontrolowanej decyzji zawiera logiczne wytłumaczenie przyczyn, dlaczego organy nie przyznały skarżącemu wnioskowanej płatności i jakie przepisy prawa o tym zdecydowały. W konsekwencji skargę, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. Na marginesie należy dodać, że na podstawie art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich zadania agencji płatniczej w zakresie wsparcia na przystępowanie do systemów jakości realizuje jako zadanie delegowane Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Ustawa z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. 2017 r., poz. 623) weszła w życie z dniem 1 września 2017 r. (art. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, Dz.U. 2017 r., poz. 624).