VIII SA/Wa 529/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ewa Pecelt po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2018 r, nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy We wniosku o przyznanie prawa pomocy J. W. (dalej: "skarżący") podał, że jest aktualnie osoba bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie jest właścicielem żadnej nieruchomości, nieruchomości rolnej, cennych ruchomości, czy też nie posiada papierów wartościowych. Z uwagi na stan zdrowia wymaga stałej rehabilitacji przez co nie może podjąć pracy. Pismem z dnia 31 lipca 2018 r. zobowiązano skarżącego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", do uzupełnienia wniosku, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, poprzez m.in. złożenie wyciągów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, lokat i innych instrumentów finansowych wraz z historią dokonanych na nich operacji za ostatnie trzy miesięcy, złożenie zeznania podatkowego za rok 2016 i 2017 ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, wskazania z czego wnioskodawca zamierza pokryć koszty związane z ustanowieniem adwokata do prowadzenia niniejszej sprawy, wskazanie wszystkich rzeczy ruchomych o wartości ponad [...] zł ([...]) np. samochody, maszyny rolnicze itp., wskazanie i udokumentowanie wydatków na bieżące utrzymanie (faktury za czynsz, energię, gaz itp.), wskazanie, czy w związku z trudna sytuacją materialna skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej, wskazanie źródeł dochodu, z którego regularnie są uiszczane alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie na rzecz A. W.. W odpowiedzi, pismem z 10 sierpnia 2018 r. skarżący wskazał, że nie posiada rachunków bankowych, nie posiada ruchomości o wartości powyżej [...] zł, skarżący mieszka z matką, która pokrywa wszelkie koszty utrzymania mieszkania. W związku z powyższym kolejnym pismem z dnia 14 sierpnia 2018 r. ponownie wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień, w tym: wskazania z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje (kto pokrywa jego osobiste wydatki?), złożenie wyciągów ze wszystkich posiadanych przez matkę wnioskodawcy rachunków bankowych, lokat i innych instrumentów finansowych wraz z historią dokonanych na nich operacji za ostatnie trzy miesięcy, wskazanie wysokości uzyskiwanego dochodu przez matkę skarżącego (odcinek emerytury), wskazania z czego wnioskodawca zamierza pokryć koszty związane z ustanowionym adwokatem do prowadzenia niniejszej sprawy, wskazanie wszystkich posiadanych przez matkę skarżącego rzeczy ruchomych o wartości ponad 3.000 zł np. samochody, maszyny rolnicze itp., wskazanie i udokumentowanie wydatków ponoszonych przez matkę skarżącego na bieżące utrzymanie (faktury za czynsz, energię, gaz itp.). W odpowiedzi podała, że otrzymuje pomoc od matki i siostry, nie ma dostępu do konta bankowego matki, która według oświadczenia otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy przysługuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przy czym sformułowanie "gdy wykaże" oznacza, że ciężar dowodu spoczywa na stronie występującej z takim wnioskiem natomiast do referendarza sądowego bądź Sądu należy ocena wykazanych okoliczności. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozpoznając wniosek należy, co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącą uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, iż pozbawiony jest możliwości ponoszenia kosztów wpisu sądowego od skargi. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy, uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych). Nie wykazał ona bowiem w sposób przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Mianowicie w ocenie referendarza sądowego skarżący przedstawiając swoją sytuację finansową ograniczył się jedynie do przywołania takich okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że ta jest trudna (brak dochodu, status bezrobotnego). Pominęła natomiast istotne informacje dotyczące stanu konta matki, jej dochodu (odcinek emerytury), ponoszonych kosztów (faktury, przelewy), wysokości otrzymywanej pomocy od matki i siostry, informacji, kto i w jakiej wysokości pokrywa jego osobiste wydatki, kto i w jakiej wysokości pokrył koszty opłacenia profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego w sprawie, kto uiszcza regularnie alimenty na syna skarżącego w wysokości [...] zł miesięcznie. W tych okolicznościach uznać należy, że sam fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej oraz zły stan zdrowia nie przesądzają o zasadności złożonego wniosku, skarżący bowiem nie wykazała ponad wszelką wątpliwość, iż nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych, które w tym momencie stanowi wpis od skargi w wysokości 200 zł. Z uwagi na powyższe na podstawie powołanych przepisów oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.