VIII SA/Wa 531/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem z dnia [...] listopada 2008r. złożonym na urzędowym formularzu K.B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wobec tego, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wykazał żadnych okoliczności wskazujących na jego sytuację finansową pismem z dnia [...] stycznia 2009r. został zobowiązany do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez nadesłanie zeznań podatkowych za okres 2006r. i 2007r., zaświadczenia o wysokości aktualnie osiąganego dochodu ewentualnie zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, wskazania wszystkich źródeł utrzymania, wskazania osób wspólnie zamieszkujących, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, wskazania tytułu do nieruchomości na terenie której zamieszkuje, wysokości bieżących kosztów utrzymania oraz wysokości wynagrodzenia ustanowionego w sprawie pełnomocnika. W odpowiedzi skarżący oświadczył, iż od kwietnia 2006r. nie prowadzi działalności gospodarczej i od tej daty nie osiąga żadnych dochodów, nigdzie nie pracuje, nie jest także zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Oświadczył, że aktualnie pozostaje na utrzymaniu rodziny, nie posiada żadnych rachunków bankowych ani lokat, nie ma nikogo na utrzymaniu, zaś właścicielem nieruchomości, na terenie której zamieszkuje jest jego siostra. Wskazał także, iż za obsługę prawną zapłacił [...] złotych. Do nadesłanego pisma K.B. dołączył zeznanie podatkowe za rok 2006, z którego wynika, że w roku tym osiągnął przychód w wysokości [...] złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a ) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, ze nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy, i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozpatrując wniosek o prawo pomocy należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Dlatego tez każda osoba wszczynająca postępowanie, bądź żądająca od Sądu podejmowania określonych czynności powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. Jak wynika z treści powołanego przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. dopiero, gdy środki którymi dysponuje wnioskodawca okażą się niewystarczające można wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta co do zasady jest stosowana wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Za istotną okoliczność uzasadniającą przyznanie prawa pomocy wnioskodawca uznał fakt, iż nie osiąga żadnego dochodu. Nie dowiódł jednak, że nie dysponuje żadnym majątkiem i nie ma możliwości zgromadzenia środków finansowych. Z akt sprawy wynika, że prowadzona przez wnioskodawcę do 2006r. pozarolnicza działalność gospodarcza w zakresie między innymi handlu paliwami płynnymi, olejem opałowym i gazem przynosiła znaczne przychody ( [...] złotych w 2006r. ). Tym bardziej budzi wątpliwość oświadczenie wnioskodawcy, że od kwietnia 2006r. nie osiąga żadnych dochodów, pozostając na utrzymaniu rodziny, której sytuacji finansowej nie udokumentował. Wątpliwości co do oświadczeń, iż od 2006r. pozostaje bez pracy budzi także fakt, iż nie jest on nawet zarejestrowany jako bezrobotny. Poza kolokwialnym sformułowaniem dotyczącym ogólnie trudnej sytuacji kryzysu nie wyjaśnił z jakich względów nie podjął innego zatrudnienia – pracy stałej lub dorywczej. Nie udowodnił także podnoszonych argumentów o złym stanie zdrowia, ewentualnym sposobie podjętego leczenia oraz formie finansowania terapii. Wobec powyższego uznać należy, że skarżący nie udowodnił, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej , która uzasadniałaby pozytywne rozpoznanie jego wniosku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.