VIII SA/Wa 531/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ewa Pecelt po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata M. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Z treści wniosku wynika, że skarżący przebywa aktualnie w Strzeżonym Ośrodku dla Uchodźców w [...], nie posiada żadnych środków finansowych. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Zatem wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu referendarza lub sądu rozpoznającego wniosek. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego uznać należy, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jako osoba przebywająca nielegalnie na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, a dodatkowo przebywająca w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców nie ma wnioskodawca możliwości zarobkowych, co w chwili orzekania o przyznaniu prawa pomocy uzasadnia zastosowanie tej instytucji poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.