VIII SA/Wa 534/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-08-13

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, należy uwzględnić jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, biorąc pod uwagę jej sytuację majątkową i fakt wspólnego zamieszkiwania z dorosłym, zdolnym do pracy synem?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika został odmówiony, ponieważ mimo korzystania przez stronę z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, jej sytuacja majątkowa nie uzasadniała przyznania pomocy w tej części. Sąd uznał, że skarżący, utrzymując się z gospodarstwa rolnego i mieszkając z dorosłym, zdolnym do pracy synem, powinien był wygospodarować środki na ustanowienie pełnomocnika.
Stan faktyczny
Strona M. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżący utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego wraz z bezrobotnym synem. Sąd uznał, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia pełnomocnika ze względu na sytuację majątkową.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M Z o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M Z na decyzję Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy M Z wyjaśnił, że wspólnie z bezrobotnym synem, który "czyni starania o złożeniu własnego gospodarstwa rolnego" utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego – [...] ha, z którego miesięczny dochód określił na kwotę ok. [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: uzasadniony. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wtedy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a.). Nadmienić również należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarga dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skoro więc skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie rozpoznawano w tej części wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dokonując natomiast oceny sytuacji majątkowej pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uznano, że nie uzasadnia ona uwzględnienia wniosku. Skarżący utrzymuje się wprawdzie z niewielkiego gospodarstwa rolnego, jednak jak oświadczył wspólnie z nim zamieszkuje dorosły syn, który nie legitymuje się statusem osoby bezrobotnej, nie jest osobą niepełnosprawną ani schorowaną. Z tej przyczyny nie sposób przyjąć, że skarżący ma obowiązek utrzymywania syna, który nie podejmuje choćby pracy dorywczej, czy sezonowej. W związku z tym uznano, że skoro skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie to winien wygospodarować środki niezbędne do ustanowienia pełnomocnika jeżeli uzna jego udział w sprawie za konieczny. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło