VIII SA/Wa 534/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na decyzję Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: 1. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, M. Z. (dalej: "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z [...] maja 2015 r. Uzasadniając wniosek wskazał, że wspólnie z bezrobotnym synem utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego ([...] ha), z którego uzyskuje miesięczny dochód w kwocie ok. [...] zł. Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a.") skarżący wyjaśnił, że syn "czyni starania o założenie własnego gospodarstwa". Wskazał, że w 2014 r. otrzymał dopłaty unijne ([...] zł). Dodał, że z powodu suszy dochody w gospodarstwie ulegną pomniejszeniu. Skarżący nie załączył zaświadczenia o posiadaniu przez syna statusu osoby bezrobotnej, jak również nie wyjaśnił jakie obiektywne przeszkody w chwili obecnej uniemożliwiają synowi podjęcie jakiejkolwiek pracy (stałej, sezonowej lub dorywczej). Nie załączył też żądanych wyciągów z rachunków bankowych. Wyjaśnił, że na koncie brak jest środków finansowych. Nałożony przez Sąd obowiązek wypełnił zatem jedynie w części. Postanowieniem z 13 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] sierpnia 2015 r. skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Powtórzył okoliczności wskazane uprzednio we wniosku. Podkreślił, że z powodu sytuacji materialnej oraz z uwagi na zawiłość sprawy zasadne jest przyznanie mu pełnomocnika z urzędu. Dodał, że tutejszy Sąd, w innych sprawach pozytywnie załatwiał składane przez niego wnioski w tym zakresie. Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, stosownie do treści art. 246 u.p.p.s.a. następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wtedy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 u.p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 249 a u.p.p.s.a. dodanego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658; dalej "ustawa zmieniająca"), jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Zgodnie z treścią art. 2 ustawy zmieniającej przepisy ustawy u.p.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez pkt 66 ustawy zmieniającej, stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. Czyli mają one zastosowanie również w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga, że skarżący w realiach rozpoznawanej sprawy, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) u.p.p.s.a. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uznał zatem, że rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne i w tej części podlegało umorzeniu. Sąd rozpoznał natomiast wniosek w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Zgodnie z treścią art. 255 u.p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazał on bowiem, pomimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem Sądu, niezastosowanie się do wezwania wystosowanego do skarżącego w trybie powołanego wyżej przepisu art. 255 u.p.p.s.a. powoduje, że materiał dowodowy jest niekompletny. Wątpliwości co do oświadczeń skarżącego pozostały niewyjaśnione. Zauważyć należy, że skarżący posiada stały dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Otrzymuje również z tego tytułu dopłaty unijne (w 2014 r. w kwocie [...] zł). Nie wyjaśnił, z jakich przyczyn syn nie może partycypować w kosztach utrzymania ich dwuosobowego gospodarstwa domowego. Dodać należy, że skarżący składając wnioski o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, także w roku 2014 (zob. postanowienia WSA w Warszawie: z 4 lutego 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1256/14; z 2 października 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 970/14; z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt VIII SA/Wa 184/14; dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.) stale powołuje się na ww. okoliczność. Przy czym zobowiązany do wskazania obiektywnych przyczyn uniemożliwiających podjęcie przez syna jakiejkolwiek pracy, konsekwentnie nie udziela odpowiedzi. Także w niniejszym postępowaniu tej okoliczności nie wyjaśnił. Dlatego zdaniem Sądu brak jest podstaw do wniosku, że skarżący nie posiada możliwości poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 255 u.p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. W pkt 2 orzekł zaś na podstawie art. 249a u.p.p.s.a.