VIII SA/Wa 538/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-08

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, która wykaże, iż nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca wykazał, że jego dochód, mimo że stały, jest niewystarczający do pokrycia niezbędnych wydatków, w tym wysokich kosztów leczenia, co uzasadnia przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z emerytury, jest osobą schorowaną, ponosi wysokie koszty leczenia i opieki, a jego dochód pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 8 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla M. F. zam. Z. [...], ul. K. [...] We wniosku o przyznanie prawa pomocy M. F. podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto (w załączeniu decyzja o waloryzacji emerytury). Skarżący wyjaśnił, że jest osobą schorowaną, posiada orzeczenie o całkowitej, trwałej niezdolności do pracy i w związku z tym znaczną część dochodu ok. [...] zł przeznacza na leki. Dodatkowo korzysta z pomocy "opiekunki", którą opłaca samodzielnie – [...] zł miesięcznie, gdyż nie przyznano mu dodatku opiekuńczego mimo tak wielu schorzeń. Poza tym na bieżące wydatki składają się według oświadczenia: opłata za mieszkanie komunalne [...] zł, opał na zimę [...] zł, telefon ok. [...] zł, energia elektryczna [...] zł. Do wniosku skarżący załączył faktury za leki za miesiąc lipiec i sierpień na kwotę [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych uznać należy, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący posiada wprawdzie stały dochód jednakże w zestawieniu z koniecznymi wydatkami jakie ponosi miesięcznie, zwłaszcza wysokich kosztów leczenia, dochód ten pozwala na zaspokojenie wyłącznie podstawowych potrzeb życiowych. W związku z tym uznano, że skarżący nie może poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów własnego utrzymania. Spełnione zatem zostały przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z wyżej wymienionych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło