VIII SA/Wa 539/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi M. W. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego( dalej jako [...]WINB lub organ odwoławczy) działając na podstawie art.138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( DZ.U z 2016 roku, poz. 23, dalej jako k.p.a.) oraz art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane( DZ.U z 2016 roku, poz. 290, dalej jako ustawa prawo budowlane), po rozpatrzeniu odwołania M. i M. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.( dalej jako PINB) nr [...] z dnia [...]lutego 2016 roku stwierdzającej, że żądanie M. W. dotyczące likwidacji uciążliwych okapów obróbek blacharskich powodujących kierowanie wód opadowych na posesję przy ul. G. [...] w Z. jest bezzasadne, z powodu braku przesłanek – uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i umorzył postępowanie w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem obróbek blacharskich balkonu i ściany budynku mieszkalnego usytuowanego na działce położonej przy ul. G. [...] w Z. oraz skierowaniem wody opadowej na teren nieruchomości sąsiedniej. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wpłynął wniosek M. W. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem obróbek blacharskich balkonu i ściany budynku mieszkalnego przy ul. G. [...] w Z. oraz skierowaniem wody opadowej na teren sąsiedniej nieruchomości przez S. P.. W trakcie oględzin w dniu [...] stycznia 2015 roku ustalono, iż w grudniu 2015 roku S. P. wykonał roboty budowlane polegające na zrealizowaniu obróbki blacharskiej krawędzi bocznej balkonu na długości [...] cm od strony granicy działki sąsiedniej oraz obróbkę na wierzchu ściany na długości [...] m znajdującej się przy granicy działki należącej do M. i M. W.. Obróbki zostały ze sobą połączone. Od strony działki sąsiedniej obróbka posiada nosek o szerokości [...] cm zapobiegający spływaniu wód opadowych. Okap obróbki o szerokości [...] cm od strony nieruchomości M. i M. W. nie odprowadza wody, a woda spada z niego na metalowy płot znajdujący się pomiędzy betonowym ogrodzeniem znajdującym się pomiędzy posesjami W. i P.. Wykonane obróbki zdaniem organu odpowiadają sztuce budowlanej, a ich wykonanie nie jest objęte reglamentacją prawa budowlanego. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2016 roku PINB w Z. orzekł, że żądanie M. W. dotyczące likwidacji uciążliwych okapów obróbek blacharskich powodujących kierowanie wód opadowych na posesję przy ul. G. [...] w Z. jest bezzasadne. Odwołanie od decyzji złożyli M. i M. W.. Organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a. zlecił PINB w Z. uzupełnienie postępowania wyjaśniającego poprzez przeprowadzenie dodatkowych oględzin . Na podstawie oględzin z dnia [...] maja 2016 roku ustalono, że balkon i ściana budynku są częściami budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej wybudowanego w połowie lat [...] –tych XX wieku, z tym, że ściana przy granicy działki jest częścią zadaszenia drzwi wejściowych na elewacji północnej. Zadaszenie wraz ze ścianą zostało wykonane na podstawie decyzji Starosty Z. z 2011 roku. Budynki mieszkalne jednorodzinne obu stron postępowania stykają się ścianami szczytowymi od fundamentu po dach. Na elewacji północnej budynku mieszkalnego należącego do H. i S. P. od strony granicy budynku działki sąsiedniej znajduje się płyta balkonowa między stropem parteru a podłogą pierwszej kondygnacji. W tym miejscu znajduje się wnęka z drzwiami i oknem do pokoju budynku mieszkalnego P.. Płyta balkonowa betonowa jest wysunięta poza lico ściany na długości [...] cm. Ściana budynku mieszkalnego P. od strony północnej jest wysunięta w stosunku do ściany budynku W. o [...] cm. Płyta balkonowa od strony działki sąsiedniej jest obłożona( krawędź boczna) blachą z kapinosem stojącym i bocznym o występie [...]cm. Tak ukształtowana obróbka zapobiega spływaniu wód opadowych z płyty balkonu na działkę sąsiednią. Dalej za płytą balkonu wzdłuż granicy działki znajduje się mur z gazobetonu o długości [...]cm i wysokości [...] cm będący częścią zadaszenia drzwi wejściowych. Wierzch muru pokryty jest obróbką blacharską, która posiada od strony sąsiada nosek stojący o wysokości około [...] cm zapobiegający spływowi wód z obróbki na działkę sąsiednią. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie mamy do czynienia z robotami budowlanymi polegającymi na wykonaniu obróbek blacharskich balkonu i ściany budynku mieszkalnego. W świetle przepisów ustawy prawo budowlane wykonanie przedmiotowych robót nie jest budową obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 49 b. Ponadto obróbki blacharskie zostały wykonane starannie, zgodnie ze sztuką budowlaną i przyjętą technologią, w sposób jak najdalej ograniczający spadek wody na działkę sąsiednią. Działania inwestora nie były nakierowane na zmianę spływu wód, a jedynie na zabezpieczeniu elementów budynku przed zawilgoceniem. Organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do rozstrzygania kwestii naruszenia granic prawa własności, gdyż tego rodzaju sprawami zajmują się sądy powszechne. Następnie organ odwoławczy stwierdził, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art.105 § 1 k.p.a. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie organu w niniejszej sprawie ustalony stan faktyczny nie wypełnia dyspozycji art. 50 ust.1 ustawy prawo budowlane, stąd brak jest podstaw do kontynuowania postępowania. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła M. W.. W skardze zarzuciła naruszenie art. 7, art.8, art. 75 §1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazywała na wadliwość ustaleń faktycznych w sprawie, które poczyniły organy nadzoru budowlanego. Zwracała uwagę, że organ był informowany, iż S. P. dokonał obróbki balkonu i ściany usytuowanej w ostrej granicy. Zauważała, że w związku z tym wykonane obróbki blacharskie, w tym wykonane kapinosy, czy też okap balkonu znajdują się na posesji skarżącej, co narusza jej prawo własności. Poza tym spadająca woda z obróbki niszczy ich płot, jak również skierowana jest na ich budynek mieszkalny. Uważa, że organy nadzoru powołane do zapobiegania takim sytuacjom nie przestrzegają przepisów prawa, prawa własności i tylko przyczyniają się do niszczenia mienia, konfliktów sąsiedzkich i zmiany granic. Wskazywała, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód organ winien dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nadto w uzasadnieniu decyzji organ winien wskazać, które fakty uznaje za udowodnione, dowody na których oparł swoje rozstrzygniecie i dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności( art. 107 § 3 k.p.a). Podnosiła, że organ nie zgromadził całego potrzebnego materiału w sprawie, między innymi nie zażądał podstawowego projektu budowlanego, celem ustalenia czy i kiedy został wybudowany balkon. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy( por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, syg. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji pod kątem powyższego kryterium wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż akt ten odpowiada prawu. Skargą objęto decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję organu I instancji i umarzyła postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem obróbek blacharskich ściany i balkonu budynku mieszkalnego w Z. przy ul. G. [...]. Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu ww. przepisu, może wynikać z przyczyn podmiotowych (np. brak przymiotu strony osoby) lub przedmiotowych (w istniejącym stanie faktycznym i prawnym nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty). W niniejszej sprawie organy obu instancji stanęły na stanowisku, że brak jest przedmiotu postępowania, gdyż w okolicznościach faktycznych sprawa nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji. W ocenie Sądu, analiza akt administracyjnych w kontekście uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że z takim stanowiskiem należy się zgodzić. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza bowiem ustalenia organów, że wykonane roboty budowlane w postaci obróbek blacharskich ściany i balkonu budynku mieszkalnego nie wymagały zgłoszenia do organu architektoniczno – budowlanego. Istotą postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust.1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – prawo budowlane, a także art. 51 ust.7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 ( uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 roku, syg. akt II OPS 1/16). Tak więc kierując się wyżej powołaną uchwałą należy zauważyć, iż postępowaniem naprawczym mogły być objęte wykonane roboty budowalne, które co prawda nie wymagały ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, ale zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, bądź w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, iż przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie naruszają innych przepisów regulujących wykonywanie takich robót. Chodzi tu między innymi o przepisy techniczno – budowlane i przepisy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Faktycznie wykonane roboty budowlane w postaci obróbek blacharskich i przyjęte tam rozwiązania nie zmierzały do skierowania wody opadowej na teren nieruchomości skarżącej, a zabezpieczenia obiektu przed zawilgoceniem. Zdaniem Sądu nie ma racji skarżąca, iż organ nadzoru budowlanego winien ustalać i przesądzać o przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami budynkowymi. Ewentualne wykorzystanie do celów budowlanych cudzej nieruchomości może rodzić tylko roszczenia właściciela do inwestora o charakterze cywilnoprawnym, które mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi( por. wyroki NSA z 10 maja 2012 roku, syg. akt II OSK 310/11). Wskazać również trzeba, że skoro w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązki określone w przepisach art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane tj. nakazania zaniechania dalszych robót budowlanych, bądź nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, to za prawidłowe – co do zasady – należy uznać stanowisko organów administracji obu instancji, które stwierdziły, że uzasadnia to w niniejszej sprawie umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Podkreślić również należy, że nawet gdyby uznać, że właściwszą formą zakończenia postępowania w sprawie niniejszej byłaby decyzja merytoryczna odmawiająca wydania określonego rozstrzygnięcia z powodu braku podstaw prawnych, to decyzje organów obu instancji nie byłyby obarczone wadą stanowiącą naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skutki prawne wydania decyzji odmownej w takim przypadku oraz decyzji umarzającej postępowanie są bowiem w istocie tożsame (por. A. Gliniecki w: A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2014, s. 688 wraz z powołanym orzecznictwem). Niezasadne okazały się także zarzuty dotyczące niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, czy też niezebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie oraz dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ odwoławczy zlecił przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w postaci oględzin przedmiotowej nieruchomości gdzie zostały wykonane przedmiotowe roboty, celem pełnej oceny. Zdaniem Sądu, nie można też zarzucić organom naruszenia zasady zaufania (art. 8 K.p.a.), wskutek zdaniem skarżącego stronniczego rozstrzygnięcia sprawy. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.