VIII SA/Wa 541/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 14 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Komisarza Wyborczego w R. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2016 roku Komisarz Wyborczy w R. na podstawie art. 383 § 1 pkt 2 i 2a i art. 384 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku Kodeks wyborczy (DZ.U z 2011 roku, poz. 112 ze zm. dalej jako kodeks wyborczy) stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Powiatu G. M. F. D. w okręgu wyborczym nr [...], z listy nr [...]–[...] wskutek utraty prawa wybieralności. Skargę na postanowienie Komisarza Wyborczego nr [...] z dnia [...] listopada 2016 roku do sądu administracyjnego wniósł M. D.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucał naruszenie: 1) art. 383 § 1 pkt 2 i 2a w związku z art. 11 § 2 kodeksu wyborczego poprzez stwierdzenie przez Komisarza Wyborczego wygaśnięcia mandatu podczas gdy przedmiotowy wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] listopada 2016 roku w sprawie [...] podlega jeszcze zaskarżeniu w drodze skargi kasacyjnej, która zostanie złożona w ustawowym terminie, nadto orzeczona wobec skarżącego kara pozbawienia wolności jest karą w zawieszeniu, nie zaś karą bezwzględnego pozbawienia wolności.; 2) art. 383 § 3 kodeksu wyborczego poprzez uniemożliwienie mu wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem postanowienia w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego; 3) art. 384 § 3 kodeksu wyborczego poprzez wskazanie w § 3 zaskarżonego postanowienia jakoby wchodziło ono w życie z dniem jego podjęcia, pomimo tego, że zgodnie z art. 384 § 3 kodeksu wyborczego orzeczenie Komisarza Wyborczego, nawet przy założeniu że jest trafne zacznie obowiązywać dopiero po zakończeniu postępowania przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, że stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego jest nietrafne wobec nieprawidłowego rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego, a tym samym co najmniej przedwczesne w związku z faktem, iż skarżącemu przysługuje prawo wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu karnego. Skarżący wskazywał, że organ zobowiązany był do wysłuchania jego stanowiska, jednak nie dochował tej powinności wbrew przepisom kodeksu wyborczego. Nadto podnosił, iż wadliwe jest stwierdzenie organu, że postanowienie wchodzi w życie z dniem jego podjęcia. Kodeks wyborczy gwarantuje skarżącemu prawo do sądu i będzie ono obowiązywać dopiero po oddaleniu skargi przez sąd administracyjny. Z uwagi na powyższe wnosi o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie podjęte zostało z rażącym naruszeniem przepisów prawa ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Komisarz Wyborczy wobec niezachowania terminu do wniesienia skargi na postanowienie z [...] listopada 2016 roku wnosił o jej odrzucenie. Wskazywał, że postanowienie zostało wydane w związku z wydanym wobec skarżącego prawomocnym orzeczeniem Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] listopada 2016 roku, syg.akt [...] skutkujące utratą prawa wybieralności o którym mowa w art. 11 § 2 pkt 1 kodeksu wyborczego. Od postanowienia komisarza wyborczego przysługuje skarga do sądu administracyjnego w terminie [...] dni od daty doręczenia postanowienia. Zgodnie z przepisami kodeksu wyborczego wszelkie odwołania lub skargi wnosi się bezpośrednio do organu. Postanowienie z [...] listopada 2016 roku skarżący odebrał w dniu [...] grudnia 2016 roku. W świetle art. 9 § 1 kodeksu wyborczego ilekroć jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku. W niniejszej sprawie termin do złożenia skargi upływał w dniu [...] grudnia 2016 roku. Skarga wniesiona przez M. D. wpłynęła do organu w dniu [...] grudnia 2016 roku. Wobec powyższego w ocenie organu skarga wpłynęła z uchybieniem terminu i winna być odrzucona. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 roku skarga M. D. została przez sąd administracyjny odrzucona. M. D. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Komisarza Wyborczego z dnia [...] listopada 2016 roku wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci adwokata z urzędu. Następnie wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie odrzucenia jego skargi. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 roku referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] maja 2017 roku utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z [...] lutego 2017 roku. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny przywrócił M. D. termin do wniesienia skargi. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 roku sąd administracyjny umorzył postępowanie zażaleniowego w przedmiocie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę. W dniu [...] lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę M. D. na postanowienie Komisarza Wyborczego z dnia [...] listopada 2016 roku, nr [...] o wygaśnięciu mandatu radnego – oddalił skargę. Sąd administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 11 § 2 pkt 1 kodeksu wyborczego – nie ma prawa wybieralności osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe. Jak wynika z wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] listopada 2016 roku, sygn. akt [...] , który rozpoznał apelację M. D. od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] lipca 2016 roku, syg. akt [...] i częściowo zmienił wyrok pierwszej instancji poprzez uniewinnienie skarżącego o części zarzucanych czynów (w pkt I, II, VII, X, XI, XVII), a w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. M. D. był oskarżony o to, że w marcu 2013 roku wielokrotnie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc uprawnionym jako [...] do dokonywania badań technicznych pojazdów i potwierdzenia w dowodzie rejestracyjnym takich badań poświadczył nieprawdę, że przeprowadził badania techniczne pojazdu (k – 94- 96 akt sprawy). Elementem stanu faktycznego określonego w art. 11 § 2 pkt 1 kodeksu wyborczego stanowiącego przesłankę utraty biernego prawa wyborczego jest skazanie za przestępstwo na karę pozbawienia wolności. W pojęciu skazania na karę pozbawienia wolności mieści się zarówno orzeczenie bezwzględnego, jak i warunkowego zawieszenia jej wykonania. Skazanie na karę pozbawienia wolności następuje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia o wymierzeniu kary. Orzeczenie uprawomocnia się z chwilą upływu terminu do wniesienia apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji lub z chwilą wydania przez sąd odwoławczy wyroku oddalającego apelację. Uprawomocnienie się wyroku sądu karnego nie jest związane z prawem wniesienia kasacji. Kasacja jest bowiem nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnego wyroku odwoławczego kończącego postępowanie (art. 519 kodeksu postępowania karnego; por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2015 roku, sygn. akt II OSK 2276/15, LEX nr 1957321). Przepis art. 11 § 2 pkt 1 kodeksu wyborczego ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej. Zawiera ona imperatywne sformułowanie ,,nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. W takim przypadku organ prowadząc postępowanie w przedmiocie wygaśnięcia mandatu ma obowiązek zastosowania tego przepisu. Podobnie przepis art. 383 § 1 pkt 2 kodeksu wyborczego normujący wygaszanie mandatu radnego jest przepisem bezwzględnym. Uzasadnieniem dla potraktowania skazania karą pozbawienia wolności za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego jako przesłanki utraty biernego prawa wyborczego było zapewnienie właściwego doboru kandydatów na stanowiska publiczne, związane i wiążące się ze sprawowaniem władzy (A. Kisielewicz – komentarz do Kodeksu wyborczego – art. 11). Zdaniem sądu w przypadku, gdy jak w przedmiotowej sprawie bezspornym jest iż radny został prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego i okoliczności faktyczne i prawne pozwalają za uznanie w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że zaistniały przesłanki do wygaszaniu mandatu radnego. Podnoszone zarzuty co do naruszenia przepisu art. 383 § 1 i 2a w związku z art. 11 § 2 kodeksu wyborczego nie znajdują usprawiedliwienia. Z zapisu § 3 postanowienia Komisarza Wyborczego nie wynika, iż z chwilą jego wydania następuje wygaśnięcie mandatu radnego. Zgodnie z art. 384 § 2 kodeksu wyborczego w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego następuje z dniem uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego. Skarżący zarzucając uniemożliwienie mu wypowiedzenia się sprawie przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie wskazał jaki wpływ na wynik sprawy miało to uchybienie. Brak wykazania realnego wpływu na treść rozstrzygnięcia powoduje bezzasadność podnoszonego zarzutu. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2016 roku, poz. 718 ze zm.) oddalono skargę M. D. jako nie zawierającą usprawiedliwionych podstaw.