VIII SA/Wa 543/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-07-22

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, skarżący korzystający z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. Niemniej jednak, jeśli sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, sąd może go przyznać na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, nawet jeśli wnioskodawca jest zwolniony z opłat sądowych.
Stan faktyczny
M. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą umorzenia należności z tytułu składek. Skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną swoją i rodziny, utrzymując się z niewielkiego dochodu. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając ustawowe zwolnienie z opłat sądowych w sprawach ubezpieczeń społecznych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego Wnioskiem z dnia 9 lipca 2014 r. (data wpływu do Sądu) M. P. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku podała, że oboje z mężem są osobami bezrobotnymi, przy czym jedynie mąż otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych – [...] zł. Na utrzymaniu rodziców pozostaje niepełnoletni syn. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wtedy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a.). Nadmienić również należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem skarga dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skoro więc skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie rozpoznawano w tej części wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dokonując natomiast oceny sytuacji majątkowej pod kątem spełnienia przesłanek w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika uznano, że uzasadnia ona uwzględnienie wniosku. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że wspólnie z mężem i synem utrzymuje się z niewielkiego dochodu, który w przeliczeniu na członka rodziny z trudem pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca nie ma zatem obiektywnie możliwości samodzielnego opłacenia kosztów ustanowienia radcy prawnego. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło