VIII SA/Wa 543/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-16

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej sytuacji materialnej, w tym nie przedstawiła dokumentów dotyczących dochodów i wydatków obojga małżonków?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej sytuacji materialnej. Brak przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych obojga małżonków uniemożliwił obiektywną ocenę sytuacji finansowej rodziny. Spłata kredytów świadczy jedynie o posiadaniu zdolności kredytowej, a nie o niemożności poniesienia kosztów sądowych, które traktuje się na równi z bieżącymi wydatkami.
Stan faktyczny
C. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. dotyczącej odmowy usunięcia punktów karnych z ewidencji kierowców. W uzasadnieniu podał swoje dochody, wydatki związane ze spłatą kredytów, alimentami oraz opłatami za mieszkanie. Na wezwanie uzupełnił wniosek o dodatkowe dokumenty, jednak nie przedstawił wyciągów z rachunków bankowych obojga małżonków.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. W. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia punktów karnych z ewidencji kierowców postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych C. W. podał, że wraz z żoną uzyskuje dochód w wysokości [...] zł, przy czym we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają jeszcze dwaj synowie (18 i 24 lata). Oświadczył, że z tytułu trzech kredytów (hipotecznego i dwóch konsumpcyjnych) spłaca raty w wysokości [...] zł, alimenty – [...] zł, zaś opłaty za mieszkanie, wodę, energię elektryczną wynoszą ok. [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący złożył zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, dowody opłat za telefon, energię, wodę, dowód spłaty kredytu na kwotę [...] zł i [...] zł – zaciągniętego na "ważne sytuacje rodzinne" oraz dowód wpłaty alimentów w wysokości [...] zł Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu podmiotom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania oraz to, że przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie musi być postrzegane jako wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania (por. art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). W związku z tym strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania oraz wyjątkowości zwolnienia z tego obowiązku, czego konsekwencją powinno być wykazanie w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli takim jakiego domaga się skarżący (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) jest natomiast wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użyte w powyższym przepisie pojęcie "wykazać" oznacza udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Zważywszy na powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie wyjaśnił wszystkich okoliczności umożliwiających dokonanie oceny całokształtu jego sytuacji materialnej. W szczególności nie udzielił odpowiedzi na wezwanie w części dotyczącej złożenia wyciągów z rachunków bankowych obojga małżonków, co w zasadzie uniemożliwia obiektywną ocenę sytuacji finansowej rodziny. Natomiast okolicznością przemawiającą za zasadnością wniosku nie może być fakt spłaty trzech kredytów na sumę blisko [...] zł, bowiem świadczy to jedynie o posiadaniu zdolności kredytowej przez małżonków. Ponadto zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych, które należy traktować na równi z bieżącymi wydatkami w budżecie rodziny. Jeśli zatem skarżący jest w stanie spłacać takie zobowiązania, to nie powinien mieć trudności w opłaceniu wielokrotnie niższego wpisu od wniesionej skargi. Zauważyć także należy, że wysokość deklarowanych we wniosku alimentów jest niższa niż wynika to z załączonego dowodu wpłaty. Ponadto skarżący nie wyjaśnił, czy pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym dorosły syn jest np. studentem, czy też inne względy powodują, że jest on na utrzymaniu rodziców, czy ewentualnie osiąga własne dochody. Mając powyższe na uwadze uznano, że skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie partycypować w kosztach sądowych. Z tych też przyczyn na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło