VIII SA/Wa 545/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-15
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wspólnie z małżonkiem osiąga stały dochód z emerytury oraz posiada gospodarstwo rolne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wspólnie z małżonkiem osiąga stały dochód z emerytury oraz posiada gospodarstwo rolne, nie jest pozbawiona źródła utrzymania i nie znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych. Prawo pomocy przysługuje w zakresie częściowym, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny, co wymaga wykazania obiektywnej niemożliwości pokrycia tych kosztów.Stan faktyczny
E. N. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora ARiMR. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się wraz z mężem, córką, zięciem i wnuczką z emerytur, dochodów z gospodarstwa rolnego i dopłat bezpośrednich. Wskazała na miesięczne wydatki oraz posiadany majątek w postaci domu i budynków gospodarczych. Sąd rozpatrzył wniosek, biorąc pod uwagę dochody i koszty wskazane przez skarżącą.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 15 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Wnioskiem z dnia [...] września 2009 r. E. N. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z mężem, córką, zięciem i wnuczką. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącej i jej męża w łącznej wysokości [...] zł, dochód z gospodarstwa rolnego - [...] zł, dochód z tytułu dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych – [...] zł rocznie. Skarżąca wyjaśniła, że zięć jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, natomiast córka otrzymuje zasiłek rodzinny – [...] zł. Na miesięczne koszty składają się wydatki na mieszkanie – [...] zł, leki i wizyty lekarskie – [...] zł, zakupy do prowadzenia gospodarstwa rolnego [...] zł, "usługi obce" -[...] zł, kredyt – [...] zł oraz wyżywienie [...] zł. Jako jedyny majątek wymieniła dom o powierzchni [...] m² oraz budynki gospodarcze.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Decydujące znaczenie dla oceny wniosku ma okoliczność, że skarżąca wspólnie z mężem osiąga stały dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł netto, posiada również gospodarstwo rolne i z tego tytułu w 2009 r. uzyskała dopłaty bezpośrednie w wysokości [...] zł. Nie jest zatem skarżąca pozbawiona źródła utrzymania i nie należy do osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej. Oceny tej nie zmienia podnoszona okoliczność, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje bezrobotna córka i zięć, bowiem skarżąca nie ma w stosunku do nich obowiązku alimentacyjnego. Nie wskazała ona zresztą żadnych obiektywnych przeszkód (choroba, kalectwo itp.) uniemożliwiających podjęcie pracy zarobkowej (stałej lub dorywczej ) przez zięcia. Zatem okoliczność ta nie może przesądzać o zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych.
Poza tym skarżąca w żaden sposób nie wykazała jakie koszty ([...] zł) składają się na tzw. "utrzymanie mieszkania" oraz czy faktycznie jej stan zdrowia wymaga wydatków na leki w wysokości [...] zł miesięcznie.
W tej sytuacji mając na uwadze stały dochód skarżącej z tytułu emerytury i gospodarstwa rolnego oraz wysokości kosztów sądowych do jakich jest zobowiązana – [...] zł tytułem wpisu od skargi uznano, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło