VIII SA/Wa 547/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącej [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 roku nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku (DZ.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania I. A. sp. z o.o. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] grudnia 2010 roku, nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą rozstrzygnięcia organu były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. W dniu 14 maja 2010 roku do organu I Instancji wpłynął wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt I. A. sp. z o.o. Do wniosku zostało dołączone oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego na przejętych działkach. Pismem z dnia 12 maja 2010 roku strona oświadczyła o przejęciu zobowiązania od P. A. spółka cywilna. W dniu [...] grudnia 2010 roku organ I Instancji wydał decyzję, którą odmówił przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt za rok 2009. W uzasadnieniu stanowiska wskazał, że w sprawie dotyczącej realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2009 wydano już decyzje na rzecz przekazującego – P. A. spółka cywilna. Postępowanie z wniosku P. A. spółka cywilna zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2009 roku gdzie organ umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt za 2009 rok. W odwołaniu wskazywano, że decyzja narusza przepis § 14 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (DZ.U. z 2004 roku, nr 174, poz. 1809 ze zm. dalej jako rozporządzenie). Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie § 14 ust.1 rozporządzenia gdy w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części lub stada zwierząt ras lokalnych na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje producentowi rolnemu, na rzecz którego przeniesiono posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części lub stada zwierząt ras lokalnych jeżeli w terminie 35 dni od dnia tego przeniesienia złoży on wniosek i zobowiąże się do kontynuowania realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem. Organ wskazał, że w sprawie dotyczącej realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za 2009 rok przekazującego P. A. spółka cywilna organ wydał decyzję w dniu [...] grudnia 2009 roku, którą umorzył postępowanie. W związku z powyższym zdaniem organu należało uznać, że przekazujący otrzymał decyzję w sprawie za rok 2009 i tym samym postępowanie za rok 2009 organu I Instancji zostało zakończone. Z też względu zgodnie z § 14 ust.1 rozporządzenia przeniesienie zobowiązania było nieskuteczne. Wskazywany przepis § 14 ust. 3 rozporządzenia informujący, że ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części lub stada zwierząt ras lokalnych nastąpiło po dniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej. Organ wskazywał, że beneficjent w dalszym ciągu może skutecznie przenieść realizowane zobowiązanie w całości lub części na inny podmiot po spełnieniu warunków wskazanych w § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia, z tym, że działki przejęte będą uwzględniane do płatności dopiero w kolejnym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła I. A. spółka z o.o. Skarżąca zarzucała naruszenie § 14 ust. 3 rozporządzenia. Zdaniem strony skarżącej przejmujący gospodarstwo lub jego część ma prawo ubiegać się o płatność rolnośrodowiskową za przekazującego również po wydaniu dla niego decyzji administracyjnej, aż do dokonania tej płatności lub do czasu zakończenia ewentualnego procesu kontroli legalności decyzji przez sądy administracyjne. Skarżąca wskazywała, że postępowanie w niniejszej sprawie winno być zawieszone do czasu rozpoznania legalności decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za 2009 rok, wszczętej przez przekazującego. Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowaną argumentację w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, sygn. akt SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Decyzja jest zgodna z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego (por. wyrok NSA z 7 października 2002 roku, sygn. akt II SA 2554/04, LEX nr 77220). Spór w niniejszej sprawie zasadza się do kontroli prawidłowości rozumienia i zastosowania przez organ administracji publicznej przepisu § 14 rozporządzenia. Przepis ten określa sytuacje gdzie przyznanie płatności rolnośrodowiskowej innemu producentowi na skutek przeniesienia gospodarstwa jest możliwe w dwóch sytuacjach: 1) złożenie wniosku o płatność przez pierwszego producenta rolnego oraz przeniesienie posiadania gospodarstwa lub jego części na rzecz drugiego na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy przed wydaniem decyzji dotyczącej płatności oraz złożenie wniosku przez nowego posiadacza do organu w terminie 35 dni od daty jego przeniesienia (tzw. wniosek kontynuacyjny) - § 14 ust.1 rozporządzenia; 2) przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego lub jego części, po dniu wydania decyzji administracyjnej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej – wówczas płatność przysługuje temu producentowi rolnemu, na rzecz którego nastąpiło przeniesienie posiadania na podstawie umowy sprzedaży lub innej umowy, jeżeli w terminie 35 dni od dnia jego przeniesienia złoży on wniosek do organu i zobowiąże się do realizacji programu rolnośrodowiskowego do końca okresu objętego zobowiązaniem - § 14 ust. 3 rozporządzenia. Analizując stan faktyczny sprawy z punktu widzenia tak nakreślonych wymogów przepisu należy zauważyć, iż stanowisko organu administracji publicznej, że wydanie w dniu [...] grudnia 2009 roku, decyzji o umorzeniu postępowania z wniosku P. A. – spółka cywilna o płatność rolnośrodowiskową mogło dawać podstawę do oddalenia wniosku kontynuacyjnego o płatność rolnośrodowiskową nie mogło zostać uznane za prawidłowe. Należy zauważyć, iż organ rozpoznając wniosek o płatność rolnośrodowiskową za 2009 rok stanął na błędnym stanowisku, co wynika z późniejszych orzeczeń sądów administracyjnych, iż P. A. spółka cywilna nie mogła być wnioskodawcą w sprawie płatności rolnośrodowiskowych. Sam fakt wydania rozstrzygnięcia, w tym przypadku umorzenia postępowania, w kontekście § 14 rozporządzenia automatycznie, bez rozważenia charakteru i treści rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o płatności rolnośrodowiskowe nie mógł stanowić podstawy do oddalenia wniosku o płatność dla podmiotu, który złożył wniosek kontynuacyjny. Przeniesienie prawa do płatności rolnośrodowiskowej na inny podmiot reguluje wskazany § 14 rozporządzenia. Stąd też w przypadku zmiany producenta rolnego konieczne jest ustalenie, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki, o których mowa w § 14 rozporządzenia. W niniejszej sprawie organ błędnie zaniechał przeprowadzenia postępowania w tym zakresie, uznając, że sam fakt wydania rozstrzygnięcia w stosunku do P. A. spółka cywilna stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla podmiotu, który złożył wniosek kontynuacyjny. Organ uznał, że w takiej sytuacji ten nowy podmiot będzie się mógł ubiegać o płatności rolnośrodowiskowe za kolejne lata tj. od 2010 roku. Zdaniem Sądu przeniesienie prawa do płatności rolnośrodowiskowej po wydaniu decyzji, w świetle § 14 rozporządzenia, może mieć miejsce w sytuacji gdy poprzednik takie prawo do płatności nabył, a kontynuator wypełnił wymagania określone powołanym już § 14 rozporządzenia. W niniejszej sprawie nie można było wskazać, czy płatność rolnośrodowiskowa za rok 2009 należała się, ponieważ rozstrzygnięcie odnośnie wniosku spółki cywilnej Pr. A. o tę płatność nie przesądzało tego, a organ stanął na stanowisku o braku legitymacji po stronie spółki cywilnej do występowania w takiej sprawie i umorzył postępowanie. Należy również zauważyć, iż stanowisko to zostało później uznane za błędne, a decyzja o umorzeniu postępowania wyeliminowana z obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 stycznia 2013 roku, sygn. akt II GSK 1837/11 oddalił skargę kasacyjną na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 230/01, którym to wyrokiem sąd uchylił decyzje organów obu instancji w sprawie umorzenia postępowania w sprawie wniosku P. A. spółka cywilna o przyznanie płatności za 2009 rok. Naczelny Sąd Administracyjny powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 30 maja 2012 roku, syg. akt II GPS 2/12 gdzie powiedziano, że ,,w przypadku grupy osób związanych umową spółki cywilnej status producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z 18 grudnia 2003 roku o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (DZ.U. z 2004 roku, nr 10, poz. 76) przysługuje spółce cywilnej. Zdaniem Sądu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie mógł mieć wpływu fakt, iż w dniach [...] sierpnia 2013 roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla P. A. spółka cywilna za 2009 rok, a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2014 roku, ponieważ zostały one wydane już po dacie kontrolowanych decyzji w niniejszym postępowaniu. Fakt rozstrzygnięcia merytorycznego wniosku o płatność rolonośrodowiskową dla P. A. spółka cywilna za 2009 rok, decyzjami z 2013 i 2014 i odmowa przyznania płatności za ten rok może mieć wpływ na treść nowego rozstrzygnięcia w sprawie płatności rolnośrodowiskowej za 2009 roku dla P. A. sp. z o.o. (następca spółki I. A. sp. z o.o.). Z tych względów zdaniem Sądu organ, naruszył przepis § 14 ust. 3 rozporządzenia, poprzez jego błędne zastosowanie, co skutkowało eliminacją obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszej sprawy. Z tego względu Sąd biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.a), art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. O kosztach postępowania orzeczono biorąc za podstawę art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.