VIII SA/Wa 549/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2009 r. sprawy ze skargi F.M. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 1.1. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] września 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ odwoławczy") stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez F. M. (dalej: "skarżący") odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ I instancji") z [...] kwietnia 2008 r. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "K.p.a."). 1.2. Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy wyjaśnił, że przesyłka listowa zawierająca decyzję organu I instancji z [...] kwietnia 2008 r. w sprawie przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich na rok 2007 została odebrana przez S. M. 2 czerwca 2008 r. Odwołanie (pismo z 28 sierpnia 2008 r.) od tej decyzji wpłynęło natomiast do organu I instancji 29 sierpnia 2008 r., czyli po upływie czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 K.p.a. Termin ten upłynął bowiem z dniem 16 czerwca 2008 r. Organ odwoławczy dodał, że skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wskazana przez skarżącego w odwołaniu kilkumiesięczna choroba jako przyczyna uchybienia terminu do złożenia odwołania, nie jest zdaniem organu potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. 2. Z ostatecznym w administracyjnym toku instancji postanowieniem organu odwoławczego nie zgodził się skarżący, który pismem z 30 września 2008 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Autor skargi podniósł, że składając odwołanie skarżący wystąpił o przywrócenie terminu przewidzianego dla tej czynności. Nie składał zatem odrębnego pisma zawierającego stosowny wniosek. 3. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Dodał, że w jego ocenie skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zauważył, że wnioskodawca ustanowił pełnomocnika, któremu doręczono decyzję organu I instancji. Odwołanie mógł zatem złożyć pełnomocnik skarżącego w przewidzianym dla tej czynności terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 4.2. Zdaniem Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 oraz art. 50 § 1 w związku z art. 58, art. 59 i art. 134 K.p.a. Spełnione zostały zatem przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). 4.3. Wskazanie przez stronę w treści odwołania przyczyny (długotrwała choroba), która spowodowała uchybienie terminu przewidzianego dla tej czynności, powinno stanowić dla organu odwoławczego co najmniej podstawę do wezwania odwołującego się (art. 50 § 1 K.p.a.) do zajęcia wyraźnego stanowiska, czy występuje on jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Oczywiście wówczas, gdy intencja strony może budzić uzasadnione wątpliwości, których Sąd nie dostrzegł w sprawie niniejszej. Podkreślenia wymaga że do pisma zawierającego odwołanie skarżący załączył kopie zwolnień i zaświadczeń lekarskich potwierdzających długotrwałą chorobę, na co zwrócił uwagę organ I instancji w piśmie z 3 września 2008 r. zawierającym jego stanowisko w sprawie odwołania. Odstąpienie od wskazanego wyżej obowiązku i przyjęcie wbrew intencjom strony, że stosowny wniosek nie został złożony, należy uznać za uchybienie skutkujące w realiach niniejszej sprawy koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. 4.4. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu przewidzianego dla tej czynności. Postanowienie o przywróceniu terminu wyłącza dopuszczalność wydania postanowienia o uchybieniu terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony o przywrócenie terminu jest niezgodne z prawem (zob. wyrok NSA z 14 stycznia 1999 r., SA/Sz 306/98, powołany przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, 9. wyd., Warszawa 2008, art. 134 Nb 9 s. 611). Negatywne ustosunkowanie się przez organ odwoławczy do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania jedynie w uzasadnieniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, bez uprzedniego wydania postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu, nie stanowi prawidłowego rozstrzygnięcia tego wniosku (zob. wyrok WSA w Warszawie z 25 maja 2007 r., II SA/Wa 367/07, Lex nr 345930). Inny jest bowiem przedmiot rozstrzygania w zakresie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (art. 134 K.p.a.), czego dotyczy sentencja zaskarżonego postanowienia, a inny w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania (art. 58 i art. 59 K.p.a.). 5.1. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie zatem wydać stosowne postanowienie (art. 59 K.p.a.) w odpowiedzi na wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...] kwietnia 2008 r. Oczywiste bowiem w realiach niniejszej sprawy jest, że w odwołaniu skarżący wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dodać należy, że dla ustalenia czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania (art. 129 § 2 K.p.a.) istotna jest data złożenia przez stronę odwołania w urzędzie pocztowym lub w biurze podawczym właściwego organu, a nie data wpływu odwołania do tegoż organu. Z tej przyczyny konieczne jest posługiwanie się przez organy właściwą terminologią, w oparciu o posiadane dowody (koperty zawierające przesyłki listowe, adnotacje potwierdzające złożenie pisma bezpośrednio w biurze podawczym organu). 5.2. Jeżeli organ odwoławczy postanowi o przywróceniu terminu, to obowiązany będzie merytorycznie rozpoznać sprawę. Jeżeli zaś odmówi skarżącemu stosownym postanowieniem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, pouczając go jednocześnie o prawie i terminie do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, to wówczas możliwe będzie wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy obowiązany będzie także dokonać analizy treści pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego S. M., zarówno co do zakresu przedmiotowego, jak i podmiotowego tegoż pełnomocnictwa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1, art. 135, art. 152 oraz art. 210 § 1 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.