VIII SA/Wa 549/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku "[...]" Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W dniu [...] sierpnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek "[...]" Sp. z o.o. (zwanej dalej "skarżącą" lub "spółką") o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła wniosek na urzędowym formularzu PPPr. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości [...] zł spowoduje zaprzestanie prowadzenia dalszej działalności gospodarczej, bowiem spółka nie posiada takich możliwości, a jej strata za I półrocze 2009 r. wyniosła [...] zł. Do wniosku skarżąca załączyła rachunek zysków i strat za 2008 r. i I półrocze 2009 r. W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka nadesłała bilans sporządzony na dzień [...] grudnia 2008 r., wykaz środków trwałych, zeznanie CIT – 8 za 2008 r., wyciągi z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące oraz odpis zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego do kwoty [...] zł. Z treści nadesłanych dokumentów wynika, że w 2008 r. spółka osiągnęła przychód w wysokości [...] zł przy kosztach uzyskania przychodu w wysokości [...] zł. Z nadesłanego bilansu wynika fakt posiadania przez spółkę należności krótkoterminowych, środków i aktywów pieniężnych we wskazanych w bilansie kwotach przekraczających wysokość ustalonych w sprawie kosztów sądowych. Również analiza nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych i dokonywanych operacji wskazuje, że spółka swobodnie dysponuje zgromadzonymi środkami, a saldo końcowe na dzień [...] października 2009 r. wynosiło [...] zł, przy czym nie wykazano by rachunek, na którym znajdują się te środki podlegał zajęciu. Złożone natomiast do akt sprawy zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego dotyczy wierzytelności dłużnika wynikającej z posiadania rachunku w innym banku ([...] SA) niż ten, w którym zgromadzone są środki wynikające z nadesłanych wyciągów (Bank [...]). Ponadto skarżąca oświadczyła, że zobowiązania wobec dostawców reguluje z niewielkim opóźnieniem, natomiast niezwłocznie reguluje zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego i Izby Celnej. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W analizowanej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej powoływanej jako p.p.s.a ). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Decydujące znaczenie dla oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy ma okoliczność, że skarżąca posiada na rachunku bankowym środki przekraczające wysokość ustalonego w sprawie wpisu od skargi, którymi może swobodnie dysponować. Poza tym bez żadnych ograniczeń prowadzi ona działalność gospodarczą, regulując bieżące zobowiązania terminowo bądź z niewielkim opóźnieniem (oświadczenie złożone do akt sprawy). Posiada ona także należności krótkoterminowe w wysokości [...] zł, które wprawdzie nie przekraczają wysokości zobowiązań niemiej jednak zobowiązania te nie mogą korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu wpisu sądowego, co oznacza, że obowiązek ich zapłaty nie stanowi o niemożności partycypowania w kosztach postępowania. Uznać zatem należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności uniemożliwiającej jej zagospodarowanie posiadanych środków z uwzględnieniem potrzeb postępowania sądowego. Zauważyć również należy, że majątek przedsiębiorcy zorganizowany jest w formie przedsiębiorstwa z tego względu charakteryzuje się on wysoką zmiennością, zarówno po stronie pasywów, jak i aktywów, co utrudnia jego ocenę. Jednakże, zdaniem referendarza sądowego, jeśli z treści nadesłanego bilansu wynika, że spółka posiadała należności pieniężne od innych podmiotów, jak i dysponowała zapasami materiałowymi, a w szczególności wskazała, że dysponowała należnościami pieniężnymi przekraczającymi wymagane koszty sądowe, to zwolnienie jej od kosztów sądowych byłoby nieuzasadnione. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.