VIII SA/Wa 55/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- Wyrokiem z dnia 5 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego. W dniu [...] lipca 2011 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że samotnie wychowuje dwójkę małoletnich dzieci, a źródłem utrzymania jest dochód z działalności gospodarczej i gospodarstwa rolnego w łącznej wysokości [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa). Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym przy czym koszty postępowania na obecnym etapie wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, stan faktyczny sprawy oraz przedstawioną sytuację majątkową skarżącej, stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wprawdzie według złożonego oświadczenia samotnie wychowuje dwoje małoletnich dzieci, jednakże nie wyjaśniła z jakich przyczyn nie otrzymuje ewentualnych alimentów bądź też renty, czy też innego świadczenia z tego tytułu. Niezależnie jednak od tego dochód uzyskiwany przez skarżącą z dwóch źródeł określony na kwotę [...] zł dla trzyosobowej rodziny w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi kasacyjnej [...] zł (jedynych kosztów na obecnym etapie postępowania) pozwala na partycypowanie w tychże kosztach. Skarżąca nie wykazała bowiem, że przy uzyskiwanym dochodzie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy tj. przerzucenia kosztów postępowania na Skarb Państwa czyli wszystkich podatników. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.