VIII SA/Wa 550/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc styczeń 2004 r. postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- Wnioskiem załączonym do skargi J. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że wspólnie z żoną i córką (uczennicą) utrzymuje się z działalności gospodarczej i niewielkiego gospodarstwa rolnego. Łączny miesięczny dochód rodziny określił na [...] zł. Oświadczył, że cały majątek i rachunki bankowe są zajęte. Wobec powziętych wątpliwości, co do możliwości płatniczych wnioskodawcy pismem z dnia [...] lipca 2012 r. zobowiązano go do złożenia dodatkowych informacji dotyczących sytuacji materialnej. W odpowiedzi skarżący nadesłał: 1) wyciągi z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie sześć miesięcy, 2) oświadczenie o zaciągniętych kredytach na łączną kwotę [...] zł, 3) oświadczenie o przekazaniu nieruchomości w drodze darowizny córce, 4) oświadczenie o posiadaniu samochodu ciężarowego [...] z 2003 r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a..) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Złożony wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania w tej sprawie wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając przedmiotowy wniosek, stan faktyczny sprawy oraz sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów – [...] i sprzedaż detaliczna [...],[...],[...],[...]. Wysokość przychodów z tej działalności ustalono na podstawie zeznania podatkowego za 2011 r., z którego wynika, ze kształtował się on na poziomie blisko [...] mln zł zaś dochód brutto wyniósł [...] zł. Analizując złożone zeznania podatkowe podkreślić należy, że w przypadku przedsiębiorców, a do takich należy w szczególności skarżący, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotne zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Również analiza operacji na rachunku bankowym nie wskazuje, aby skarżący w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą borykał się z trudnościami finansowymi. Z wyciągów tych wynika, że w dniu [...] czerwca 2012 r. tj. w dacie kiedy złożył już skargę w przedmiotowej sprawie, dokonał przelewu środków w wysokości [...] zł z rachunku firmy [...] na rachunek innej swojej firmy [...] sp. z o.o. W tej sytuacji okoliczność, że w dniu [...] lipca 2012 r. dostępne środki na rachunku wynosiły [...] zł pozostaje bez wpływu na ocenę kondycji finansowej skarżącego. O trudnej sytuacji materialnej nie świadczy również to, że skarżący posiada zaciągnięte kredyty w wysokości [...] zł, bowiem stanowi to tylko w ocenie banków o posiadanej przez niego zdolności kredytowej. Natomiast podkreślić należy, że regulowanie zobowiązań prywatnoprawnych nie wyklucza konieczności regulowania nie mniej ważnych należności o charakterze publicznoprawnym, w tym wpisu sądowego. Ponadto skarżący w żaden sposób nie wykazał jakoby cały majątek oraz rachunki bankowe były zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Brak jest zatem w przedmiotowej sprawie podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.