VIII SA/Wa 552/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego W. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi W. S. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...]maja 2017 r. znak [...]utrzymująca w mocy po rozpatrzeniu odwołania decyzję Wójta Gminy [...]z [...]marca 2017 r. ustalającą na rok 2017 roczny limit zwrotu podatku akcyzowego w kwocie [...]zł przyznającej za okres od [...]sierpnia 2016 r. do [...]stycznia 2017 r. zwrot podatku w kwocie [...]zł. Skarżący wnioskiem z 28 lutego 2017 r. wystąpił do Wójta Gminy o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1340, dalej; ustawa o zwrocie podatku akcyzowego). W urzędowym formularzu wniosku w części IV wskazał, że jest posiadaczem użytków rolnych o powierzchni 19,61 ha oraz współposiadaczem użytków rolnych o powierzchni 9 ha. W tym samym formularzu w jego części VIII zawierającej zgody współposiadaczy na wypłatę zwrotu podatku wpisano przy 6 współposiadaczach powierzchnie gruntów, łącznie 17,03 ha. Decyzją [...]marca 2017 r, Wójt Gminy [...]na podstawie przepisów ustawy o zwrocie podatku akcyzowego przyznał zwrot podatku w kwocie [...]zł (na podstawie przedstawionych rachunków za zakup paliwa i stawek zwrotu przewidzianych przepisami) oraz roczny limit w kwocie [...]zł. Określając roczny limit Wójt przyjął powierzchnię użytków rolnych będących w posiadaniu i współposiadaniu wskazaną w części IV wniosku. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO lub organ odwoławczy) wnosząc o zmianę decyzji Wójta Gminy [...]poprzez określenie rocznego limitu zwrotu na poziomie [...]oraz określenie limitu pozostałego do wykorzystania na poziomie [...]zł. Uzasadniając odwołanie wskazał, że w części IV wniosku o zwrot omyłkowo wpisał wielkość współposiadanych użytków rolnych w wysokości 9 ha zamiast rzeczywistej powierzchni łącznej takich użytków wynoszącej 17,03 ha. Prawidłowa wielkość współposiadanych użytków rolnych została jednak wskazana w dalszej części wniosku, i gdyby organ z należyta uwaga zapoznał się z treścią wniosku, zwróciłby się do wnioskodawcy o wyjaśnienie rozbieżności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]wydając zaskarżoną decyzję wskazało, że zadeklarowana we wniosku powierzchnia gruntów stanowi podstawę dla wielkości zwrotu i niekiedy w ogóle dla możliwości jego przyznania, dlatego rolnik wskazując tę powierzchnię musi to czynić w pełni świadomie, bowiem tylko on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane. Wniosek wiąże organ, który musi odnieść się do danych zawartych we wniosku. Dlatego też organ odwoławczy uznał za nietrafną argumentację odwołania odnośnie niedopuszczalności obciążenia rolnika konsekwencjami ewentualnych błędów w składanym przezeń wniosku. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił omówionej decyzji SKO (cytując dosłownie): a) naruszenie prawa materialnego tj. art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. polegające na pominięciu części danych znajdujących się we wniosku z dnia 28 lutego 2017 r., a co się z tym wiąże na niepodjęciu próby wyjaśnienia sprzeczności, które pojawiły się we wniosku, tj. różnicy w wartości użytków rolnych współposiadanych przez wnioskodawcę; b) w konsekwencji naruszenie art. 4 ust. 2 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, polegające na przyjęciu do obliczeń błędnej wielkości powierzchni użytków rolnych wnioskodawcy, co rzutuje na błędy obliczeniowe w zakresie błędnego określenia rocznego limitu zwrotu podatku oraz błędnego określenia pozostałego na rok 2017 limitu do wykorzystania. Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Wójta Gminy [...]i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. Na podstawie art. 119 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 pkt 3 k.p.a. wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wniósł też o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia prawa materialnego, jednak należy uznać, że autor skargi omyłkowo wskazał jako naruszone przepisy prawa materialnego przepisy art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: k.p.a.), które to przepisy są przepisami postepowania. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego okazały się uzasadnione. Zgodnie z art. 3 w zw. z art. 1 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego producentom rolnym przysługuje zwrot podatku akcyzowego, zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Za podstawę wyliczenia limitu kwoty zwrotu zgodnie z art. 4 ust. 2 tej ustawy przyjmuje się m.in. powierzchnię użytków rolnych będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego, określoną w ewidencji gruntów i budynków, według stanu na dzień 1 lutego danego roku. Przepis art. 6 tej ustawy określa treść wniosku delegując do rozporządzenia wykonawczego określenie wzoru wniosku. Tak więc to nie treść wniosku stanowi samoistną podstawę do przyznania zwrotu - jak zdają się twierdzić organy obu instancji, lecz rzeczywisty stan posiadania i współposiadania użytków rolnych potwierdzony treścią ewidencji gruntów i zgodami współposiadaczy. Te okoliczności faktyczne powinny stanowić podstawę ustaleń faktycznych organów ustalających kwotę zwrotu, przy czym do postepowania w tym zakresie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jak stanowi art. 2 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przy czym zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy też zauważyć, że zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Z zasady dwuinstancyjności wynika, że zadaniem organu odwoławczego nie jest tylko kontrola decyzji wydanej przez organ I instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (zob. np. wyrok NSA z 22 marca 1996 r., SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, nr 1, poz. 35; wyrok NSA z 6 czerwca 1997 r., III SA 515/96, "Wspólnota" 1997, nr 45, s. 26; wyrok NSA z 20 stycznia 1998 r., I SA/Ka 1050/96, LEX nr 31879; wyrok NSA z 20 maja 1998 r., IV SA 2058/97, LEX nr 43276; teza pierwsza wyroku NSA z 29 kwietnia 1999 r., I SA/Łd 112/98, LEX nr 37240; wyrok NSA z 14 października 1999 r., IV SA 1313/98, LEX nr 48725). Organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a SKO dodatkowo naruszył przepis art. 15 k.p.a. Konieczność podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie mogła sprowadzić się do oparcia się tylko na części IV wniosku. Podpis wnioskującego o zwrot znajdował się na końcu wniosku, a więc obejmował również informacje zawarte w części VIII, które to informacje bez głębszej analizy wskazywały na rozbieżność z treścią części IV. To nie treść zawartego w części IV wniosku oświadczenia jest podstawą określenia limitu kwoty zwrotu podatki, ale stan faktyczny, o jakim mowa w art. 4 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego, to jest powierzchnia posiadanych i współposiadanych użytków rolnych. Organy obu instancji wadliwie interpretują art. 4 ust. 2 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego uznając w istocie, że tylko treść wniosku, a w szczególności zawartego w jego części IV oświadczenia decyduje o wysokości zwrotu. To okoliczności faktyczne, o jakich mowa w art. 4 ust. 2 tej ustawy powinny być przedmiotem ustaleń organów w obu instancjach. Organ I instancji powinien analizować cały wniosek, i w razie mogących się nasuwać wątpliwości co do jego zgodności ze stanem faktycznym, powinien przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające, w tym wezwać wnioskodawcę do wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy częścią IV i częścią VIII wniosku. Tym bardziej ze względu na wspomnianą zasadę dwuinstancyjności, okoliczności te powinien badać organ odwoławczy, skoro skarżący w odwołaniu wyraźnie wskazał, na omyłkowe wpisanie zaniżonej powierzchni współposiadanych użytków rolnych. Wobec powyższego w ocenie Sądu organy obu instancji wychodząc z wadliwej interpretacji art. 4 ust 2 ustawy o zwrocie podatku akcyzowego nie dokonały istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych co do powierzchni użytków rolnych będących w posiadaniu i współposiadaniu skarżącego. To naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem dokonanie ustaleń faktycznych bez dokonania tych naruszeń mogło doprowadzić do przyjęcia innego stanu faktycznego co do powierzchni użytków rolnych i określenia innego limitu kwoty zwrotu podatku akcyzowego. Ponownie rozpoznając sprawę organy będą zobowiązane do dokonania powyższych ustaleń faktycznych w oparciu o dostępny materiał dowodowy, a nie tylko w oparciu o treść części wniosku. Organ odwoławczy rozważy przy tym, czy uchylić zaskarżona decyzją organu I instancji w zaskarżonej odwołaniem części i orzec w tym zakresie co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., czy też zastosować przepis art. 138 § 2 k.p.a. i uchylić decyzję organu I instancji w zaskarżonej części i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 września 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zmianami, dalej p.p.s.a), Sąd orzekł. jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 u.p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 2 i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 poz. 1800 461), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez adwokata.