VIII SA/Wa 557/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Asesor WSA Artur Kot, Asesor WSA Andrzej Kuna, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "N.D." w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia oddala skargę. Syg. akt VIII SA/Wa 557/07 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., znak [...], z dnia [...] roku biorąc za podstawę art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeksu postępowania administracyjnego ( DZ.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zmianami ), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "N.", od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r, znak [...], wymierzającej administracyjną karę pieniężną w wysokości 88. 562 97 zł, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia jednego pnia drzewa trzypniowego, z gatunku kasztanowiec, o obwodzie pnia 127,17 cm, które rośnie na terenie działki nr 147/6, położonej w R. przy ulicy G. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ ustalił, że wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta R. decyzją z dnia [...], znak [...], wymierzono Spółdzielni Mieszkaniowej "N." w R. administracyjną karę pieniężną w wysokości 88. 562, 97 zł, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia jednego pnia drzewa trzypniowego, z gatunku kasztanowiec, o obwodzie 127,17 cm, rosnącego na terenie działki nr 147/6, położonej w R. przy ulicy G. Ustalono, że działka na której rośnie przedmiotowe drzewo z rodzaju kasztanowiec, o trzech pniach, znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "N." w R. Jeden z pni opisanego drzewa usunięty został w dniu 27 lutego 2007 roku, na zlecenie wymienionej spółdzielni, przez Zakład Urządzania i Konserwacji Terenów Zielonych – P.S. Spółdzielnia na usunięcie pnia drzewa nie posiadała zezwolenia. Zgodnie z art.83 ust.1 w związku z art.85 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku O ochronie przyrody( DZ.U. nr 92, poz. 880 ze zmianami), dalej jako u.o.p., jeżeli drzewo rozwidla się poniżej 130 cm, każdy pień drzewa traktuje się jako odrębne drzewo, na wycięcie którego wymagane jest zezwolenie. Brak wymaganego zezwolenia zobowiązuje organy administracji publicznej do wymierzenia kary. Wysokość kary została określona na podstawie art.89 ust.1 i 3 u.o.p. i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Od decyzji organu pierwszej instancji odwołała się Spółdzielnia Mieszkaniowa " N." w R., wnosząc o jej uchylenie. Stanowisko swoje uzasadniła tym, że zlecając podcinkę drzewa kasztanowiec, rosnącego przy budynku przy ulicy G., nie miała świadomości, że odnoga tego drzewa potraktowana zostanie jako samodzielne drzewo. Odwołująca się podnosiła, że od szeregu lat niezależnie od dokonywania nasadzeń zastępczych, prowadzi akcję intensywnego zadrzewiania osiedli o profesjonalnie przygotowaną dokumentację, oraz że projekt takiego zadrzewiania został przygotowany na teren przy ulicy G. Nadmieniała, że w ciągu ostatnich trzech lat na terenach administrowanych przez nią, posadzono około 3,5 tysiąca krzewów i 600 drzew. Akcentowała, że dotychczas nie zdarzyło się, aby dokonała wycięcia drzewa bez wymaganego zezwolenia. Odwołująca dołączyła do odwołania, wyjaśnienie Zakładu Urządzania i Konserwacji Terenów Zielonych – P.S, z dnia 8 lipca 2007 roku, w którym stwierdza on, że odnoga której dokonał wycięcia, była pochylona w stronę bloku, i w związku ze zgorzelą u podnóża, stwarzała zagrożenie dla pieszych i pojazdów i dlatego powinna być usunięta. Dodatkowo odwołująca się, załączyła opinię rzeczoznawcy z 10.07.2007 roku, z której wynika że kasztanowiec, którego jeden z pni usunięto, był w takim stanie, że przy silniejszym wietrze mógł się złamać i stworzyć zagrożenie dla pieszych i pojazdów i dlatego powinien być usunięty. Organ odwoławczy ustalił i zważył co następuje : W dniu 27 lutego 2007 roku firma - Zakład Urządzania i Konserwacji Terenów Zielonych- P.S., na zlecenie Spółdzielni Mieszkaniowej "N."w R., usunęła jeden z trzech pni drzewa z gatunku kasztanowiec, rosnącego na działce nr 147/6, położonej w R. przy ulicy G. Działka na której rośnie wymienione drzewo, którego jeden z pni został usunięty, stanowi własność Gminy Miasta R., w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "N.". Spółdzielnia nie posiadała zezwolenia na usunięcie jednego z trzech pni przedmiotowego drzewa. Zasady wydawania zezwoleń na wycięcie drzew, ustalania opłat, a także ustalania administracyjnych kar pieniężnych za usunięcie drzew i krzewów bez zezwolenia, określa ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 roku - O ochronie przyrody. Zgodnie z art. 83 ust.1 u.o.p. usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości, może nastąpić, po uzyskania zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, na wniosek posiadacza nieruchomości. Art. 85 ust.3 u.o.p. stanowi, że jeżeli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo. Administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa bez zezwolenia wymierza w myśl art. 88 ust.1 u.o.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Karę tę ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewów, na podstawie stawek określonych w art. 85 ust.4 pkt 1 i ust. 5 i 6 i art. 89 ust. 1 u.o.p. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie w sposób określony przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 roku w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów( DZ.U. nr 219, poz. 2239). W sposób wskazany w art.89 ust.3 u.o.p. wyliczono obwód pnia, przyjmując do wyliczenia najmniejszy promień 22,5 cm i zmniejszono wyliczony obwód o 10 %. Przy wyliczeniu wysokości kary zastosowano obowiązującą na rok 2007 rok, stawkę za 1 cm drzewa, określoną w załączniku nr 2, w sprawie obwieszczenia Ministra Środowiska z 12 października 2006 roku, w sprawie stawek za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni w 2007 roku. Prawidłowo też ustalono współczynnik różnicujący stawki, w zależności od obwodu pnia. Współczynnik ten, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 roku w sprawie opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew( DZ.U nr 228, poz. 2306) wynosi dla drzewa z gatunku kasztanowiec – 3,70. W sposób zgodny z przywołanymi przepisami określono wysokość kary pieniężnej, jako trzykrotność wyliczonej opłaty. Zdaniem organu odwoławczego, nawet gdy drzewo jest obumarłe, to na jego usunięcie potrzebna jest zgoda organu administracji. Wynika to z zestawienia treści art. 83 ust. 5 i art. 86 ust.1 u.o.p. Obowiązujące przepisy nie dopuszczają tu żadnego uznania organu administracji publicznej. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa " N." w R. Spółdzielnia wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucała organowi administracji publicznej naruszenie przepisów art. 83 ust.1, art. 86 ust. 1, 4 i 9 u.o.p., poprzez dowolną interpretację cytowanych przepisów, która spowodowała uznanie za zasadne zastosowania wysokiej kwotowo kary pieniężnej, za wycięcie odnogi kasztanowca. Zdaniem skarżącej nie można podzielić poglądu organu odwoławczego, że z zestawienia treści przepisów art. 83 ust. 6 i art. 86 ust. 1 u.o.p. wynika, że na usunięcie każdego drzewa wymagane jest zezwolenie organu administracji. W ocenie skarżącego, przepis art.86 ust. 1 u.o.p. wymienia przypadki, w jakich nie pobiera się opłat za wycięcie drzewa i w przepisie w tym, odrębnie wymienia się usunięcie drzewa nie wymagające zezwolenia i odrębnie pozostałe przypadki, np. wycięcie drzewa zagrażającego bezpieczeństwu ludzi lub mienia i drzewa obumarłego, co może sugerować, że wymienione usunięcia drzewa na które nie jest wymagane pozwolenie, obok innych przypadków usuwania drzew, stanowi samodzielne i odrębne okoliczności dotyczące nieponoszenia opłat za usuwanie drzew. Natomiast zdaniem skarżącej argumentacja organów administracji publicznej w tej kwestii jest całkowicie przeciwna, i na tym jej zdaniem, polega naruszenie przepisów prawa materialnego, wskazanych przepisów ustawy o ochronie przyrody. Wycięcie odnogi kasztanowca, jakie miało miejsce w przedmiotowej sprawie, nastąpiło głównie z powodów, o jakich mowa w art. 86 ust.1 pkt 4 i 9 u.o.p., co oznacza, że przechylone w stronę budynku mieszkalnego obumarłe drzewo, zagrażało bezpieczeństwu ludzi i mienia. Spółdzielnia jako właściciel i zarządca budynku, przywiązuje najwyższą wagę do spraw bezpieczeństwa ludzi i mienia. Zdarzenie miało zaś miejsce w okresie nasilonych zjawisk atmosferycznych tj. wiatrów huraganowych. Pochylona i częściowo obumarła odnoga kasztanowca, stanowiła poważne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, dlatego podjęte działania miały charakter prewencyjny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga Spółdzielni Mieszkaniowej "N." w R. nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U. nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. [ DZ.U. nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zarzuty, które zostały podniesione przez skarżącą dotyczą naruszenia przez organ prawa materialnego – art. 83 ust.1, art. 86 ust. 4 i 9 u.o.p. . Naruszenie prawa materialnego może nastąpić w dwojaki sposób: poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Pierwszy sposób naruszenia prawa materialnego polega na mylnym zrozumieniu treści zastosowanego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe jego zastosowanie, to kwestia prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego z hipotezą odnośnej normy prawnej i poddanie tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy ( por. wyrok Sądu Najwyższego z 2 .04.2003 roku, I CKN 160/01 ; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 .02.2006 roku, II CSK 101/05). Zarzuty skargi zmierzają do wykazania, że organy zastosowały błędną wykładnię przepisów art.83 ust.1 i art. 86 ust.4 i 9 u.o.p., poprzez przyjęcie, że w przypadku gdy drzewo jest obumarłe i zagraża bezpieczeństwu mienia i ludzi, to również nie może zostać usunięte bez zezwolenia organu administracji publicznej. Zdaniem skarżącej spółdzielni, w takiej sytuacji usunięcie obumarłego drzewa, takiego zezwolenia nie wymaga. W ocenie sądu zarzuty skargi, nie podważają prawidłowej wykładni przepisów art.83 i 86 u.o.p., dokonanej przez organy administracji publicznej, w niniejszej sprawie. Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art.83 .1 u.o.p. usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust.2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta , burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę właściciela . Ustęp 6 wyżej cytowanego przepisu wymienia enumeratywnie sytuacje, gdzie na wycięcie drzew i krzewów zgoda organu nie jest potrzebna . Obejmuje to następujące przypadki : 1. w lasach, 2. owocowych , owocowych z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody – na obszarach nieobjętych ochrona krajobrazową, 3. na plantacjach drzew i krzewów, 4. których wiek nie przekracza 5 lat, 5. usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych, 6. usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem , w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego , z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału, 7. które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu, 8. stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu. W świetle art.86 u.o.p fakt, że drzewo może zagrażać bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych, drzewo które obumarło lub nie rokuje szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, daje tylko podstawę do wydania zezwolenia na jego wycięcie, i niepobierania opłat za usunięcie takiego drzewa. Osoba wnioskująca o wydanie zezwolenia, między innymi w składanym wniosku do organu, winna podać przyczynę i termin zamierzonego usunięcia drzewa . Tak więc, to organ przeprowadzając postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na wycięcie drzewa musi ocenić, czy nie zachodzi sytuacja w której zasadnym byłoby przesadzenie drzewa albo zastąpienia go innym drzewem [ art.83 ust.3 u.o.p.], czy też ustalenia, że za usunięcie drzewa będzie ustalana stosowna opłata. Ocena zasadności wycięcia, naliczenia opłat za wycięcie drzewa, może być dokonana tylko przed jego wycięciem. Tak więc należy uznać, że zezwolenie na usunięcie drzewa, zgodnie z art. 83 ust.1 u.o.p. jest wymagane niezależnie od stanu żywotności drzew i oddziaływania na otoczenie, z wyjątkiem przypadków określonych w art. 83 ust. 6 u.o.p. Przy ustalaniu stawki kary za usunięcie odnogi drzewa organy prawidłowo zastosowały przepis art. 89 ust.1 i 3 u.o.p. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 22.09.2004 roku w sprawie trybu nakładania kar pieniężnych za usuwanie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów( DZ.U. nr 219, poz. 2229). Przy wyliczaniu kary zastosowały obowiązującą na rok 2007, stawkę za 1 cm drzewa określoną w załączniku nr 2 obwieszczenia Ministra Środowiska z 12 października 2006 roku, w sprawie stawek za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni w 2007 roku. Prawidłowo też ustaliły, współczynnik różnicujący stawki w zależności od obwodu pnia. W tym akurat zakresie, skarżąca nie stawiała żadnych zarzutów zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, organy administracji publicznej nie naruszyły reguł postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski zaś, organów wyprowadzone z zebranego materiału dowodowego, nie wykraczają poza swobodną ocenę tego materiału. Dokonane ustalenia i ich ocena, nie pozostaje w sprzeczności z treścią zebranego materiału w sprawie. W toku postępowania zostały zagwarantowane skarżącej, prawa przysługujące jej jako stronie. Obligatoryjny charakter wymierzenia kary za usunięcie drzewa, nie może być wyłączony okolicznościami podnoszonymi w skardze( działanie prewencyjne, dbanie o bezpieczeństwo mieszkańców). Wskazane okoliczności mogą mieć znaczenie w ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym. Mając powyższe na uwadze, biorąc za podstawę art.151 p.p.s.a. orzeczono, jak na wstępie.