VIII SA/Wa 558/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w T. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku o sprawdzenie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami oddala skargę. VIII SA/Wa 558/09 UZASADNIENIE Postanowieniem znak [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. Starosta G. działając na podstawie art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa) postanowił o przekazaniu do Komendy Powiatowej Policji w T. wniosku znak [...] o sprawdzenie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami, dotyczącego I. K., celem załatwienia według właściwości. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż w dniu [...] kwietnia 2009r. do organu wpłynął wniosek znak [...] Prokuratora Rejonowego w T. o sprawdzenie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami przez I. K. Podstawę wniosku stanowił przepis art.122 ust. 1 pkt 3b i art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm., zwana dalej ustawą Prawo o ruchu drogowym). Wobec stwierdzenia, iż organem właściwym do załatwienia sprawy jest Komendant Powiatowy Policji w T., Starosta G. orzekł o przekazaniu złożonego wniosku temu organowi celem rozpoznania. Postanowieniem znak [...] z dnia [...] maja 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa po rozpatrzeniu zażalenia Prokuratora Rejonowego w T. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podał, iż w dniu [...] kwietnia 2009r. do Starosty G. wpłynął wniosek o sprawdzenie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych I. K. do kierowania pojazdami. Wniosek uzasadniono tym, iż w dniu [...] marca 2009r. I. K. poruszał się po drodze publicznej samochodem osobowym będąc w stanie nietrzeźwości. Prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w T. postępowanie o czyn z art. 178a § 1 kodeksu karnego zakończyło się wniesieniem aktu oskarżenia do sądu. Powołując treść przepisów art. 122 ust. 1 pkt 3b, art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 2 i 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004r. Nr 2, poz. 15, zwane dalej rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r.) organ wywiódł, iż organem właściwym do wydania skierowania na badanie lekarskie i psychologiczne w niniejszej sprawie jest Komendant Powiatowy Policji. Starosta wydaje skierowanie na badanie lekarskie tylko stosunku do osób, co do których pojawiły się zastrzeżenia do ich stanu zdrowia oraz osób niepełnosprawnych na podstawie zawiadomienia organów uprawnionych do orzekania o stopniu niepełnosprawności. W konkluzji organ odwoławczy uznał prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył Prokurator Rejonowy w T. wnioskując o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego - art. 122 ust. 1 pkt. 3b oraz art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez ich niewłaściwą wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż Starosta G. nie jest właściwy do rozpoznania sprawy i przyjęciu, że właściwym jest Komendant Powiatowy Policji w T., podczas gdy decyzja o skierowaniu na badania celem sprawdzenia stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami może być wydana przez Komendanta Powiatowego Policji po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, a zgodnie z ogólną kompetencją do cofania uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi właściwy jest Starosta Powiatowy (art. 140. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku prawo o ruchu drogowym), 2. oraz przepisów postępowania - art. 124 § 1 Kpa polegające na nie oznaczeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w postanowieniu z dnia [...] maja 2009r. stron postępowania; art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 182 i art. 138 Kpa polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Starosty G., co skutkowało nie wszczęciem postępowania administracyjnego, nie wyjaśnieniem stanu faktycznego, nie zebraniem i nie rozpatrzeniem całego niezbędnego materiału dowodowego; art. 12 i art. 77 w związku z art. 140 Kpa polegające na nie rozpoznaniu i nie odniesieniu się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. do zarzutu podniesionego przez Prokuratora Rejonowego w T. w zażaleniu z dnia [...] kwietnia 2009 roku na postanowienie Starosty G. z dnia [...] kwietnia 2009r. tj. naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 124 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 i art. 182 Kpa. Przedstawiając szczegółowo przebieg postępowania w sprawie skarżący podał, iż Prokuratura Rejonowa w T. prowadziła postępowanie przygotowawcze przeciwko I. K. o czyn z art. 178a § 1 kk. W dniu [...] marca 2009 r. został w tej sprawie skierowany do sądu akt oskarżenia. Postępowanie przygotowawcze wykazało, że I. K. prowadził pojazd mechaniczny znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym [...] promila alkoholu w wydychanym powietrzu. Prokurator powziął wątpliwości, co do stanu zdrowia oraz predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami przez w/w. Wysoki stan nietrzeźwości, a wręcz upojenia alkoholowego, który został uprawdopodobniony, był podstawą do wystąpienia z takim wnioskiem do właściwego organu, jakim jest Starosta G. W chwili kierowania wniosku do Starosty G., nieuprawnione było stwierdzenie, iż w/w kierował pojazdem mechanicznym znajdując się w stanie nietrzeźwości (art. 5 § 1 kpk), I. K. nie był bowiem skazany prawomocnym wyrokiem za czyn zabroniony z art. 178a § 1 kk, należało więc traktować go jako niewinnego. W ocenie skarżącego nie można zgodzić się z argumentacją przedstawioną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., iż organem właściwym do rozpoznania wniosku o sprawdzenie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami w sytuacji w jakiej znalazł się I. K. właściwy jest Komendant Powiatowy Policji. Identyczne stanowisko wyraził R.A. Stefański, w "Prawo o ruchu drogowym. Komentarz" LEX 2008, wyd. III. Komentarz do art. 124 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym "Badaniu (...) podlegają tylko sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., ale także wówczas, gdy przepis ten pozostaje w zbiegu z innym przepisem np. z art. 177 § 1 k.k. (...) Skierowanie w formie decyzji wydaje komendant powiatowy (miejski) Policji; taka forma jest wprost wyrażona w art. 124 ust. 1 pkt 2. Decyzja taka - ze względu na zasadę domniemania niewinności - może być wydana po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, w wyniku którego zostanie stwierdzone sprawstwo tej osoby przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (pismo Dyrektora Biura Prawnego KGP z dnia [...] stycznia 2006 r., [...], niepubl.; pismo Dyrektora Biura Prewencji i Ruchu Drogowego KGP z dnia [...] kwietnia 2006 r., [...], niepubl.; pismo Zarządu Ruchu Drogowego Biura Służby Prewencyjnej KGP z dnia [...] marca 2004 r., [...], niepubl.)." Wskazał, iż prokurator kierując wniosek do Starosty G. miał także na uwadze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2007 roku sygn. III S.A./Kr 382/06 w uzasadnieniu którego stwierdzono: "Ustawa - Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje natomiast takiego uprawnienia dla prokuratora, co świadczy o tym, że prokurator może jedynie sygnalizować staroście potrzebę wszczęcia takiego postępowania administracyjnego, które starosta wszczynając z urzędu winien przeprowadzić zgodnie z wszelkimi zasadami wyrażonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego". Skarżący podał, iż treść postanowienia organu odwoławczego wskazuje, iż organ ten nie rozpoznał wszystkich zarzutów stawianych przez Prokuratora Rejonowego w T. w zażaleniu z dnia [...] kwietnia 2009r., w szczególności Kolegium nie odniosło się do zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 124 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 i art. 182 Kpa. Powyższe stanowi podstawę do stwierdzenia, iż organ odwoławczy zaniechał rozpoznania sprawy. W konkluzji skarżący uznał, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, co uzasadnia wyeliminowanie go z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżone jak i poprzedzające je postanowienie odpowiadają prawu. Zgodnie z treścią art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Zgodnie zaś z art. 124 ust. 1 pkt. 2 lit. a) cytowanej ustawy badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. (wydanego na podstawie art.123 w/w ustawy), kierującemu pojazdem, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 i art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, skierowanie na wskazane wyżej badania lekarskie i psychologiczne wydaje komendant powiatowy Policji w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia w którym nastąpił wypadek drogowy, albo od dnia, w którym kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu (badania lekarskie i psychologiczne). Stosownie natomiast do postanowień art. 122 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem. Z treści w § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. wynika, że starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Badania te zgodnie z § 3 ust. 1 w związku z § 14 cytowanego rozporządzenia przeprowadzane są przez uprawnionego lekarza, zaś na podstawie § 9 ust. 1 tegoż rozporządzenia przeprowadzane są w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy. Z powyższego wynika, iż aby Starosta mógł skierować konkretną osobę na badanie lekarskie, po pierwsze, musi istnieć przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia" tej osoby, a po drugie, zastrzeżenia co do stanu zdrowia muszą być potwierdzone w wyniku przeprowadzonego postępowania na skutek wiarygodnej informacji. Podkreślić przy tym należy, iż podstawą wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem (tak W. Kotowski, Komentarz do ustawy Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2002 r.). Z porównania w/w przepisów art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b i art. 124 ust. 1 pkt 2 oraz art. 122 ust.1 pkt 4 wyraźnie wynika, iż decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie w celu sprawdzenie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami, wobec ujawnienia kierowania pojazdami mechanicznymi w stanie nietrzeźwości wydaje komendant powiatowy policji. Starosta wydaje decyzję w tym przedmiocie tylko w sytuacji, gdy powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia danej osoby. W ocenie Sądu bezspornym jest, iż zamierzeniem skarżącego było skierowanie I. K. na badanie lekarskie w celu sprawdzenie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami, wobec stwierdzenia, iż był uczestnikiem ruchu drogowego, będąc w stanie nietrzeźwości. Wskazuje na to wniosek skierowany do Starosty gdzie skarżący wskazuje jako podstawę prawną wniosku art. 124 ust.1 pkt 2 ustawy prawo o ruchu drogowym. W skierowanym wniosku, ani w materiale zgromadzonym w sprawie nie wynika aby zostały ustalone okoliczności uprawdopodobniające istnienie stanów chorobowych wpływających na zdolność psychofizyczną do kierowania pojazdami( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2005 roku, I OSK 79/05, LEX nr 191003). Właściwym do orzeczenie o skierowaniu na badania (lekarskie i psychologiczne) jest w tej sytuacji Powiatowy Komendant Policji w T. Zdaniem Sądu wydane przez organ II instancji orzeczenie jest prawidłowe. Przedstawione w zaskarżonym rozstrzygnięciu stanowisko organu co do stanu faktycznego sprawy i oceny jej skutków na gruncie prawnym jest zasadne, znajduje oparcie w obowiązujących w tej materii przepisach prawa. Sąd nie stwierdził naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. przepisów postępowania uzasadniających uchylenie wydanego postanowienia. Stawiane zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 182 w związku z art. 138 Kpa, a polegające na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego, nie zebraniu i nie rozpatrzeniu całego materiału dowodowego nie zasługują ma uwzględnienie. Faktycznie organ odwoławczy w swoim uzasadnieniu nie odniósł się do stawianych w odwołaniu zarzutów naruszenia wskazanych artykułów. Jednocześnie należy zauważyć, że takie uchybienie mogłoby skutkować uchylenie zaskarżonego postanowienia, w wypadku gdyby miało ono istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu w sprawie nie ma sporu co ustaleń faktycznych i nie ma sytuacji aby poza oceną organu pozostała jakaś część materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organ rozpoznający sprawę dokonał odmiennej oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego i w ocenie Sądu ocena ta nie jest oceną dowolną. Zdaniem Sądu nie można podzielić zapatrywania prawnego skarżącego, iż organ kontroli ruchu drogowego może skierować na badania lekarskie tylko osobę, co do której zapadło prawomocne orzeczenie skazujące taką osobę. Należy zauważyć, że zgodnie z § 2 .2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004 roku skierowanie na badanie lekarskie wydaje komendant powiatowy Policji w terminie 30 dni od dnia w którym dana osoba kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości. Tak więc organ ma określony termin i z przepisu nie wynika aby musiał czekać na rozpoznanie sprawy karnej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.