VIII SA/Wa 559/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-04
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Iwona Owsińska-Gwiazda, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło rozpoznać odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, jeśli odwołanie zostało wniesione po terminie, bez wcześniejszego postanowienia o przywróceniu terminu?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było uprawnione do rozpoznania odwołania, które zostało wniesione po terminie, bez wcześniejszego postanowienia o przywróceniu terminu. Rozpoznanie odwołania w takiej sytuacji stanowi rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 16 § 1 k.p.a., co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. przyznającą zaliczkę alimentacyjną. Skarżąca A.G. kwestionowała okres, na jaki przyznano świadczenie. Kluczowym problemem okazało się ustalenie, czy odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione w terminie. Sąd administracyjny ustalił, że odwołanie zostało złożone po terminie, a organ odwoławczy nie zastosował procedur dotyczących przywrócenia terminu.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Krzysztof Koziara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2009 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] września 2008 r., po rozpoznaniu odwołania A. G. od decyzji Wójta Gminy S. z [...] czerwca 2008 roku przyznającej zaliczkę alimentacyjną na K. i A. rodzeństwo G., w kwocie po [...] złotych miesięcznie na każde z nich , na okres od 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ I instancji wyjaśnił, iż decyzja powyższa wydana została po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lutego 2008 roku sygn. akt VIII SA/Wa 19/08 uchylającym decyzję SKO w R. z [...] grudnia 2006 r. znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej wobec niespełnienia przez A. G. warunków osoby samotnie wychowującej dziecko. Zdaniem sądu skarżąca wychowująca jako osoba rozwiedziona dzieci K. i A. G., bez udziału ich biologicznego ojca, pomimo iż żyje w konkubinacie z ojcem swojego trzeciego dziecka, spełniała ustawowe kryteria osoby samotnie wychowującej dziecko, określone w art. 3 pkt 17 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych ( t.j. Dz. U. Z 2006, Nr 139, poz. 992 ze zm.). Mając na uwadze stanowisko Sądu zajęte w w/w wyroku organ I instancji przyznał A. G. świadczenia alimentacyjne na okres zasiłkowy 2006/2007.
Od powyższej decyzji A. G. złożyła odwołanie kwestionując okres na jaki przyznano zaliczkę. Zdaniem skarżącej winna otrzymać świadczenie od 1 września 2006 roku z uwzględnieniem całego 2007 roku do chwili obecnej, ponieważ na skutek jej wniosku z 14 września 2006 roku nieprzerwanie toczyło się postępowanie administracyjne w tej sprawie zakończone dopiero w 2008 roku korzystnym dla niej wyrokiem Sądu.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podniosło, iż ustalenie prawa do zaliczki oraz jej wypłata nie jest dopuszczalne bez wniosku złożonego przez uprawniony podmiot, zaś dla ustalenia terminu od którego zostanie przyznane świadczenie decydujące znaczenie ma data wpływu wniosku do właściwego organu, natomiast końcową datą jest ostatni dzień okresu zasiłkowego – art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz. U. Nr 86, poz.732 ze zm.). Wobec faktu, iż skarżąca złożyła wniosek w dniu 14 września 2006 r. i nie złożyła wniosku na kolejny okres zasiłkowy nie mogła mieć ustalonego prawa do zaliczki alimentacyjnej od 1 września 2007 roku w związku z czym zarzuty odwołania są nietrafne a rozstrzygnięcie organu I instancji zgodne z przepisami prawa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. G. wnosząc o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na okres od 1 września 2007 roku do 31 sierpnia 2008 roku. Podniosła, iż została wprowadzona w błąd co do obowiązku złożenia wniosku w ustawowym terminie przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rozpoznając skargę A. G. Sąd ustalił, że decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] czerwca 2008 roku doręczono A. G. w dniu 20 czerwca 2008 roku – potwierdzenie odbioru decyzji z podpisem skarżącej oraz w/w datą /k. 23 akt administracyjnych/. Odwołanie od przedmiotowej decyzji A. G. złożyła osobiście w dniu 9 lipca 2008 roku / k.24 akt administracyjnych/.
Zważywszy, że w aktach sprawy nie ma odwołania ani strony ani innego podmiotu, które byłoby złożone w terminie określonym w art. 129 § 2 kpa, należy uznać, że po upływie tego terminu decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] czerwca 2008 roku stała się ostateczna – art. 16 § 1 kpa. W świetle takiego ustalenia postępowanie wstępne organu odwoławczego związane z wniesieniem pisma A. G. z dnia 09 lipca 2008 roku winno zakończyć się wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Decyzja Wójta Gminy S. po bezskutecznym upływie terminu z art. 129 §2 kpa nie mogła być przedmiotem postępowania odwoławczego bez zastosowania procedur określonych w art. 58 kpa. Takich procedur Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. nie zastosowało, co oznacza, że w dniu [...] września 2008 roku nie było organem upoważnionym do rozpoznania odwołania w postępowaniu odwoławczym. Wynika to z faktu, że tylko odwołanie wniesione przez uprawniony podmiot (stronę, osobę działającą na prawach strony – art. 127 § 1 kpa) i z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. wywołuje skutek w postaci dewolucji uprawnień do rozpoznania sprawy na organ wyższego stopnia.
Jeżeli więc organ kompetencyjnie właściwy do działania jako organ drugiej instancji prowadzi postępowanie odwoławcze w wyniku odwołania wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. bez przywrócenia terminu wniesienia odwołania, dopuszcza się rażącego naruszenia art. 16 § 1 k.p.a. orzekając w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i to nawet wówczas, gdy orzeka o utrzymaniu w mocy takiej decyzji ostatecznej, co miało miejsce w sprawie niniejszej.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) dalej p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.
Orzeczenie jak w pkt 2 wydano w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło