VIII SA/Wa 56/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-09
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, uznając, że dochody skarżącego i jego żony, pomniejszone o zajęcia egzekucyjne, nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pozostałym zakresie wniosek oddalono, uznając, że sytuacja finansowa może ulec zmianie.Stan faktyczny
Z. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT. Wnioskodawca argumentował, że jego dochody po potrąceniu komorniczym są niskie, a majątek ruchomy zajęty przez urząd skarbowy. Dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową, w tym zajęcia egzekucyjne na rachunku bankowym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy
Wnioskiem załączonym do skargi Z. L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że wspólnie z żoną i synem (studentem) utrzymuje się z dochodu, który po potrąceniu komorniczym wynosi ok. [...] zł. Oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności ani środków, które mógłby przeznaczyć na opłacenie wpisu sądowego. Poza dochodami małżonków również cały majątek ruchomy został zajęty przez urząd skarbowy. Wyjaśnił, że ponosi koszty leczenia w wysokości ok. [...] zł miesięcznie.
W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku złożył kserokopie decyzji o wysokości emerytury własnej oraz żony, kserokopię legitymacji studenckiej syna, faktury za energię, gaz, telefon i leki, a także wyciąg z rachunku bankowego małżonków zawierający informację, że na dzień sporządzenia wyciągu – 31 grudnia 2014 r. na rachunku były zarejestrowane zajęcia egzekucyjne Urzędu Skarbowego w R.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach, kiedy spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ze złożonych wyjaśnień i załączonych dokumentów wynika, że skarżący i jego żona utrzymują się ze świadczeń (emerytur), które pomniejszone z powodu należności egzekwowanych na mocy tytułu wykonawczego, wynoszą ok. [...] zł, wpis od skargi ustalono natomiast na kwotę [...] zł. Skarżący według złożonego oświadczenia nie posiada żadnych oszczędności, a rzeczy ruchome, które mógłby ewentualnie spieniężyć zostały zajęte przez urząd skarbowy. Uznać zatem należy, że w aktualnej sytuacji finansowej skarżącego obowiązek uiszczenia wpisu, stanowiłby ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu, a tym samym kontroli zaskarżonej decyzji.
W pozostałym zakresie wniosek podlegał oddaleniu bowiem trudno przesądzać i zakładać, że sytuacja finansowa skarżącego nie ulegnie w przyszłości zmianie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło