VIII SA/Wa 561/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 25 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Sp. z o. o. z siedzibą w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania p o s t a n a w i a: zwolnić [...] Sp. z o. o. z siedzibą w B. od kosztów sądowych. [...] Sp. z o. o. o z siedzibą w B. (dalej też jako "skarżąca" lub "spółka") wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka podniosła, że prowadzona przez nią działalność przynosi straty, brak jest środków na bieżącą działalność. W związku z tym działalność spółki ogranicza się jedynie do prowadzenia obrony jej praw. Obsługę spółki zapewnia zarząd. Sytuacja finansowa prezesa zarządu jest na tyle zła, że nie stać go na ponoszenie opłat sądowych za spółkę. Wysokość kapitału zakładowego to [...] złotych, wysokość straty – [...] zł. Spółka wskazała, że na rachunku bankowym posiada debet w wysokości [...] złotych. Z przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika przy tym, że za rok 2014 strata wyniosła [...] złotych. Również rok 2015 spółka zamknęła stratą w kwocie [...] złotych. Na koniec lipca br. jej strata sięgnęła kwoty [...] złotych. Na rachunku bankowym skarżącej utrzymywał się przez ostatnie trzy miesiące debet przekraczający każdorazowo dwa tysiące złotych, przy czym nie odnotowywano na nim żadnych transakcji (oprócz pobrania opłaty przez bank). Zgodnie z treścią przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z kolei w myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie, w ocenie rozpoznającego wniosek starszego referendarza sądowego, skarżąca spółka wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że, jak wynika z przedłożonych przez spółkę wyjaśnień i dokumentów, nie uzyskuje ona przychodów ze swej działalności (w 2016 roku wyniosły one [...] złotych a w 2014 i 2015 roku [...] złotych). Spółka nie dysponuje nadto środkami na rachunkach bankowych, przy czym w istocie zapisy rachunków potwierdzają zaprzestanie prowadzenia działalności. Nie zatrudnia przy tym pracowników. Skoro zatem spółka nie prowadzi w istocie działalności, nie dysponując zarazem środkami finansowymi, to ma ograniczone możliwości zgromadzenia środków finansowych, także na poczet sporów sądowych. W tej sytuacji trudno także wskazywać na możliwość ograniczenia wydatków celem uiszczenia kosztów sądowych. Wskazane powyżej okoliczności, dają podstawę do stwierdzenia, że spółka nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga jednocześnie, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty wniesienia wniosku. Nie działa ono zatem z mocą wsteczną, lecz obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe, w tym również te opłaty sądowe, które mogą być następstwem zmian w obowiązującym ustawodawstwie (p. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04 – publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.