VIII SA/Wa 562/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 2 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009 rok postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić 3. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla S. K. zam. C. [...],[...] S. We wniosku o przyznanie prawa pomocy S. K. podniosła, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Źródłem utrzymania małżonków jest emerytura w łącznej wysokości [...] zł netto. Jako jedyny majątek skarżąca wymieniła drewniany dom o powierzchni [...] m², budynki gospodarcze oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Przystępując do rozpoznania wniosku skarżącej, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła swojego wniosku, ani też nie wskazała obiektywnych okoliczności uniemożliwiających jej poniesienie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł. Dochód miesięczny dwuosobowego gospodarstwa skarżącej stanowi kwota [...] zł i nie uprawdopodobniła ona, że poniesienie kosztów sądowych mogłoby stanowić nadmierne obciążenie dla domowego budżetu, tym bardziej, że ustalony w sprawie wpis jest najniższym wpisem przewidzianym w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Odnosząc się natomiast do wniosku w zakresie ustanowienia adwokata uznano, że wobec konieczności ponoszenia kosztów sądowych skarżąca nie będzie w stanie poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i męża. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.