VIII SA/Wa 563/16

WyrokWSA w Warszawie2017-04-05

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Justyna Mazur, Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, bez jej uchylenia, jest dopuszczalne, gdy od doręczenia decyzji upłynęło pięć lat, a podstawą wznowienia postępowania były nowe okoliczności faktyczne lub dowody?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, bez jej uchylenia, jest dopuszczalne na podstawie art. 151 § 2 Kpa, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji z powodu upływu pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 Kpa. W niniejszej sprawie, ujawnienie w 2007 r. faktu zalesienia działki rolnej, która była podstawą przyznania płatności w 2004 r., stanowiło nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi wydającemu pierwotną decyzję, co uzasadniało wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. G. – K. na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję stwierdzającą wydanie decyzji o przyznaniu płatności obszarowych do gruntów rolnych na rok 2004 z naruszeniem prawa. Organ pierwszej instancji, po wznowieniu postępowania, stwierdził naruszenie prawa, ponieważ kontrola z 2007 r. wykazała, że działka rolna, do której przyznano płatności, była zalesiona, a nie użytkowana rolniczo. Ze względu na upływ pięciu lat od doręczenia pierwotnej decyzji, organ nie mógł jej uchylić, a jedynie stwierdzić naruszenie prawa. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Kpa i rozporządzeń unijnych, kwestionując prawidłowość ustaleń faktycznych i dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi I. G. – K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, po wznowieniu postępowania oddala skargę. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 i art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2016 roku, poz. 23 dalej jako Kpa) orzekł o stwierdzeniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...] października 2004 r. z naruszeniem prawa. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, I. G. – K. złożyła w dniu [...] czerwca 2004 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności obszarowych do gruntów rolnych na rok 2004. Wnioskodawczyni zadeklarowała działki rolne [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, w sposobie użytkowania jako pastwisko. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją o nr [...] z dnia [...] października 2004 r. przyznał wnioskodawczyni płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w łącznej wysokości [...] zł. W dniu [...] lipca 2007 r. w ramach kontroli realizowanej w sprawie dotyczącej roku 2007 w gospodarstwie I. G. – K. stwierdzono, że działka rolna [...] o powierzchni [...] ha nr [...] nie była użytkowana rolniczo (porośnięta lasem). Zastosowano na tej powierzchni powierzchnię zalesioną i zastosowano kod błędu [...] oraz [...]. W związku z tym w dniu [...] czerwca 2011 r. organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie przyznania płatności za 2004 rok. W ocenie organu czynności kontrolne przeprowadzone w gospodarstwie wnioskodawczyni w dniu [...] lipca 2007 r. spełniają przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa - wyszły bowiem na jaw nowe okoliczności lub dowody o których mowa w tym przepisie, stanowiące podstawę do wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności na rok 2004. Organ podniósł, że z uwagi na treść art. 146 § 1 Kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3 - 8 nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat. Według organu decyzję wydaną w dniu [...] października 2004 r. doręczono stronie w dniu [...] października 2004 r. W związku zaś z art. 151 § 2 Kpa w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Jednocześnie organ stwierdził, że z uwagi na odmowę przyznania płatności spowodowaną przedeklarowaniem powierzchni, prawidłowa płatność za 2004 rok powinna wynosić [...]. W odwołaniu od tej decyzji I. G. – K. zarzuciła naruszenie: - art. 156 § 2 Kpa, wskazując, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4, i 7 jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzji wywołała nieodwracalne skutki prawne, - art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004, zgodnie z którym gdy beneficjent działał w dobrej wierze następuje czteroletni okres przedawnienia zwrotu nieuzasadnionej płatności, obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o niuzasadnionym charakterze płatności jest dłuższy niż 10 lat, - art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004, zgodnie z którym obowiązek zwrotu płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Ponadto podniosła, że istnieje możliwość, iż wniosek o dopłaty jak i kontrola z dnia [...] lipca 2007 r. została przeprowadzona w oparciu o błędnie skonfigurowane załączniki graficzne. Skarżąca wskazała również na wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] czerwca 2011 r., utrzymanym w mocy przez Sąd Okręgowy w R., którym została uniewinniona od zarzucanych jej czynów postaci złożenia pisemnego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów na 2007 i 2008 rok. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2015 r. stwierdzającą wydanie decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy wskazał, że przyczyna określona w art. 145 § 1 Kpa należy do grupy przyczyn, które istniały przed wydaniem decyzji, a mianowicie ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Za słuszne uznał stwierdzenie organu I instancji, że okoliczność braku dobrej kultury rolnej w dniu [...] czerwca 2003 r. stwierdzona dopiero w 2007 r. nie była znana temu organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej tj. w dniu [...] października 2004 r. Analizując natomiast prawidłowość przeprowadzonego postępowania wznowieniowego organ odwoławczy uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. nie wykazał dostatecznie, że okoliczność braku dobrej kultury rolnej w 2004 roku faktycznie istniała. W związku z tym wskazał, że w dyspozycji organów ARiMR od 2005 roku znajduje się ortofotomapa datowana na 2001 rok. Na jej obrazie z tego roku widoczne są liczne samosiewy drzew na obszarze działki [...] (poprzednio), czy [...] (obecnie), który to obszar pokrywa się z ustaleniem kontroli na miejscu z roku 2007, na którym stwierdzono występowanie lasu, co w konsekwencji było podstawą do uznania, że obszar ten nie był utrzymany w dobrej kulturze na dzień [...] czerwca 2003 r. W związku z tymi ustaleniami organ odwoławczy stwierdził, że istnienie samosiewów widoczne na zdjęciu z 2001 r. i następnie 2007 r., prowadzi do wniosku, że powierzchnia odpowiadająca dzisiejszej działce nr [...] objęta była tzw. sukcesją naturalną drzew tj. wysianiem lasu począwszy od 2001 r. i trwającą do dziś. Tym samym w ocenie organu odwoławczego można uznać, że obszar [...] ha działki nr [...], do którego przyznano płatność nie był utrzymany w dobrej kulturze rolnej w 2004 roku, zaistniała więc faktycznie przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Przyznanie w tych okolicznościach płatności w 2004 roku do powierzchni gruntów niespełniających warunków przyznania płatności, naruszało art. 2 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 5 rozporządzenia komisji WE nr 2199/2003 z 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady WE nr 1259/199 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Wągier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. UE nr L328/21 z 17 grudnia 2003 r. oraz art., 32 rozporządzenia Komisji WE nr 2419/2001 z 11 listopada 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U. UE L 327 z 12 grudnia 2001 r.). Organ odwoławczy podniósł, że z uwagi na fakt, iż od dnia doręczenia decyzji pierwotnej, tj. [...] października 2004 r. upłynęło pięć lat, zastosowanie w sprawie miał przepis art. 151 § 2 Kpa, na podstawie którego organ I instancji nie uchylił ww. decyzji, a ograniczył się do stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa oraz wskazał okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy podkreślił, że art. 156 § 2 Kpa dotyczący wzruszenia decyzji ostatecznych w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji nie miał w sprawie zastosowania, bowiem podstawą orzekania był art. 151 § 2 Kpa. Za niezasadny uznał również zarzut naruszenia art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 796/2004, gdyż dotyczy on zwrotu nienależnie pobranych płatności, gdy tymczasem decyzja organu I instancji nie zawiera rozstrzygnięcia w tym zakresie i nie została wydana w oparciu o powyższy przepis. Za niemający wpływu na rozstrzygnięcie uznał organ odwoławczy powołany w odwołaniu wyrok Sądu Rejonowego w G. uniewinniający skarżącą od zarzucanych czynów, bowiem dotyczył on złożenia pisemnego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich za lata 2007 i 2008, podczas gdy niniejsza sprawa dotyczyła płatności za 2004 r. Organ odwoławczy nie zgodził się również z tezą skarżącej, aby ujawnione uchybienia w budowie sytemu identyfikacji działek rolnych w jakikolwiek sposób miały wpływ na nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W skardze na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR I. G. – K. wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, 2) art. 146 § 1 Kpa , 3) art. 156 § 2 Kpa, 4) art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w sprawie nie nastąpił zarówno dziesięcioletni jak i czteroletni okres przedawnienia, podczas gdy pobrano płatności bezpośrednie w dobrej wierze, 5) art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania, jeżeli płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika, 6) art. 11 Kpa i art. 107 § 1 i 3 Kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji szczegółowego wyjaśnienia dlaczego nie uwzględniono zastrzeżeń do raportu kontroli zawartych w piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r. dotyczących lat 2004 – 2006, 7) art. 8 Kpa poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało prowadzeniem postępowania w sposób nieuwzględniających faktu, że strona działa w zaufaniu do ARiMR, 8) art. 10 § 1 Kpa, poprzez jego niezastosowanie i niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się , co do zebranych dowodów. W uzasadnieniu skargi podniosła, że brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów powoduje bezskuteczność decyzji i jej nieważność w myśl art. 156 § 1 pkt 5 Kpa. Stwierdziła, że skoro organ powołuje się na kontrolę przeprowadzoną w 2007 r. to dlaczego skarżąca nie miałaby powoływać się na uniewinniający ją wyrok Sądu Rejonowego w G. dotyczący złożenia pisemnego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów na 2007 i 2008 rok, mimo że sprawa dotyczy płatności za 2004 rok. Odnosząc się do wyników raportu z powyższej kontroli, jako wskazanej przez organ przesłanki wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 Kpa) skarżąca podniosła, że jest ona nieprawidłowa, bowiem okoliczności faktyczne nie są dowodami, lecz są wskazywane za pomocą dowodów. Skarżąca podobnie jak w odwołaniu zakwestionowała prawidłowość map, na podstawie których weryfikowano powierzchnie gruntów do płatności oraz okoliczność braku dobrej kultury rolnej na tych gruntach. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu stan faktyczny ustalony został prawidłowo, skarżąca zaś formułuje linię obrony wydłużając niezasadnie prowadzone postępowanie z uwagi na fakt, że w konsekwencji może być wobec niej prowadzone postępowanie o zwrot nienależnie wypłaconych środków. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2017 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz wskazała na dobrą wiarę beneficjenta, jako przesłanki warunkującej możliwość zwrotu płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie kontrolą Sądu została objęta decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2016 r., utrzymująca w mocy wydaną w wyniku wznowienia postępowania decyzję organu pierwszej I instancji z dnia [...] października 2015 r., którą to stwierdzono, że wydanie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] października 2004 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych nastąpiło z naruszeniem prawa oraz, że uchylenie tej decyzji nie może nastąpić z uwagi na upływ pięciu lat od jej doręczenia. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zasada trwałości decyzji administracyjnych o której mowa w art. 16 Kpa podlega wyłączeniu w trybie nadzwyczajnym jakim jest wznowienie postępowania. Uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania jest więc możliwe i stanowi jeden ze wskazanych w Kpa wyjątków od zasady trwałości decyzji. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wbrew stanowisku skarżącej zostały zaś spełnione przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie przyznania skarżącej płatności do gruntów rolnych za 2004 rok. Warunkiem wznowienia postępowania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa jest bowiem stwierdzenie, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Za bezsporne w niniejszej sprawie uznać bowiem należy, że w wyniku przeprowadzenia w dniu [...] lipca 2007 r. w gospodarstwie skarżącej kontroli na miejscu ujawnione zostały okoliczności wskazujące na nieutrzymywaniu powierzchni działki rolnej zgodnie z dobrą kulturą rolną w 2004 r. Na powierzchni [...] ha działki ewidencyjnej nr [...] kontrolujący stwierdzili bowiem w 2007 r. zamiast deklarowanego we wniosku pastwiska - las. Słusznie zaś wskazuje organ odwoławczy, że nie jest możliwe powstanie zalesienia w ciągu jednego roku, dlatego też z tego faktu wywodzić należy również istnienie lasu na tej samej powierzchni [...] ha w 2004 r. To z kolei oznacza, że niewątpliwie okoliczność polegająca na nieutrzymywaniu powierzchni [...] ha w dobrej kulturze rolnej w 2004 r. przez skarżącą istniała w momencie wydawania przez organ pierwszej instancji decyzji nr [...] w dniu [...] października 2004 r. Okoliczność ta nie była organowi I instancji znana, bowiem stwierdzono ją dopiero w czasie wykonywania czynności kontrolnych w dniu [...] lipca 2007 r. Wbrew więc temu co podnosi skarżąca, zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania przez organ I instancji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2004 w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Z ww. przepisu wynika, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zatem przesłanką do wznowienia postępowania na podstawie tego przepisu jest nie tylko istnienie dowodu w dniu wydania decyzji (na co powołuje się strona skarżąca), ale również istnienie okoliczności faktycznych nie znanych organowi, który wydawał decyzję. W ocenie Sądu ta druga przesłanka wznowienia postępowania została zaś w rozpatrywanym przypadku spełniona. Tym samym zarzut braku przesłanek do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa jest niezasadny. Organ odwoławczy wskazał również przepis prawa który został naruszony przy wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Przepisem tym jest art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.) zgodnie z którym, osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi". Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Warunkiem przyznania płatności na rok 2004 było więc posiadanie gruntów będących w dobrej kulturze rolnej, na których jest prowadzona uprawa. Przyznanie natomiast w decyzji z [...] października 2004 r. płatności do powierzchni [...] ha zalesionej, czyli takiej na której nie prowadzono uprawy zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, stanowi naruszenie art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy. Z uwagi na fakt, że od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu płatności za 2004 r. - co miało miejsce [...] października 2004 r., do dnia wydania decyzji przez organ I instancji, tj. [...] października 2012 r. - upłynęło pięć lat, zgodnie z art. 146 § 1 Kpa w wyniku wznowionego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa postępowania nie można już było uchylić decyzji z dnia [...] października 2004 r. Dlatego też, zgodnie z art. 151 § 2 Kpa organ pierwszej instancji nie uchylił ww. decyzji, a ograniczył się do stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa oraz wskazał okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Stosownie bowiem do treści art. 151 § 2 Kpa w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Organ wskazał zaś przyczynę, dlaczego w wyniku wznowionego postępowania nie mógł uchylić przedmiotowej decyzji. Zaistniała bowiem jedna z przesłanek negatywnych zawartych w art. 146 § 1 i 2 Kpa. Przesłanką tą jest upływ stosownego okresu czasu od doręczenia decyzji z dnia [...] października 2004 r., który uniemożliwia wydanie decyzji ją uchylającej. Sąd nie podziela również zastrzeżeń skarżącej do przeprowadzonej w roku 2007 kontroli, w trakcie której stwierdzono na powierzchni deklarowanej do płatności obszar zalesiony i brak prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni [...] ha. Fakt, że kontrolę przeprowadzono w dniu [...] lipca 2007 r. w sprawie dotyczącej roku 2007 nie ma znaczenia wobec stwierdzonych okoliczności braku prowadzenia działalności rolniczej w ogóle na tym terenie, który jak słusznie ustaliły organy, nie stanowił działki rolnej jako takiej, a był terenem zalesionym. Istotnie bowiem na znajdującej się w aktach sprawy fotografii nr [...] widoczne są gęste zalesienia, stan gleby wskazuje na teren leśny i brak prowadzonej uprawy na przestrzeni kilku lat. W ocenie Sądu, z analizy zdjęć ortofotmapy z roku 2001, 2007 i 2011 oraz zdjęcia z kontroli wynika, że cały obszar działki [...] (poprzednio [...]) nie był użytkowany rolniczo na przestrzeni lat 2001- 2007. Nawet jeśli zadrzewienia nie występowały na całym obszarze, to szczególnie na fotografii nr [...] wykonanej w roku 2007 widać, że obszar pomiędzy drzewami stanowi typowy podleśny obszar, który nie stanowił uprawy rolniczej od wielu lat. Sukcesja drzew na tym obszarze widoczna na ortofotomapach 2001-2011 świadczy o niekontrolowanym rozroście zadrzewień na całym obszarze. Skarżąca nie wykazywała natomiast, aby działka ta była przedmiotem jakiegokolwiek użytkowania rolniczego w całym okresie 2001-2007. Sąd za przekonujące uznał wyjaśnienia organów obu instancji, co do prawidłowości sporządzonych map oraz wdrażania systemu identyfikacji działek rolnych opartego na zdjęciach lotniczych (ortofotomap). Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, aby ujawnione przez Komisję Europejską uchybienia w budowie systemu identyfikacji działek rolnych w jakikolwiek sposób miały wpływ na ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Uchybienia w budowie systemu skutkowały jedynie tym, że niespełnienie przez rolnika warunków przyznania płatności ujawnione zostało później (w rozpatrywanej sprawie w 2007 r.), a nie w okresie, za który przyznano płatność, wówczas bowiem organ nie dysponował ortofotomapą spornego obszaru. Rozstrzygał sprawę w oparciu o dane ewidencji gruntów i budynków, które pozwalały ustalić prawidłowe położenie deklarowanych działek w 2004 r, a następnie stwierdzić, że powierzchnia zalesiona ujawniona w 2007 r. podczas czynności kontrolnych, to ta sama, którą zadeklarowano w 2007 r. Bez wpływu na rozstrzygnięcie podjęte przez organy, pozostaje w przedmiotowej sprawie wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] czerwca 2011 r. (utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w R.), uniewinniający skarżącą od zarzutu polegającego na złożeniu pisemnego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów na 2007 i 2008 rok. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem płatności za 2004 rok, a w tej sprawie jak wynika z dokumentów wniosek został podpisany przez skarżącą w dniu [...] czerwca 2004 r. i zawiera oświadczenie, że znane jej są zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Dodać jedynie na marginesie w tym miejscu wypada, że opisana w art. 11 p.p.s.a. zasad związania wyrokiem karnym, dotyczy jedynie wyroku skazującego. Przepisu tego nie można interpretować rozszerzająco, co oznacza, że wyroki uniewinniające nie wiążą Sądu. Adresatami powyższego przepisu, są pośrednio także organy administracji publicznej, które dokonują ustaleń faktycznych w sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 114/12 dostępne na www.nsa.gov.pl). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji WE nr 796/2004, należy podkreślić, że dotyczą one zwrotu nienależnych uprawnień do płatności. W decyzji organu I instancji zasygnalizowano wprawdzie, że przyznana płatność spowodowana przedeklarowaniem powierzchni jest nadpłatą podlegającą zwrotowi, niemniej jednak zaskarżona decyzja nie zawiera w swojej sentencji samego rozstrzygnięcia dotyczącego zwrotu płatności i nie została wydana w oparciu o przepisy art. 73 rozporządzenia nr 796/2004, tym samym zarzut naruszenia tych przepisów należy uznać za nieuzasadniony. Podobnie niezasadny pozostaje zarzut naruszenia art. 10 Kpa i przedwczesnego w związku z tym wydania zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] kwietnia 2016 r. skarżąca zapoznała się z nimi osobiście, wskazując że wyjaśnienia złoży w ciągu miesiąca. W dniu [...] kwietnia 2016 r. organ odwoławczy poinformował o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy sugerując, że wyjaśnienia powinny być złożone w terminie nie dłuższym niż 7 dni od daty zapoznania się z aktami sprawy. Gdyby nawet uznać, że organ naruszył uprawnienie strony i uniemożliwił wypowiedzenie się, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, to w ocenie Sądu, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarżąca bowiem nie wykazała, by naruszenie tego przepisu uniemożliwiło jej wykonanie konkretnych czynności procesowych. Badając legalność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Sąd uznał, że ustalenia organów mają oparcie w materiale dowodowym, ocenionym prawidłowo przez organy (bez cechy dowolności), co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym w zgodzie z art. 107 § 3 Kpa. W sprawie podnoszony zarzut naruszenia art. 156 § 2 Kpa jest nieuzasadniony ponieważ przepis ten nie był podstawą rozstrzygnięcia i nie miał w sprawie zastosowania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że kontrolowane decyzje nie naruszają prawa w stopniu skutkującym ich uchylenie, dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło