VIII SA/Wa 563/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku I. G. – K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy w sprawie ze skargi I. G. – K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa po wznowieniu postępowania postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. G. – K.na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa po wznowieniu postępowania. Powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem, sporządzonym na wniosek skarżącej, został jej doręczony w dniu 30 maja 2017 r. Wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2017 r. skarżąca wystąpiła o sprostowanie protokołu rozprawy, która odbyła się w dniu 5 kwietnia 2017 r. w zakresie braku pouczenia o opłacie kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2017 r. Przewodniczący składu orzekającego oddalił wniosek skarżącej o sprostowanie protokołu rozprawy. W uzasadnieniu Przewodniczący wskazał, iż strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu na następnym posiedzeniu, nie później jednak niż w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia, z którego sporządzono protokół. Posiedzenie, z którego sporządzono protokół, odbyło się w dniu 5 kwietnia 2017 r., z kolei wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy złożony został dopiero w dniu 7 sierpnia 2017 r., a więc z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony skarżącej w dniu 15 września 2017 r. W piśmie z dnia 22 września 2017 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca wniosła środek odwoławczy od zarządzenia z dnia 28 sierpnia 2017 r. Jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu wraz z wnioskiem o sprostowanie protokołu rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy stwierdzić, że warunkiem niezbędnym dla merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest po pierwsze ustalenie, czy dopuszczalne jest orzekanie w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy. W ocenie Sądu, na tak postawione pytanie udzielić należy odpowiedzi twierdzącej. Przywróceniu podlegać mogą bowiem jedynie terminy procesowe, a niewątpliwie takim jest trzydziestodniowy termin, przewidziany na żądanie sprostowania bądź uzupełnienia protokołu posiedzenia (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. Zakamycze 2005, str. 247). Przechodząc następnie do złożonego przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu wskazać należy, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym, stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dopełnić czynności, której nie dokonała w terminie. Odnosząc powyższą regulację do rozpatrywanej sprawy należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy został wniesiony we wskazanym terminie siedmiodniowym. Przyczyna uchybienia terminu ustała w niniejszej sprawie w dniu 15 września 2017 r. W tym dniu bowiem skarżąca otrzymała odpis zarządzenia z dnia 28 sierpnia 2017 r. Tym samym należy uznać, że uzyskała ona wówczas wiedzę o zaistniałym uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sprostowanie protokołu. Wniosek o przywrócenie terminu skarżąca złożyła w dniu 22 września 2017 r., a więc z zachowaniem wymaganego, siedmiodniowego terminu. Zaistniała sytuacja umożliwiła Sądowi dokonanie merytorycznej oceny wniosku w świetle przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. W tych ramach należy podkreślić, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, że "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w niedotrzymaniu terminu. Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu zarzuciła Sądowi, że dotrzymanie wymaganego, trzydziestodniowego terminu było praktycznie niemożliwe z przyczyn leżących po stronie Sądu. Należy jednak w tym miejscu zaznaczyć, że posiedzenie, z którego sporządzono protokół, którego sprostowania skarżąca następnie zażądała, odbyło się w dniu 5 kwietnia 2017 r. w tym też dniu zapadł wyrok oddalający skargę. Skarżąca, co należy podkreślić, obecna była na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. Zdaniem Sądu, brak było jakichkolwiek przeszkód do złożenia przez skarżącą, zarówno w dniu 5 kwietnia 2017 r. jak i bezpośrednio po tej dacie wniosku o wydanie z akt sprawy kserokopii protokołu rozprawy. Dodatkowo podkreślić należy, iż nieuzasadnione jest stanowisko skarżącej, wyrażone w piśmie z dnia 21 września 2017 r., jakoby dopiero po otrzymaniu wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej dowiedziała się, że taka opłata jest pobierana, zwłaszcza że pouczenie o opłacie za sporządzenie uzasadnienia wyroku zawierało skierowane w dniu 27 lutego 2017 r. do skarżącej zawiadomienie o rozprawie (pkt 5 pouczenia), zaś przyznane jej postanowieniem referendarza z dnia 26 października 2016 r. prawo pomocy obejmowało jedynie zwolnienie od wpisu od skargi, w pozostałym zakresie wniosek o prawo pomocy nie został uwzględniony. Niezrozumiałe jest natomiast stanowisko skarżącej, która twierdzi, że gdyby została pouczona na rozprawie o opłacie kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, uiściłaby tę opłatę wraz ze złożonym wnioskiem, zaś brak pouczenia zwalnia skarżącą z obowiązku jej poniesienia. Reasumując, zdaniem Sądu skarżąca nie dochowała w rozpatrywanej sprawie należytej staranności, jakiej można wymagać od przeciętnego uczestnika postępowania znajdującego się w jego sytuacji procesowej. Nie uprawdopodobniła, że niezachowanie terminu było wynikiem istnienia przeszkody nie do przezwyciężenia. Tym samym nie uprawdopodobniła braku winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia wniosku o sprostowanie protokołu rozprawy. W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.