VIII SA/Wa 564/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Asesor WSA Artur Kot, Asesor WSA Andrzej Kuna /sprawozdawca/, Protokolant Katarzyna Filipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...]. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. A.M., dalej skarżąca, wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2007 roku zwróciła się o przyznanie dodatku mieszkaniowego podnosząc, że jedynym jej źródłem utrzymania jest stypendium socjalne w wysokości 130 zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta R. przyznał skarżącej dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy w wysokości 25,32 zł miesięcznie. W uzasadnieniu organ między innymi podał, że łączny dochód gospodarstwa domowego zaliczany do podstawy ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego za okres ostatnich trzech miesięcy wyniósł 2.579,00 zł, co stanowi kwotę 859, 67 zł przypadającą na jednego członka gospodarstwa domowego w skali jednego miesiąca. W odwołaniu skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ zaliczył do jej dochodu kredyt studencki, który był podstawą sfinansowania zakupu mieszkania. Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zasady przyznawania i sposób obliczania dodatku mieszkaniowego określony jest przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz.734 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz.1817 ze zm.). Jego wysokość jest uzależniona, z jednej strony od uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków na mieszkanie, natomiast z drugiej strony, od szeregu ograniczeń zawartych w cyt.wyżej aktach prawnych. Artykuł 3 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zawiera enumeratywne wyliczenie i określa katalog zwolnień, który ma charakter zamknięty. Oznacza to, że odliczeniu od dochodu podlegają tylko świadczenia w nim wymienione, a więc nie podlega odliczeniu kwota jaką skarżąca dysponowała na zakup mieszkania. Nie ma przy tym znaczenia, czy pieniądze te pochodziły, jak twierdzi w odwołaniu, z kredytu studenckiego, czy jak podaje w oświadczeniu z dnia 14 czerwca 2007r. "nie należały do niej". Środki, które w ten sposób uzyskała świadczą o tym, iż w miesiącu marcu dysponowała kwotą na wykup mieszkania, a więc należy uznać pieniądze przeznaczone na zakup mieszkania jako jej dochód. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzucała zaskarżonej decyzji naruszenie prawa przez uznanie pożyczki za dochód. Zdaniem skarżącej z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że dochód to wszystkie przychody po odliczeniu kosztów. W jej przypadku koszty te to rata kredytu plus odsetki. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżone decyzje z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał skargę za zasadną. W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy, stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z wymienieniem m.in. materiału dowodowego, na którym oparto rozstrzygnięcie i podaniem analizy poczynionych ustaleń w świetle mających w sprawie zastosowania przepisów prawa. Zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 7 maja 1985 r., sygn. akt II SA 318/85 NSA wskazał, że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. Ciężar dowodu na mocy art. 77 k.p.a. obciąża organ administracyjny. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy uzupełnić go. Obowiązkiem organu jest przeanalizowanie każdego przeprowadzonego dowodu, a następnie wskazanie w uzasadnieniu decyzji – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. – faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Celem postępowania odwoławczego nie jest bowiem sama kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego w pierwszej instancji (nie jest to kasacja), lecz uzupełnienie stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy oraz uwzględnienie tych zmian w stanie prawnym. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca w odwołaniu od decyzji I instancji zakwestionowała ustalony stan faktyczny. Podniosła, że pieniądze pochodzące za zakup mieszkania pochodziły z udzielonego jej kredytu studenckiego. Organ odwoławczy, rozpoznający ponownie sprawę merytorycznie, nie dokonał żadnych ustaleń dotyczących przyznanego kredytu, ograniczając się do stwierdzenia, że artykuł 3 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zawiera enumeratywne wyliczenie i określa katalog zwolnień, który ma charakter zamknięty. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Taki więc dochodem są wszelkie przychody, czyli to co strona faktycznie uzyskała, po odliczeniu kosztów oraz od których odlicza się lub do których nie wlicza się ściśle określonych należności. Należy podzielić pogląd organu, że kredyt nie jest wymieniony jako należność, którą można odliczyć, bądź nie wliczyć do dochodu. Niemniej jednak, skoro organ uznał kredyt za przychód, który należy wliczyć do dochodu, to zgodnie z wolą ustawodawcy winien ustalić koszty jego uzyskania, a następnie odliczyć je. W związku z powyższym organ winien precyzyjnie ustalić warunki przyznania kredytu celem właściwego ustalenia dochodu skarżącej, przy założeniu, że kredyt stanowi przychód strony. Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) orzekł, jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności decyzji zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a..