VIII SA/Wa 566/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją, nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako organ odwoławczy bądź SKO) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U z 2017 roku, poz. 1257 ze zm. dalej jako k.p.a.) po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym odwołania R. M., od decyzji Burmistrza Miasta [...], nr [...] odmawiającej przyznania R. M. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką E. M. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą wydanej decyzji były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna. Wyżej powołaną decyzją Burmistrza Miasta [...]odmówiono R.M. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką E. M. legitymującą się pierwszą grupą inwalidzką. Z uzasadnienia decyzji wynika, że miesięczny dochód na rodzinę wyniósł [...] zł, tym samym kryterium dochodowe wynoszące [...] zł na osobę. Organ wskazał, powołując się na obowiązujące przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (DZ.U z 2017 roku, p. 1952 ze zm. dalej jako ustawa), że dochód rodziny to łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny wymagającej opieki. Od decyzji organu pierwszej instancji R. M. (dalej skarżący) złożył odwołanie. Podnosił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnych dochodów. Korzysta z pomocy finansowej rodziców i jednocześnie sprawuje opiekę nad nimi, szczególnie nad niepełnosprawną matką. SKO ustaliło i zważyło co następuje: R. M. w dniu [...]marca 2018 roku złożył wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mamą E. M., która orzeczeniem Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w [...]z dnia [...]września 1966 roku zaliczona została do pierwszej grupy inwalidzkiej. Pierwszą grupę inwalidzką posiada również ojciec skarżącego J. M.. Małżonkowie M. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, a opiekę nad nimi sprawuje syn R. M , który w związku z tym nie podejmuje żadnej pracy. Zgodnie z art. 16a ust.1 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku (DZ.U z 2017 roku, poz. 682) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli: - nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub - rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad osobom legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami – konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 16a ust.2 ustawy, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny sprawującej opiekę oraz rodziny wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (aktualnie kwota ta wynosi 764 zł). Przepisy art. 5 ust.4 -4c stosuje się odpowiednio. W niniejszej sprawie biorąc pod uwagę powyższe uregulowanie należało przyjąć, że łącznie rodzina osoby wymagającej opieki i rodzina skarżącego składa się z trzech osób (R. M., E. M. i J.M.) i należało uwzględnić dochód obydwu rodzin. W obecnym okresie zasiłkowym należało uwzględnić dochody uzyskane w roku 2016, czyli roku poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2a ustawy) z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 -4c (utrata lub uzyskanie dochodu). W świetle art. 3 pkt 1 lit.a) ustawy dochodem są – po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób – przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e oraz art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U z 2016 roku, poz. 2032 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodów, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżący w 2016 roku nie uzyskał żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. E. M. uzyskała dochód z tytułu emerytury (renty) w wysokości [...] zł, a J. M. dochód w wysokości [...]zł. Po dokonaniu pomniejszenia w/w dochodów o należny podatek dochodowy od osób fizycznych i składek na ubezpieczenie zdrowotne dochody te wyniosły odpowiednio – [...]i [...]zł. Łącznie dochód małżonków M. w 2016 roku wyniósł [...]zł, co miesięcznie daje kwotę [...]zł, co daje kwotę [...]zł na jedną osobę. W związku z tym w ocenie organu należało uznać, iż doszło do przekroczenia kryterium dochodowego uprawniającego do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł R. M.. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazywał, że błędnie został wyliczony dochód uprawniający do świadczenia. Nie zgadzał się, że prowadzi osobne gospodarstwo domowe. Wskazywał, że otrzymuje pomoc żywnościową od rodziców w wysokości około [...] zł miesięcznie. Nie zgadzał się, że dochód jego rodziców winien być dzielony na trzy osoby. Rodzice mają wypracowane swoje emerytury, które przeznaczają na opłaty, na żywność, rehabilitację, leki, dojazdy do szpitala oraz jego utrzymanie. W jego ocenie winien mieć przyznane wnioskowane świadczenie zajmuje się swoimi rodzicami, którzy są inwalidami i bez jego pomocy nie mogą samodzielnie funkcjonować. Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Organ nie zgodził się z zarzutami podnoszonymi w skardze. Wskazywał, że w myśl art. 16a ust.2 ustawy – specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny sprawującej opiekę oraz rodziny wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust.2 ustawy (aktualnie kwota 746 zł). W świetle obowiązującego przepisu prawa należało przyjąć, że rodzina osoby wymagającej opieki i rodziny która się opiekuje składa się z trzech osób (E. M., J. M. oraz R. M.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz.U. Nr 153, poz. 1279 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], tak jak decyzji pierwszej instancji jest orzeczenie o odmowie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy. Zgodnie z art. 16a ust.1 ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku (DZ.U z 2017 roku, poz. 682) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli: - nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub - rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki nad osobom legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami – konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 16a ust.2 ustawy, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny sprawującej opiekę oraz rodziny wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (aktualnie kwota ta wynosi 764 zł). Wskazane przepisy w sposób jasny wskazują jakie kryteria muszą zostać spełnione przez wnioskodawcę aby został przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy. Należy zgodzić się z organem, co do sposobu wyliczenia dochodu uprawniającego do świadczenia, jak dokonanych wyliczeń. Prawidłowo organ przyjął dochody uzyskiwane przez E. M. oraz J. M. jako rodziny wymagającej opieki oraz dochody skarżącego jako rodziny sprawującej opiekę. Pojęcie dochodu zostało zdefiniowane w art. 3 ustawy, a za dochód rodziny zgodnie z art. 3 pkt 2 należy uznać sumę dochodów członków rodziny. W związku z tym, że w skład rodziny sprawującej opiekę i osoby wymagającej wchodziły łącznie trzy osoby, to wyliczony łączny dochód winien być podzielony przez trzy. Stanowisko skarżącego, iż nie powinien być liczony jako osoba wchodząca w skład rodziny opiekującej należy uznać za nieprawidłowe i pozostające w sprzeczności z treścią art. 16a ust.1 ustawy. W sytuacji gdy organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i nie naruszył przepisów prawa materialnego skarga R. M. nie zasługiwała na uwzględnianie. Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.