VIII SA/Wa 568/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. 1.1. Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2009 r., po rozpatrzeniu zażalenia J. M. (dalej: "skarżący"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy" lub "SKO") utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy P. (dalej: "wierzyciel" "Wójt" lub "organ I instancji") z [...] kwietnia 2009 r. Przedmiotem postanowień było stanowisko Wójta jako wierzyciela w sprawie oddalenia nieuzasadnionych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te skarżący postawił we wniosku skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (dalej: "organ egzekucyjny" lub "Naczelnik US") o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dotychczas dokonanych czynności. Powołał się przy tym na przepisy art. 59 § 1 pkt 2, 3 i 7 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: "u.p.e.a."). Skarżący wskazał na brak wymagalności egzekwowanego obowiązku oraz brak uprzedniego doręczenia przez wierzyciela upomnień, o których mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Wniosek został przekazany przez organ egzekucyjny Wójtowi, celem zajęcia przez wierzyciela stanowiska. 1.2. Uzasadniając rozstrzygnięcie SKO wyjaśniło, że Wójt, jako wierzyciel skarżącego z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2006 – 2007, trafnie uznał wniosek skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego i zarzuty w nim zawarte za nieuzasadnione i podlegające oddaleniu. Skarżący nie składał deklaracji i nie płacił podatku od środków transportowych za lata 2006 – 2007. Z tej przyczyny Wójt wydał ostateczną decyzję z [...] października 2007 r. określającą skarżącemu zobowiązanie w podatku od środków transportowych za lata 2006 – 2007. Decyzja ta nie zostawała wykonana i dlatego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Wójt podniósł, że upomnienia zostały skarżącemu skutecznie doręczone, co wynika z akt sprawy. Tytuły wykonawcze zostały wystawione prawidłowo. Należności istniały zaś w dniu wystawienia tytułów wykonawczych. Dodał, że nie wystąpiły w niniejszej sprawie przesłanki, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a. 1.3. Odnosząc się do zarzutów skarżącego postawionych w zażaleniu, SKO wyjaśniło, że w postępowaniu egzekucyjnym nie weryfikuje się decyzji wymiarowych. Taka weryfikacja może nastąpić w odrębnym postępowaniu. Skoro zobowiązanie istniało w dniu wystawienia prawidłowych tytułów wykonawczych, upomnienia zostały skarżącemu skutecznie doręczone, to jego zarzuty należy uznać za chybione. 2. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] lipca 2009 roku wniósł zatem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie SKO. Autor skargi, występując do Sądu o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania, postawił temu aktowi, jako wydanemu z rażącym naruszeniem prawa i rażąco naruszającemu prawo, zarzuty naruszenia: a) art. 59 u.p.e.a. (rażąco), gdyż organ zobligowany był umorzyć postępowanie egzekucyjne z przyczyn wskazanych przez skarżącego; b) art. 107 K.p.a., gdyż nie zawiera oznaczenia stron, uzasadnienia faktycznego i prawnego; c) art. 19 u.p.e.a. poprzez uznanie za prawidłowe przekazanie sprawy (tytułów wykonawczych) Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z., choć nie zostało wykazane, że czynności egzekucyjne podjęte przez Wójta nie przyniosły rezultatu (wyrok WSA w Kielcach z 2 października 2008 r., I SA/Ke 274/2008); d) "art." 6 nieokreślonego przez autora skargi rozporządzenia w sprawie wykonania niektórych przepisów u.p.e.a. poprzez zignorowanie przez organy przepisów o właściwości rzeczowej i uznanie Naczelnika US za organ egzekucyjny (wyrok WSA w Kielcach z 9 października 2008 r., I SA/Ke 305/2008); e) art. 29 u.p.e.a., gdyż egzekwowany obowiązek nie jest wymagalny i nigdy nie powstał (środki transportowe skarżącego podlegają w jego przekonaniu zwolnieniu od podatku jako związane z działalnością rolniczą); f) art. 77 § 1 K.p.a., gdyż organ odwoławczy nie rozpatrzył wyczerpująco zebranego w sprawie materiału dowodowego. 3. Odpowiadając na skargę, SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wystąpiło o jej oddalenie. Za chybione uznało zarzuty skargi. Wójt nie ma statusu miasta i dlatego nie jest organem egzekucyjnym. Jest nim Naczelnik US (art. 19 § 1 u.p.e.a.), któremu prawidłowo zostały przekazane tytuły wykonawcze. Przepisy K.p.a. stosowane są w postępowaniu egzekucyjnym uzupełniająco (art. 18 u.p.e.a.). Za chybione SKO uznało zarzuty naruszenia art. 77 § 1 i art. 107 K.p.a., gdyż w postanowieniu wystarczająco wyjaśniono, że egzekucji poddane zostały zaległości podatkowe skarżącego wynikające z ostatecznej decyzji wymiarowej. Egzekwowany obowiązek jest zatem wymagalny (art. 29 § 1 u.p.e.a.). Stanowisko wierzyciela nie jest przy tym równoznaczne z odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego. Czyli chybiony jest także zarzut naruszenia art. 59 § 1 u.p.e.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 4.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). Sądy administracyjne nie zostały wyposażone przez ustawodawcę w kompetencje pozwalające na umorzenie postępowania administracyjnego. Autor skargi nie wskazał podstaw do umorzenia postępowania sądowego, a Sąd nie dopatrzył się ich wystąpienia działając z urzędu (art. 161 § 1 u.p.p.s.a.). Wniosek o "umorzenia postępowania" jako oczywiście bezzasadny nie mógł zatem zostać uwzględniony. 4.2. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do wniosku, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. 4.3. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7, 9 i 10 (...) po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. W zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Ponieważ zarzuty zostały postawione we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wierzyciel mógł wypowiedzieć się także co do zasadności tego wniosku, choć jego wypowiedź w tym zakresie nie jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. 5.1. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób powodujący konieczność wyeliminowania tego aktu z obrotu prawnego. SKO odniosło się bowiem do zarzutów i argumentacji skarżącego. Wystarczająco wyjaśniło przy tym, że egzekwowany obowiązek istnieje, gdyż wynika z ostatecznej, w rozumieniu art. 128 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), decyzji wymiarowej wierzyciela. Dodać warto, że organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia (art. 212 Ordynacji podatkowej). Dopóki ta ostateczna decyzja pozostaje w obrocie prawnym, to jest nią związany Wójt. Za chybione uznać należy zatem wszystkie zarzuty skarżącego dotyczące braku wymagalności egzekwowanego obowiązku. Wpływu na wynik sprawy nie ma jego argumentacja, że przedmiotowe środki transportowe, będące podstawą wydania przez Wójta decyzji ostatecznej, nie podlegają opodatkowaniu z powodu ich zwolnienia jako związanych z jego działalnością rolniczą. Zarzuty tego rodzaju skarżący mógł składać w postępowaniu wymiarowym. Mogą być one nadto podstawą do wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym. Nie mogą natomiast być skuteczne w postępowaniu egzekucyjnym, z czym zgadza się zresztą autor skargi podnosząc, że "rację ma SKO, że nie ma prawa do badania prawidłowości decyzji". Uchybieniem, które nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy, jest zaś odstąpienie przez SKO od wskazania prawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, jeżeli podstawa ta istnieje, tak jak w niniejszej sprawie. Sąd, działając w zgodzie z art. 134 § 2 u.p.p.s.a., nie znalazł przy tym podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż nie dopatrzył się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności tego aktu. Za chybione lub pozbawione istotnego wpływu na wynik sprawy Sąd uznał zatem zarzuty naruszenia przepisów art. 77 § 1 i art. 107 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. 5.2. Za chybione Sąd uznał także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 19 u.p.e.a. Naczelnik US jest bowiem w niniejszej sprawie organem egzekucyjnym, co wynika wprost z treści § 1. Zastosowania w sprawie nie znajduje zaś § 2 art. 19 u.p.e.a., gdyż Wójt Gminy P. nie jest organem gminy, o którym mowa w tym przepisie. Nie został zatem naruszony w niniejszej sprawie § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), gdyż Wójt (wierzyciel) nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym, którym jest Naczelnik US, o czym mowa wyżej. Autor skargi nie wskazał organu, który wydał rozporządzenie. Bezpodstawnie wskazał jako jednostkę redakcyjną "artykuł" 6 zamiast § 6. Zastosowania nie znajdują w niniejszej sprawie poglądy wyrażone przez WSA w Kielcach, w wyrokach powołanych przez skarżącego, gdyż wyroki te zostały wydane w innym stanie faktycznym i prawnym. 5.3. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów art. 59 u.p.e.a., gdyż organ egzekucyjny (Naczelnik US) nie jest związany stanowiskiem wierzyciela (Wójta) w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania egzekucyjnego (poza wyjątkiem przewidzianym w art. 59 § 1 pkt 9, który to wyjątek nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie). Wierzyciel nie jest przy tym uprawniony do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Co do zasady, przepisy art. 59 u.p.e.a. nie wymagają, aby wierzyciel zajął stanowisko co do istnienia lub nie okoliczności wskazanych we wniosku o umorzenia postępowania egzekucyjnego. Uzyskanie wypowiedzi wierzyciela w tym zakresie może być uzasadnione konkretnymi okolicznościami, przykładowo zarzutami, tak jak w sprawie niniejszej. Dodać warto, że zaskarżalne jest tylko postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadto egzekwowany obowiązek jest (był) wymagalny, jako wynikający z ostatecznej decyzji wymiarowej wierzyciela, pozostającej w obrocie prawnym, o czym mowa w pkt 5.1. Tym samym za chybiony uznać należało również zarzut dotyczący naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a., który to przepis nie mógł zostać naruszony przez Wójta (wierzyciela), niebędącego organem egzekucyjnym. Skarżącemu, a także wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, służy nadto prawo wniesienie środka zaskarżenia na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 5 u.p.e.a.). Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.